Anayasa Mahkemesi, Yapı Denetimi Yasasının bazı maddelerinin iptal istemini reddetti

[Omer Yilmaz]

Anayasa Mahkemesi, yapıların kurallara uygun kalitede inşa edilmesi için yapı denetimine ilişkin yöntemi ve ilkeleri belirleyen Yapı Denetimi Hakkında Kanun'un bazı maddelerinin iptal istemini reddetti.

Anayasa Mahkemesi Başkanvekili Haşim Kılıç, heyetin bugünkü toplantısında, Ana Muhalefet Partisi DYP'nin yapı denetimi hakkında yasanın bazı maddelerinin iptali ve yürürlüğünün durdurulması istemiyle açtığı davayı esastan görüşerek karara bağladığını bildirdi.

Başkanvekili Kılıç, yasanın 2, 4, 5, 6, 11 ve 13-a maddelerinin iptal istemlerinin oy çokluğu ile reddedildiğini söyledi.
Turk.net

[Süleyman Boz]

SİSTEM Mİ ÇÜRÜK YAPILAR MI?

Geçen hafta Pamukkale Üniversitesi’nden bir öğretim üyesi, yapılan araştırma sonuçlarını basında açıklıyor. Denizli’nin bazı kamu yapılarının adlarını, ünlü işhanlarını, emniyet müdürlüğünü, hastanesini, okullarını sıralıyor. Bu yapıların depreme karşı dayanıksız olduğunu, olası bir orta şiddetli deprem ile yıkılacağını açıklıyor. Adı verilen yapıların çoğu Bayındırlık Müdürlüğü, Milli Eğitim Müdürlüğü, Özel idare, Üniversite ve Belediye marifeti ile yaptırılmış..
Çoğu ihale usulü ile bir müteahhite yaptırılmış. Devlet’in mühendisleri tarafından kontrolü(!) yapılıp, hakedişleri düzenlenmiş. Geçici ve kesin kabülleri yapılmış, olur verilmiş ve müteahhitlere paraları da verilmiş. Yani görünüşte, dosyalarında her türlü prosedürü yerine getirilmiş. Şimdi kamunun başka bir kurumundaki, başka bir kamu görevlisi çıkıp ; “Bu yapılar çürük!” diyor.. Siz bundan bir şey anlıyor musunuz? Bu ne anlama geliyor? Onlarca imza ile olur verilmiş, onlarca memurun, amirin, mühendisin elinden geçmiş evraklarla onaylanmış bu yapıların çürüklüğünü ne ile izah edebilirsiniz?
Emniyet müdürlüğü binası çürükmüş örneğin. Üniversite araştırma hastanesi, Ulu Çarşı.. Denizli savcıları bunu ihbar kabul edip bu yapıları çürük yapanlar hakkında bir işlem yapar mı peki? Bu “Çürük” saptamasını yapan o öğretim üyesine soralım, hala yapılmakta olan kamu yapılarının çürük yapılmadığını söyleyebilir mi? Belki onlar kem-küm eder ama biz söyleyelim; Yapılmakta olan kamu yapılarının çoğu da geleceğin sabıkalı binalarından olacaktır. Çünkü hepsi yasa dışıdır? Neden mi?

YASA DIŞI ÇÜRÜK KAMU BİNALARI
Ülkede 19 ilde uygulanan bir Yapı Denetim Yasası var. Denizli de bu illerden biri. Bu yasaya göre vatandaşın yüz metrekarelik basit bir evinin yapımı sırasında devlet bin bir prosedür arıyor. Zemin etüdü, 6 mimar ve mühendisten teknik şartnamelere uygun projeler, bunların odalardan, resmi kurumlardan kontrolü, vizesi, onayı.. Sonra bunların Özel Yapı Denetim Şirketlerine denetlettirilmesi. İnşaatta kullanılan demirlerin, betonların numunelerinin alınarak özel yapı laboratuarlarında testten geçirilmeleri vs. vs.. Bu arada vatandaşın cebinden çıkan milyarlarca liralar.. Yani vatandaşın yaptığı binaların çürük olması olanağı yok. Ya kamunun yaptıkları? Kamu yapıları yasa dışı! Yani Yapı Denetim Kanunu kapsamı dışında. Belediyeler, resmi daireler, bakanlıkların yapılan kamu yapıları denetlenmiyor. İhale usulü verilen inşaatlardan demir ve beton numuneleri alınmıyor, test edilmiyor. Kullanılan demir ve betonların ne evsafta olduğu müteahhit ile kontrolörlerin niyetlerine kalmış.
Üstelik depreme dayanıklı sağlam yapıların yapılması amacı ile çıkarılan bu yasanın kapsadığı 19 ilin içinde, ülkemizin en önemli deprem bölgeleri yok! Vali Yazıcıoğlu’nun daha önce görev yaptığı bir numaralı riskli deprem ili Erzincan bu yasa kapsamına girmiyor. Cumhurbaşkanı’nın ili Dinar ve Çay depremleri ile ünlü Afyon yasa dışında. Erzurum, Kütahya gibi deprem illeri yasa dışında. Yasa koyucu depremi bahane edip ülkenin varsıl 19 İlini seçmiş pilot bölge olarak. Gizli amaç, Yapı Denetim bahanesi ile bu illerden vergi toplamak.. Kamu yapılarından vergi alınamayacağını hesaplamış hazretler ve yasa dışına almışlar..
Peki bu yasa çıkarılırken örneğin vali Recep Yazıcıoğlu bir tepki koymuş muydu, Üniversiteler (örneğin PAÜ’nün “Çürük” fetvası veren öğretim üyesi), belediye başkanları, kamunun müdürleri karşı çıkmış, bu “kadük” yasayı eleştirmiş miydi? Heyhat! TMMOB, Mimarlar odası ve kısık sesli birkaç kuruluş tepki koydu. Ve yasa bir gece yarısı bakan Koray Aydın’ın aceleciliği ile çıkarıldı.
Vatandaşın yüz metrekarelik fakirhanesi için bin bir prosedür isteyen devlet, kendi yaptığı milyonlarca metre kare yapı için, yapı denetim yasasının dışında kalıyor! Ve çıkmış devletin bir öğretim üyesi “Kamu yapıları çürük!” diyor. E, günaydın! Uyanın da balığa gidelim! Biz bu konuları defalarca yazdık, çizdik, Cumhurbaşkanına yasayı onaylamaması için gerekçeli mektuplar yazdık. Yasanın makamda onaylandığı gün Erzurum’da deprem oldu ve Erzurum yapı denetim dışındaydı..
Ne diyelim? En iyisi, daha fazla moralimizi bozmadan Özdemir Asaf’ın bir şiiri ile yazımızı bitirelim; “Kendi bahçesinde dal olamayanın biri/ Girmiş bahçeme ağaçlık taslıyor.”

