Eskişehir Ticaret Odası Hizmet Binası, Ulusal Mimari Proje Yarışması

[Melis Göker]

Merhabalar,

Eskişehir Ticaret Odası Hizmet Binası, Ulusal Mimari Proje Yarışması'nın kolokyumu bildiğiniz gibi gerçekleşti. Bizler de Ömer Bey'in de söylediği gibi Arkitera ekibi olarak oradaydık.

Kolokyumla ilgili Arkitera.com'da yayınlanan habere ulaşmak için...

[derin76]

Merhaba,

Yarışmaya proje yetiştiremeyip, kolokyuma yetişebilen biri olarak; kolokyuma ve sergiye dair düşüncelerimi aktarmak istiyorum. Ancak daha önce şunu belirtmeden geçemeyeceğim: sergiyi gezerken, bizim ''yetişmedi'' dediğimiz projemizin teslim için yeter koşulları sağladığını görmek içimizi burkmadı değil. öyle ki teslim edilen, satınalınan projeler içinde dahi kendi projemizde sorun ettiğimiz, üzerine düştüğümüz ve zaman yitirdiğimiz şeylerin keyfe keder olduğunu gördük. Teslim edilenlerin çok daha ilerisinde bulunduğumuzu da (projelendirme düzeyinden sözediyorum elbette). Bu da kendimize attığımız ''kazık'' olarak, deneyim hanemize eklendi(!).

Yersiz uzatılan ödül töreninden sonra kolokyumu da yine gereği olmadığı kadar uzatılan konuşmalar(yorum,sav,eleştiri vb) doldurdu.

Önce Sn. Açıkkol, forumda da anıldığı üzre ''mansiyon''un kayda değer öneminin jürice, ''ihmal edilebilir'' bulunduğunu eleştirdi. Konuya ilişkin düşünceleri daha kısa ve kolay anlatılabilirdi diye düşünüyorum. Ancak onlarca sözcüğün bir araya gelerek anlatılmaya çalışılan (S. Uygur) yapının temel bileşenini, tek sözcüğe(!) sığdırabilecek kadar bu konuda yetkinken...
Eren Başak (yanılıyorsam düzeltin lütfen) diye not aldığım yarışman, çok heyecanlı, çok uzun, çok tekrarlı ve büyük bölümünde kişisel olarak anlamakta güçlük çektiğim konuşmasında 1. ve 3. projeleri eleştirdi. Ancak dikkatimi çeken şu ki 2. projeden hiç sözetmedi (içimden ''dokunmadı'' sözcüğü geçiyor şu an). Bu durumu 2. projeyi önemsediğine mi yormalıyım bilmiyorum.
Yarışmayla elde edilen projelerin niteliği ile ilgili jüriye yöneltilen soru (yada yarışma yöntemine yönelik eleştiri) nedense ''arada iyiler de çıkıyor'' gibi yanıtlandı. Kimse üzerine almadı diye düşünüyorum.

Tartışma ve konuşmalarda 1. ve diğerleri diye bir sınıflama çok açıktı. Kişisel olarak yine, 1. projedeki ''kabuk''un mekanlaşabilme becerisinin zayıf olduğunu düşünüyorum ve cisimleşmiş halini sabırsızlıkla bekliyorum. Merak ediyorum...

Forumlardan Recep Üstün olduğunu öğrendiğim (2. ödül) konuşmacı, kısa konuştu (sanıyorum yanıttı konuşması) ama ''konvansiyonel'' -ki tasarımcılardan çok duyar olduk- yanıtını çok kışkırtıcı ama yerinde buldum. Tasarıma dair yazılı ''açıklama raporları''na yönelik düşüncelerini anladım fakat kendi raporlarını anlamakta güçlük çektim. ''Aperion''un tasarımlarındaki karşılığına ermek için çok yoruldum. Yine de çok keyifliydi. Aslında tasarımları ''arsa''yı veya ''arazi''yi eylem alanına dönüştürme konusunda oldukça başarılı, sunumları çok zayıftı. ''1. ve 3. projelerde Meclis Salonu yok'' savına ise olduğu gibi katılıyorum.

Küçük oğlum da benim ''uzattığımı'' düşünüyor olmalı. Devam etmek üzre...

