Tjibaou Kültür Merkezi - Renzo Piano

[asteria]

Merhaba,

Arkitera anasayfada yayınlanmış olan Kanakların Sessiz Elleri: Tjibaou Kültür Merkezi haberini okumuş olabilirsiniz ancak ben kültür merkezi projeleri hakkında araştırma yapan veya bu projenin detaylandırmasıyla ilgili daha fazla bilgi sahibi olmak isteyenler için yazıya bazı görselleri de eklemenin doğru olacağını düşünüyorum...

Umarım projenin daha iyi anlaşılmasına yardımcı olur..

Habere link: http://www.arkitera.com/news.php?act...sItem&ID=12001

Haberden alıntı:



"Geleneksele dönmek bir rüya… Hiçbir halk buna erişemedi. Bir kimlik, bir model için arayış, inanıyorum ki önümüzde… Kimliğimiz, istikbalimizde yer alıyor. "
Jean-Marie Tjibaou

Tjibaou Kültür Merkezi, Avustralya’nın doğu kıyısı açıklarında halen Fransız toprağı kabul edilen Yeni Kaledonya, Nouméa’da bulunuyor. 1990 yılında Fransız hükümetinin finansmanını karşılayacağını açıkladığı kültür merkezi için bir yarışma yapıldı. Kanak halkının kültürünü dünyaya tanıtmak ve kalkındırmak amacıyla tasarlanan proje önerileri arasından Renzo Piano’nun projesi seçildi. Ancak, proje önerisi daha sonra önemli düzeltmelerle değişikliğe uğrayarak bu günkü halini aldı ve 1998 yılında tamamlandı. Piano, 152 yıldır Fransa’nın sömürgesi olan Kanaklar için onların yerel köylerinden esinlenerek ve inşaat tekniklerinden yararlanarak, modern teknolojinin imkanlarıyla geliştirdiği tasarımıyla dünyanın ilgisini mimariyi kullanarak bu bölgeye çekmeyi başardı. Kültür merkezi, tepelik bir yarımada üzerinde, yüzü denize dönük 10 kulübeden oluşan 3 “köy”üyle hemen dikkat çekiyor. Kulübeler yarımada eğrisini takip eden bir koridor boyunca bibirlerine bağlanıyorlar ve her bir kulübenin farklı bir fonksiyonu var. Merkez, Afrika’dan getirtilen ve her türlü çürümeye çok dayanıklı olan İroko ahşabı ve paslanmaz çelikle Fransa’da fabrikasyon olarak üretilmiş. Bu modern mimari esere yönelen ilginin zamanla Kanak halkının kültürüne ve politik durumuna yönelmesi, kültür merkezinin aracılık ettiği amaçlardan bir kaçı.

[asteria]

Yeni Kaledonya ve Kanaklar

Yeni Kaledonya Avustralya’nın doğu kıyısı açıklarında bulunan bir Fransız toprağı. İlk kez 1946 yılında Birleşmiş Milletler’in koloni olmaktan çıkarılacak ülkeler listesine alınmış olmasına karşın, bağımsızlık yolunda karmaşık bir dönem geçirdi. Ülke şu günlerde barış içinde ve Kanak halkı, 2013 ve 2018 yılları arasında yapılacak halk oylaması sonucunda Fransa’dan kazanacakları bağımsızlıkla politik özerkliğe kavuşacak. Kanaklar, Güney Pasifik’in tümüne yayılmış yerli bir halk olmasına karşın yoğunlukla Yeni Kaledonya bölgesinde bulunuyorlar.
-----------------------
Kanak Sanatlarından Örnekler....

[asteria]

Jean Marie Tjibaou Kimdir?

Ülkesinin özerkliğe kavuşmasındaki uzun mücadelede önderlik ederken 1989’da bir suikast sonucunda hayatını kaybeden Jean-Marie Tjibaou’nun halkı için istekleri ve rüyası, ölümünün ardından da politik ve kültürel sahnede kendini hissettirmeğe devam ediyor.

Jean-Marie Tjibaou: “Geleneksele dönmek bir rüya… Hiçbir halk buna erişemedi. Bir kimlik, bir model için arayış, inanıyorum ki önümüzde… Kimliğimiz, istikbalimizde yer alıyor.”
İşte bu vizyon Nouméa’daki Kültür Merkezi’nin üstleneceği görevi şekillendirecekti.

Tjibaou Kültür Merkezi Fikri Nasıl Oluştu?