[Süleyman Boz]

DEVLET YAPILARI YASA DIŞI!

O büyük felakete neden olan 1999 Marmara Depremi’nden sonra alelacele çıkarılan Yapı Denetim Kanun Hükmünde Kararnamesini, Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilişini ve yerine yine bir gece yarısı bu sefer “4708 Sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun” şeklinde çıktığını biliyorsunuz. Ekonomik krizin üstüne üstlük, lokomotif olan inşaat sektörünün canına okuyan kanun!
Asıl deprem bölgelerini dışlayan, yok sayan, “Buralarda deprem olmaz!” diyen kanun. Nereleri mi oraları? Afyon; Kanunu onaylayan Cumhurbaşkanının memleketi. Yasadan sonra deprem oldu Çay ve Bolvadin civarında.. Felaketi ve ardından dökülen timsah gözyaşlarını biliyorsunuz.. Erzincan; Geçen asrın felaketi ve 40 bin türk insanının yok olduğu Erzincan deprem bölgesi ve yapıların denetlemeye tabi tutulduğu bölge değilmiş!.. Böyüklerimiz yalan mı söyleyecek? Değilse değildir!.. Kütahya; Ünlü Gediz depreminin olduğu Gediz ilçesi de Kütahyan’ın değildir herhalde.. Vekillerimiz öyle buyurmuşlar çıkardıkları yasada.. Ve daha nice depreme maruz iller yok bu yasanın kapsamında.. Yasa ilk aşamada pilot iller belirlemiş. İyi de bu pilot illerin acil olarak deprem olabilecek ve sürekli deprem olan iller olması gerekmiyor muydu?
Hadi yukarıdakilere kem-küm edip bir sürü bahane ve gerekçe buldu yasa koyucularımız. Ama şu aşağıda, daha yasanın başında belirtilen felakete ne buyuracaklar merak ediyoruz;
“ Amaç, kapsam ve tanimlar
MADDE 1.- Bu Kanunun amaci; can ve mal güvenligini teminen, imar planina, fen, sanat ve saglik kurallarina, standartlara uygun kaliteli yapi yapilmasi için proje ve yapi denetimini saglamak ve yapi denetimine iliskin usul ve esaslari düzenlemektir.
Bu Kanun; 3194 sayili Imar Kanununun 26 nci maddesinde belirtilen kamuya ait yapi ve tesisler ile 27 nci maddesinde belirtilen ruhsata tabi olmayan yapilar hariç, belediye ve mücavir alan sinirlari içinde ve disinda kalan yerlerde yapilacak yapilarin denetimini kapsar.”
İyi okumuşsunuzdur sanırım. Bir daha yazalım; Bu kanun kamuya ait yani devlete ait ve devletin yaptığı, yaptırdığı yapıları kapsamaz!.. Devlet taaa eskiden beri bildiği gibi yapılarını yapar... Hemi de çok sağlam yapar!.. Hiiiç bişiii olmaz!.. Devlet yapılarında “...can ve mal güvenliğini temine..” bile gerek yoktur. Ama her nedense bir deprem felaketi olduğunda ilk yıkılan yapılar devlet yapılarıdır. Hastaneler, okullar, viyadükler, köprüler, lojmanlar, karakollar, hükümet binaları.. Öyle değil mi?
Normal akıllı, sıradan bir yurttaş olarak bu yasanın mantığını çözebiliyor musunuz? Biz çözemiyoruz ve itirazlarımızı bangır bangır bağırıyoruz! Yani sonuç şu; Devletin kendisi yasa dışı!.. Devletin yaptığı şeyler yasa kapsamı dışında! Denetlenemez!.. Onun memurlarının denetiminde yapılan yapılar da sümme haşa kul yapısı değildir ve yıkılmaz!..
Geçen hafta kentimizde bir devlet yapısında, Denizli Adliye Binası inşası sırasında istenmeyen bir yıkık altında iki insanımızın can vermesi, bizi yeniden bu Yapı Denetim Yasası üzerine düşünmemize ve Devletin kusurlarına dikkatimiz yöneltmemize neden oldu.
Kadük yasanın sayılamaz kusurlarından sadece ikisini yazdık buraya. Deprem bölgelerinin ve Devlet Yapılarının yasa dışı bırakılması konusunu?
Allah aşkına siz bu yasayı hangi işe yarasın diye çıkardınız? İnşaat sektörünü felç etsin, canına okusun, zengin 19 ilden dolaylı vergi toplansın diye mi? Ankara bu soruları duyacak da yanıt verecek ha?
Ha ha ha ha haaa?!.. 6.4.2002 Denizli
-- O --