[ayasofya]

Yorumlar güzel.
Devamını bekliyoruz.

[derin76]

Yalnız klavyenin değişmesi yetmiyormuş. Alışkanlık da değişmeyince, yazdığınız onca şeyi yazıp da gönderinceye dek sistem sizi dışarı atıyor.
Yeniden denemek gerek.

[derin76]

Katılımcılarca sıkça anılmasına karşın 3. proje müellifinin yanıtlama yada açıklama getirme gereği duymaması da ilgimi çeken başka bir konu oldu. Oysa ‘’konvansiyonel’’ 3. proje üzerine yapışmış durumdaydı ve kavramdan kastedilen ‘’alışılagelmiş’’ tasarlama biçimiydi. Yanıtlamasını beklediğim sırada Recep Üstün zekice (zekice oluşu kavramı, kastedilenin dışında sonuca dönük almasıydı) yanıtladı ve ‘’hayat’’ın konvansiyonel diye nitelenemeyeceğini savladı. Tasarımcının tamamen denetleyemeyeceği bir sürecten sözediliyorsa –ki binalaşma sonrasındaki ‘’hayat’’a tasarımcısının ne kadar müdahil olabileceği bilinen bir durum- Recep Üstün’ün savı çok doğru geldi bana.

İşte ‘’aperion’’ burada gizli. Beni çok düşündürdüğünü ve yorduğunu söylemiştim değil mi? Söylemiştim. Hizmet binasının altından başlayıp sosyal tesislere kadar uzanan açık alan, tam da yaşayışın kendini ve doğal sonucu, zamanda belirsizlik içeren alanı yeniden yeniden tasarlayacağı bir ‘’yer’’. Bu bana yeni geldi ve çok keyifli buldum. Ancak bunları farketmem için Açıklama Raporunun kışkırtması gerekti. Yoksa 2. projeyi, protokol sıralarına çaktırmadan sızmış, pespaye vatandaş(!) olarak görmeye devam edecektim. Yarışma jürilerinin değerlendirme temposunu düşündüğünüzde, bu ve benzeri tasarımlar gözden kaçabilir. 2. projeyi ‘’konvansiyonel’’ e takılmadan çok tutarlı bulduğumu ve konuşulanların aksine bir çok yeniyi de içerdiğini söylemeliyim. Ancak yorucu bir tasarım-rapor ikilisi var. En azından beni yordu. Ben mimarım ve kripto çözmekte zorlanıyorum.

3. projeyi tasarımsal olarak çok fazla şey vaadeder bulmadım. Ama uygulanma yeteneği yüksek, bilindik yapısal çözümlemeler ile ‘’efendice’’ bir proje. Sunum olarak da sakin, açık ve ifade etmede yeter bir proje. Ama fuar yapısının 2. etabı yapılmadan bitemeyen, dahası fuar girişinin de eğreti kaldığı bir durum öneriyor.

1. proje, programda dolaşıma ayrılmış olan bir büyüklüğü tasarımın temel unsuru almış ve dönüştürmeye çalışmış. Burdaki ‘’çalışmış’’ı olmamış demek için değil, yazının da başlığı olan ‘’izlenim’’ olmasından dolayı. Emin olamadığım bir tavır. Endişemin temel gerekçesi de sayısal büyüklükler. Hacmin yüksekliği ile boyu arasındaki tehlikeli bulduğum oran ilk neden. İkinci ama daha tehlikeli bulduğum neden ise; kabuğun yarışmaya sunulduğu gibi uygulanabilmesi için 9 m. kot farkını ciddiye almaması. Uygulanabilmesi zeminin büyük bölümünün doldurulmasına, ilave program yüklenmesine (ki bu da toplam alanda şiddetli bir artışı gerektiriyor) yada saglam zemine ulaşmak için tasarımın bambaşka bir ‘’şey’’ e dönüştürülmesiyle olanaklı olacak. Ne oranda gerçekleşebilecek merak ediyorum. Süreci izlemek isterdim doğrusu. Bir de tehlikeli bir düşünce oluştu bende. Görüntülerle düşünür oldu dünya ve içeriği iplemiyoruz artık. Yada ben fazla büyütüyorum, bilmiyorum...