Bazen bir rahip ve bazen de Sorbonne’da bir doktora öğrencisi olarak Tjibaou, Yeni Kaledonya bağımsızlık hareketinin lideriydi ve her ne kadar milletinin modern dünyanın bir parçası olmasını istediyse de, halkının geçmişleriyle tam anlamıyla barışık olarak geleneksel olanla dünya kültürü arasında bir denge kurmasını istiyordu. Tjibaou 1989 yılında bir suikast sonucu hayatını kaybetti. Kanak halkı için özgürlüğün, modern dünyada bir kimlik sahibi olmalarının en değerli öncüsünün ölümü, vazgeçilmeyecek davalarını canlı tutmak amacı ile liderin adıyla anılacak bir Kültür Merkezi inşa etme fikriyle sonuçlandı.

12 Ekim 1989’da Başbakan Michel Rocard’ın önerisi ve Cumhurbaşkanı François Mitterrand’ın onayıyla Kanak Kültür Merkezi’nin “Cumhuriyetin Büyük Projeleri” kapsamında büyük ölçekli bir proje olarak Paris’deki merkezi hükümet tarafından finanse edilmesine karar verildi.

[asteria]

Uluslararası Yarışma

1990 yılında açılan uluslarası bir mimari yarışma sonucunda Fransız Cumhurbaşkanı ve Kanak Kültürünü Geliştirme Merkezi Başkanı tarafından kabul gören proje İtalyan mimar Renzo Piano’nun önerisi oldu.

Projelendirme ve İhale Süreci

Orjinal yarışma dosyası 1991 yılı boyunca maliyet hesapları ışığında yapılan gözden geçirmelerle projede yapılan önemli basitleştirmelerle sonuçlandı. Ön tasarımın tamamlanmasının ardından yapılan çalışmalar neticesinde proje çizimleri ve ihale belgeleri son halini aldı ve nihayet Aralık 1993’de merkezin inşaatı için ihale duyurusu yapıldı.

Piano’nun Tasarımı Geliştirme Süreci, Yaklaşımları

Geçen bu süre zarfında Piano, Kanak Kültürünü anlamak için azami bir çaba icerisine girdi. Tarihlerini, geleneksel hayatlarını ve Pasifik’in bu kısmındaki hayatı yakından izledi.
Yükselen kulübeler, mimarın zihnindeki Kanak kültürünün, esnek, diasporik, gelişmeye açık ve bastırılmışlığa dirençli olarak şekillenmesini yansıtırcasına tamamlanmamış bir görünüm içindedir.

Piano tasarımı şöyle açıklıyor: “Kanak mimarlığının temel unsurlarından birinin inşaat sürecinin ta kendisi olduğunu farkettim ‘evi inşa etmek süreci’, ’evi bitirmek’ kadar önemliydi.
Bundan, daimi bir ‘inşaat alanı’, veya tamamlanmamış bir ev inşaatı konseptini geliştirmeye başladım.”
Bu projede, Kültür Merkezi’nin, sürekli yenilikçi görüntüye adanmışlığını yansıtmak amacıyla bitmemiş, dönüştürücü bir etki öneriyorum. Bu etki, merkezi, postmodern mimari akımında edineceği yer kadar, dünya sahnesinde önemli bir kültür aktörü olarak da etkinleştirerek, Dünya’nın diğer yerlerindeki çağdaş müzelere özgü özelliklere kavuşturur.”

Bu durum, merkezin görkemli mimarisi ve programlarıyla ilgilenen ziyaretçilerin sürekliliğini sağlarken, “yeni”nin sürekli tekrar bulması sömürgeci ile sömürge arasındaki politik hedef olan uzlaşmayla da bağlantı kurar.

Tjibaou Kültür Merkezi’nin kuruluş manifestosunun bir maddesi olan “yenilik” ideolojisi dogmatik olmaktan daha fazladır. “Yeni”, politik geçiş süreci yaşayan bir devlet için inandırıcı milli kimlik sembolleri oluşturmak için kullanılıyor ve gelişmekteki halk kültürüne ilgi ve yatırımı heveslendirmeyi hedefliyor.

Piano, önerisinin Kanak evlerinden modellendiğini fakat biçimsel olarak kendisinin diğer işlerinden olduğu kadar, Le Corbusier’in diagonel kesilmiş silindirlerinin de bu biçimde pay sahibi olduğunu belirtiyor.