İlk 3 proje için kişisel düşüncelerim yukarıdaki gibi. Dogallıkla kavrayabilme yetimle sınırlı.

Elbette keyifli olan yalnız projeler ve mimarlığın konuşulduğu anlar değildi. Neresinden başlasam dedirtecek kadar çoktu.

Alişan Çırakoğlu kolokyum sonunda kürsüye çağrıldığında, ‘’iyiki yetiştirememişiz’’ diye geçirdim içimden. Bu ilk deyişimdi. Alişan Çırakoğlu’nun kürsüdeki heyecanlı konuşmasını dinlerken (sempati katsayımın tavan yaptığı anlar) anladadım ki 1.lik zor konuşmak ondan da zor. Bundan sonraki yarışmalarda ola ki 1. olursak, konuşma hakkı değil yazışma hakkı talep etmem gerektiği anlaşılmış oldu. Konuşmak ŞART denirse de hazır Sn. Cem Açıkkol kürsüdeyken (o sırada da kürsüde olması kuvvetle muhtemel) bizimkini de aradan çıkarır diye düşünüyorum. Ama bu durumda şöyle bir risk de var; belki de sayfalar tutacak konuşma (yazışma) metninin tek bir sözcüğe sığdırılma olasılığı. Nasıl bir sözcük olur o diye de düşünüyorum açıkçası.
Not: yukarıdaki paragrafın son bölümünde gönderme yapılan ‘’boru’’nun yaşayan gerçek borularla ilgisi yoktur. Hayal ürünü de diyebiliriz.

Kolokyum sonrası odanın verdiği iftar yemeğindeki manzarayı gördüğümde ikinci kez ‘’iyiki yetişmemiş’’ dedim. Yemek salonunun ucunda yüksekçe konumlanmış podyumda oda yöneticileri, jüri ve ilk 3 proje müelliflerini kalabalıktan özellikle ayrılmış U masa etrafında susuşurken düşünün.

O sırada yanımda oturan ve oda üyesi olduğunu sandığım bey ‘’bamya çorbası bizim oranın yemeğidir. Bu olmamış. Bamyalar bu kadar iri olmaz, sapları da odun gibi kalmaz. Bak ben tabağın yanına koydum saplarını’’ dediğinde ben çoktan içmiştim çorbamı ve odunsu sapları. Bamyadan çorba olabileceğini aklına getirmemiş ben için, odunsu parçaların, çorbadaki yöresel tavra yormak doğal olsa gerek. Lezzetliydi çorba... Sevdim.

Sabrınıza sığındığım anlaşılmıştır umarım.
teşekkür ederim.

[ayasofya]

Çorba görünüm itibari ile odunsu etkiler taşısa bile lezzetliydi.
Sildim süpürdüm ben de.

Nasıl "boru" gerçek yaşayan boru değilse, bu bamyalar da sizin oranın bamyası değil, o odunlar da odun değil.

Demek gerekirdi odunları yana koyan kişiye hitaben ama olsun.
Herkese afiyet olsun.

Başka yarışmalara başka kolokyumlara inşallah.

[scaled]

Ömer kolokyumdan sonraki yemekte o U şeklindeki masaya yaklaştı ve "bakıyorum heyecanın geçmiş" dedi.

Yok, hala sürüyor. Kolokyumdaki nefesimin zor yettiği teşekkür konuşmamda demiştim, yine tekrarlıyorum; heyecanımı bağışlayın.

Projeyi savunmak üzere çıkmamıştım zaten kürsüye. Alışılmış nezaket sözcüklerinin arasından jüriye sunmak istediğim özel teşekkürü vurgulamak istedimse de pek beceremedim sanırım. Jüriye teşekkürüm kişisel olmaktan öte, "pratisyen" mimarlar olarak düzeyli işler çıkarmaya çalışan genç meslekteşlarım adına idi. Jüri gerçekten cesaret verici bir ödül grubu sonucuyla karşı karşıya bırakmıştı bizi. İnşa edilebilir olma, mimari imgenin güçlü olması, işverenin yapmayı düşündüğü yatırımın kurumsal vizyonunu olabildiğince yansıtması ile mimarlığın kente ve bireyin yaşam kalitesine katkısı arasındaki dengeyi koruma gibi tartışmalara bu sonuç içinde yeterince cevap olduğunu düşünmekteyim.

Yapının konvansiyonel çözümler içermesi yanında bir takım marjinal dokunuşların da çözüme yedirilebilmesini, mekana olduğu kadar, olanakları ve vizyonu az çok belli olan sektörün yapı üretim anlayışının da dönüşümüne çok da rencide etmeden katkı koyabilecek bir tavır olduğunu sanıyorum. Ama bu dokunuşların "dekorasyonda trendi yakalama" zihniyetinden ne kadar uzak olursa o derece başarılı olacağını düşünüyorum.

Yarışma sonuçları ve sonrasındaki tartışmalara geri dönersek şunu söyleyebilirim ki, asıl heyecan verici olan, mimarlığı bu kadar önemseyen ve ciddiye alan bir topluluğun bir aradalığı idi. Akademisyenleri ile, yayıncıları ile, deneyimli yarışmacıları ile, deneyimsiz ama hırslı ve yetenekli gençleri ile bu topluluk mimarlık adına umutlu olmayı teşvik edici bir tablo ortaya koyuyordu. Pek çok kez işverenlere, yatırımcılara, yöneticilere sunumlar yaptık. Hiçbirisinde konuşmama engel olacak derecede bir heyecan yaşadığımı hatırlamıyorum. Kolokyumdaki tartışmaların düzeyi, arkitera forumdaki sonuçlar ilan edilmeden başlayan yorumların niteliği gerçekten iç açıcı. Aynı probleme kafa yormuş 130'dan fazla ekibin, ve hatta yarışmaya katılmadan uzaktan takip etmiş olan onca insanın, gelinen noktada durumu bu denli sahiplenmesi ve sonucu içtenlikle sorgulaması sorumluluğumuzun büyüklüğünü farkettirmeden içime işlemiş olmalı ki kürsüye çıkıp o insanları karşımda bulunca bunun heyecanı su yüzüne çıktı.

Bundan sonraki süreçte işverenle yaşayacağımız ilişkiye hazırlıklıyız. Karşılaşabileceğimiz farklı durumları mimarlık cephesinde olabildiğince göğüsleyebileceğimize, ve yapıyı onların ihtiyaçlarına en uygun hale getirebileceğimize inanıyorum. Ama başlıca sorumluluğumuzun jüriye, yarışmaya katılan diğer ekiplere ve kolokyumda ve bu forumda yorumlarını ortaya koyanlara karşı olduğunun farkındayım.

Lütfen heyecanımızı korumamızı sağlayın...

A.Ç.

[lumina]

Açık yüreklilikle projenizin uygulanmasını gerçekten diliyorum. Şöyle sıkıntılar var, bunu Kongre Vadisi Yarışması'nda da hissetmiştim ki orada bir fırsat kaçtı ve beklentilerimiz kursağımızda kaldı. Hepimizin, bir şekilde eğitim esnasında güdülendiği, mimarlığın olmazsa olmazları, doğruları, kutsallıkları var. Eğitim sonrası bunlarla yüzleşip bir nebze kendimizi sıyırabilsekte, tortular zaman zaman birikip katılaşarak refleksler doğuruyor. Konvansiyon olarak dile getirilen alışılmış olanı, düzeni ve ülke gerçeklerini bünyesinde toplayan ifade ve bunun zihinlerdeki tezahürü, bu sözel ve imgesel birlikteliğin dışında karşılaştığı herşeyi hortlak olarak nitelendirme eğiliminde (Bu yarışmada "boru" diye nitelenerek kovulmaya çalışılan ya da korkusunu bastıran diyelim). Bu sıkıntılı hatta çıkmaz olduğunu düşündüğüm şeyden zaman zaman kendimi de kurtaramıyorum (sizin projenizle ilgili olarak yazdıklarımda da örtük ya da açık olarak var bu). Bu tarz irkilten, ki aslında ortada irkilecek birşey olmadığı halde gerçekleşiyor, önerilerin mutlaka yapılı çevremize eklemlenmesi gerekiyor ki bedensel olarak içinde var olup, deneyim dediğimiz süzgeç içinden, düşünceleri, ön yargıları gözden geçirme ve yeniden kavrama şanslarımız olsun. Umarım bu yapının gerçekleştirilme aşamasında başaralı olursunuz. Tekrar tebrikler

[MrT]

İçten açıklamalarınız için teşekkürler ve tebrikler.
Uygulama sürecinde de başarılar.
Bu forum gerçekten çok doyurucu bir noktada ve bu durumun projenizin uygulama sürecine de yansımasını dilerim. Bir önerim olacak; eğer uygulama projesi sürecini ve yapı uygulama sürecini de ara sıra burada bizimle paylaşırsanız bizim için çok yararlı olur diye düşünüyorum.
Heycanınızı paylaşmak bizim de mimari duyarlılıklarımızı herzaman diri tutacaktır.