Piano, baskın formu retorik bir anlamı aktarması için kullanır. Geleneksel Kanak kulubesinde merkezdeki ana direk köyün liderini sembolize eder. Piano bu direği cases adını verdiği kulube strüktürlerinden Jean Marie Tjibaou’nun öldürülmesinin sembolik bir ifadesi olarak kaldırmıştır.

Renzo Piano'nun araştırma eskizleri:

[asteria]

Tasarım:

Piano’nun cases adını verdiği pavyonlar veya soyut kulübelerin en yükseği 28 metre ve 8-9 katlı bir kent binası kadar yüksek. Köyler, yarımadanın eksenini takip eden bir hafif eğri üzerinde 3 grup olarak düzenlenmişler. Cases temel olarak dairesel planlara sahip fakat uzun bir bağlantı koridoruna ve hemen arkasında devam eden dikdörtgen şeklindeki daha geleneksel hacimlere açılmasına izin verecek şekilde her bir dairenin iç kısmı kesik. Burada, iroko ağacından lamine sütunların taşıdığı paslanmaz çelik ve camdan düz çatıları olan, bitki ekili avlular binayı deler; hacimler, pasif soğutma sisteminin parçası olan ahşap ve cam güneş kesicilerle tanımlanıyor. Kuzeybatıya doğru, binanın düzensiz kenarıyla deniz arasında, yoğun olarak ekili, teraslarla şekillenmiş, açık-hava sergi ve etkinlik hacimleri olarak kullanılacak halka açık alanlardan oluşan bir bant ve Kanak kültüründe mistik anlamlar taşıyan bazı yerel bitkilerin ziyaretçilerle tanıştırıldığı yarım adanın çevresi boyunca devam eden bir gezinti yolu bulunuyor.

Genel yerleşim, iç mekan ve bahçelerden görseller:

[asteria]

Strüktür İklimlendirme İlişkisi

“Her bir eğik dış lata kapalı alanın çevresini oluşturan iskeletin dikey elemanlarına bağlıdır. Eğrisel latalar, yüksek rüzgarların etkilerini değiştirebilen bir etkiye sahip yatay kuşakları taşır ve iç koşullar çevre duvarının tabanında ve kompleksin karşı yüzündeki kanatları kullanan pasif bir sistemle kontrol edilir. Bunlar, rüzgarın yönü ve yoğunluğuna göre açılıp kapanarak çatıların en üst noktasından dışarıya atılan esintilerin hacimlerde dolaşmasını sağlar. Eğrisel lataların sembolik bir rolü olduğu daha önce söylenmişti, fakat gerçekten de iklim dengelemek gibi bir işlevleri de var: ‘Benim’ kulubelerimle geleneksel kulubeler arasındaki benzerliği biraz azaltmak için dikey elemanların uzunluğunu azalttım ve kabuklara daha açık bir form verdim... Daha önce planlandığı gibi dikey latalar artık üst uclarında birleşmiyorlar. Rüzgar tüneli testlerimiz gösterdi ki dinamik havalandırma açısından bu daha etkili sonuçlar verdi. Fakat bunların daha derin ses titreşimleri var, bazıları gerçek: açık dış kabuğun tirizleri arasından geçen rüzgar “kulubelere” bir ses veriyor: Kanak köyleri ve onların ormanlarının ‘sesini’.”

Bölgede hakim rüzgarlarla ilgili araştırmalar doğrultusunda strüktürün son şeklinin verilmesi :

[asteria]

Kültür Merkezinin Sosyal ve Politik “Aracılık” Rolü

Kanak Kültürünü Geliştirme Merkezi başkanı Marie Claude Tjibaou, binanın aracılık rolünü anlatıyor: “Bugün, herkes mimariyi görmeye geliyor. Yavaş yavaş insanlara soru sordurmayı başaracağız: neden bu kemerler, neden bu tonozlar?” Bu yapısal unsurlar eşinin Kanaklar için arzuladığı, “Biz ne tarih öncesinden, ne de arkeolojik kalıntılardan arda kalanlarız, biz teniyle kanıyla insanız,” mesajını Dünya’ya iletmek olan amacına ulaşmasına yardımda destekleyici olacaktır.

Yapı Alanı ve Malzemeler

Tjibaou Kültür Merkezi, 8 dönümlük peyzajlı bir parkta, 8188 m² kapalı alan olarak inşa edilmiş. Her kulubeyi inşa etmek için 300 m³ ahşap ve 5 ton paslanmaz çelik kullanılmış. Fütüristik teknolojiyle üretilmiş paslanmaz çelik ve lamine ahşap ile geleneksel malzemelerin uyumlu bir karışımı. Tüm kompleks bilgisayarlarca yönetilen iklimlendirme sistemiyle havalandırılıyor ve bazı mekanlar gelişmiş multimedya cihazlarıyla donanımlı. Gösteriler için biri kapalı ve 400 kişilk, ikisi açık alanda ve sırasıyla 1.000 ve 2.000 kişi alabilen 3 tiyatrosu var.