[izoleli pense]

1. proje ödülü hak etmiş. detay proje safhasında çok daha iyi olacaktır.
iyi çalışmalar.

[Ayşe Korkmaz]

Merhabalar,
Öncelikle yarışmaya katılan bütün ekipleri tebrik ediyorum.
ETO yarışmasında satınalma kazanan projeme ait imajlar da galeriye eklenmiştir.
Ayrıca bamya çorbası da çoook güzeldi

[ayasofya]

Ayşe Korkmaz'a teşekkürler
Ayrıca Ömer Yılmaz ve ben de çorbayı çok beğendik. Aynı fikirde olan bir hanım taraftarımız olması sevindirici.

Teşekkürler.

[sarp ege]

Sayın Ayşe Korkmaz önce yarışma ödülünüzden dolayı sizi kutlarım biçimleniş bağlamında konseptiniz iyi elinize sağlık , sadece iki nokta beni rahatsız etti, birincisi ana aks dışında ön cephede sergi salonlarına giriş kapısı mı var çizimlerden tam anlaşılamıyor , kapı ise aksı zedelemiyor mu? İkinci nokta kendini genel dilden ayrıştıran konferans salonuna ayrı bir anlam mı yüklemek istediniz ?

[Ayşe Korkmaz]

Sayın sarp ege,

Teşekkür ediyorum.
Cevap vermekte geciktiğim için kusuruma bakmayın.
Sorulara gelirsek:

Evet ön cephede sergi salonlarına 2 türlü giriş bulunmaktadır. Bir tanesi sergi alanlarına standların taşınabilmesi için kamyon ve kamyonetlerin kullandığı bir giriş diğeri ise kırmızı kütle. Özellikle özürlü ve yaşlı ziyaretçilerin kullanabileceği bir rampa. Ve hayır birşeyleri zedelediğini düşünmüyorum. Bence kabuğun izin verdiği her yerden dışarı açılım olabilir. Bu bir Konferans salonu da olabilir, bir rampa da.

Konferans salonunun kendini genel dilden ayrıştırdığını düşünmüşsünüz. Halbuki tam tersi o dili oluşturan öğelerden biridir. Şöyle açıklayayım. Yapı tek bir kabuğun eylemleri barındırması üzerine kurulmuştur. Bu kabuk içinde / altında eylemler yatayda ve düşeyde üç boyutta gerçekleşmektedir. Programın parçaları bazen kabuk içerisinde asılır, bazen zemine oturur, bazen de boşluk olup eylemlerin birarada durmasını sağlar. Kabuk içerisinde yapılaşan eylemler kendilerini renklerle / saydamlaşarak ifade etmişlerdir. Konferans salonu da bunlardan biridir.

Konferans salonunun sosyal tesis programından çıkarılıp, kabuk içerisinde yer verilmesinin nedeni ise işlevidir. Arsa yapı tarafından ikiye bölünmüştür. Kabuğun altı ve arsanın arka tarafı sosyal ve açık tesislere ayrılmıştır. Yani bu kısımda yer alan eylemler daha farklı ve rahattır. Bu olanak / zonlama ile hem aynı zamanlarda farklı eylemlerin gerçekleştirilmesine hem de sosyal ve spor tesislerinin bağımsız kullanılabilmesine olanak sağlanmıştır.

[Omer Yilmaz]

Yarışmanın ilanından yaklaşık bir sene önce Arkitera Forum'a şu ilginç mesaj girilmiş: Erken Bir Yarışma Duyurusu: Eskişehir Ticaret Sarayı ve Fuar Alanı Merkezi

Umarım bina da böylece ortaya çıkar