[asteria]

Strüktüre ait bir kaç farklı detay :

[asteria]

Mimar Renzo Piano hakkında:

Renzo Piano, 1937 yılında inşaatçı bir ailenin çocuğu olarak İtalya’da dünyaya geldi. Milano Poitechnic Architecture School’da mimarlık okudu. 1964 yılında, mezuniyetin ardından babasının firmasında, 1965-1970 arası Louis I. Kahn ile Philadelphia’da ve ZS. Makowski ile Londra’da çalıştı. Renzo Piano’yu etkileyen diğer bir önemli isim ise Pierluigi Nervi’ydi.

İlk önemli çalışması Osaka’daki Expo'70 için hazırladuğı İtalyan Endüstri Pavyonuydu. Bu pavyon önemli ölçüde ilgi çekti ve bunların arasında bir başka genç mimar olan Richard Rogers da bulunuyordu. Birlikte çok ortak noktaları olduğunu fark ettiler ve bir mühendislik firması onlara birlikte çalışmalarını ve Paris’teki Georges Pompidou Merkezi için yarışmaya girmelerini teklif edince katıldılar ve kazandılar.
Sonuç, Paris’in kalbinde açıldığı günden bu güne 150 milyon kişinin ziyaret ettiği, figüratif sanatlar, endüstri tasarımı ve edebiyata adanmış yüzbin metrekare.
Renzo Piano Richard Rogers ortaklığı 6 yıl sürdü. Rogers ofisini Piano’nun bir kaç ilginç bina tasarladığı Londra’ya taşıdı.
1982’de De Menil Koleksiyonu için Houston, Texas’ta ilkel ve modern sanat eserleri için en önemli çalışmalarından olan müzeyi tasarlaması için davet aldı.
Dünyanın diğer bir ucunda olan Yeni Kaledonya’da Pasifik’in gelenekselliğini modern bir dille ifade etmenin güçlüklerini aşmaya çalışıyordu. Konsepti on farklı boyutta ve işlevli yapılardan oluşan gerçek bir köydü. Merkez’in on binası üç köy şeklinde organize edilmiş: biri sergileme, biri idari personel; ve üçüncüsü resim, heykel,ve müzik gibi yaratıcı sanatlar için.
En son projelerinden birisi Osaka’da bir havalimanıydı ve Osaka’da yer kalmadığı için otoriteler suni bir ada inşa etmeye karar verdiler. Kansai Havalimanı dalgalanan asimetrik hatlara sahip bir yapıdır ve günde 100000 yolcuyu ağırlayabilir. Renzo’nun tasarladığı en büyük binadır. 1995 Kobe depreminde bianaın yaşadığı şok büyüklüğü aynı olmasına rağmen binada hasara rastlanmaz.
Renzo 1978-2000 yılları arasında 30 a yakın ödül aldı. En prestijlisi 1998 yılında kendisine Beyaz Saray’da verilen Pritzker Ödülü ve 2001’de Ohio’daki Wexner Sanat Merkezi için verilen Wexner Ödülü’dür.

Mimarlık yaşamı:

1971 "Piano & Rogers" with Richard Rogers
1977 "L´Atelier Piano & Rice" with Peter Rice
1993 "Renzo Piano Building Workshop", Paris / Genua

Projeler:

1977 Centre Pompidou, Paris
1982 Il Rigo Evolutive Housing, Corciano / Italien
1984 Schlumberger Renovation, Paris
1985 Institute for Research into Light Metals, Novara / Italien
1986 Menil Collection, Houston
1987 San Nicola Stadium, Bari / Italien
1989 Ushibuka Bridge, Kumamoto / Japan
1989 IRCAM Extension, Paris
1991 Rue de Meaux Housing, Paris
1993 Mercedes Benz Design Centre, Sindelfingen / Stuttgart
1994 Kansai International Airport Terminal, Osaka / Japan
1995 Commercial, Leisure und Service Center, Nola / Neapel
1995 Multifunctional Arena Competition, Saitama / Tokyo
1995 Musée d´Art Contemporain, Lyon
1997 KPN Telecom Office Tower, Rotterdam
1997 NEMO Museum der Wissenschaften, Amsterdam
1997 Fondation Beyeler, Riehen / Basel
1998 Sektion Potsdamer Platz, Berlin
1998 Maison Hermès, Tokyo
1998 Tjibaou Cultural Centre, Noumea / Neukaledonien
2000 Alter Hafen, Genua
2006 Los Angeles County Museum of Art, Los Angeles, Erweiterung
2003 Nasher Sculpture Center, Dallas
2005 High Museum of Art, Atlanta - Erweiterungsgebäude (Museum: Richard Meier)

[asteria]

Ve son olarak tipik Kanak evlerinden örnekler:

[shadow]

Merhaba asteria,

Öncelikle bu güzel ve doyurucu paylaşımınız için teşekkür ederim. Renzo Piano ,benim nezdimde ,mimari üslubu ve kimliğiyle hep ayrı bir yerde yeralır. Bu usta mimarın, mimarlık pratiğinde bana göre en dikkat çekici yönü ise “öğretici” olmasıdır. Öyle ki her uygulanmış tasarımı başlı başına ders niteliğindedir. Mesela Kansai Uluslararası Havalimanı projesi bırakın dersi, okul niteliğinde bir yapıt . Babası İtalya’da tanınmış bir yapı ustası, kendisine ait birçok tescilli, uygulanan yapı detayı var, belli ki kendi de bu yolda babasının mirasını koruyup geliştirmeye adamış. Uygulanmış büyük ölçekli tasarımlarının büyük bir çoğunluğunu kazanmış olduğu yarışmalar yoluyla üretmiş, Kansai Uluslararası Havalimanı, Georges Pompidou Merkezi, Tjibaou Kültür Merkezi, Potsdamer Platz bunlardan sadece birkaçı…

Tjibaou’ya gelince diğer projelerine nazaran çok farklı bir coğrafya üzerinde kurulu ,coğrafyasından da öte sosyo-siyasi öyküsüyle diğerlerinden belki daha özel bir konumda bulunuyor.Öğrencilik yıllarımda bu proje hakkında okuduğum bir makalede Renzo Piano’nun tasarım sürecinde çok farklı heyecan ve duygulara sürüklendiğini belirtmiş, makalenin başında yer alan fotoğraf ta her şeyi anlatıyordu (Renzo Piano bir kanak evinin içinde kısa şortlu bi halde masa başında eskizlere gömülmüş, arkasındaki duvara tespitlediği araştırma dosyaları ve yerde buruşturulup atılmış eskiz kağıtlarından oluşmuş bir tepecik… Yıllar sonra internette bu fotoğrafı çok araştırdım sonunda buldum buraya eklemek için, ama kalitesi düşük, artık idare edeceğiz )

Eklenecek fazla birşey yok başında da dediğim gibi çok doyurucu bir paylaşımda bulunmuşsunuz, projeye ait daha detaylı farklı açılardan daha başka fotolara intenette ulaşmak mümkün ama vermiş olduğunuz yazılı bilgiler,detay çizimler bence bu forum adına çok değerli katkılar ,tekrar çok teşekkürler..

Renzo Piano’nun tasarımları okunması incelenmesi gereken çok değerli yapıtlar,dediğim gibi her biri ayrı bir ders niteliğinde, onun bu değerli eserlerini incelemede faydalanılabilecek derleme birçok kitap var ama ben ilgilenenlere 4 ciltten oluşan Phaidon yayımcılık tarafından piyasaya sürülen Renzo Piano Building Workshop Volume 1,2,3,4 ü öneririm.

İyi çalışmalar..

[asteria]

Merhaba shadow,

Renzo Piano'nun mesleğini yaşayışı başlı başına bir inceleme konusu ve önemli dersler oluşturuyor, size katılıyorum.. Ayrıca eklediğiniz fotoğraf çok güzel anlatıyor herşeyi... Teşekkür ederim.

Phaidon yayımcılık tarafından piyasaya sürülen Renzo Piano Building Workshop Volume 1,2,3,4 ü önerisi de akılda tutulmalı ve paylaştığınız...

Değerli bilgi katmanları oluşturmağa devam ettiğiniz için...

... teşekkürler

İyi çalışmalar

[ninlil]

Merhaba asteria
Renzo Piano ve Tjibaou Kültür Merkezi hakkında bu bilgi dolu, özenle hazırladığınız çalışma için sizi kutluyorum...ayrıca keyfli bir okuma sağladığınız için de teşekkür ederim

[asteria]

Rica ederim ninlil,