Ayasofya

[asteria]

Merhaba,

Ben de Ayasofya Müzesi olarak kalmasını, öyle işlev yapmasını ve anılmasını arzu edenlerdenim. Ayasofya'nın belli dinlerin mensuplarınca kullanılarak birinin diğerine nazire ve üstünlük/egemenlik 'gösterişine' alet edilerek veya politik amaçlara hizmet eden kararların parçası olarak sürekli gündemin bir noktasında tutulmasından rahatsızım.

Bir Müze olarak anılması onu saran ve yaşamış tüm uygarlık, kabul ettiği bir dini olan olmayan herkesi kucaklayabilmesi açısından önemli. O kadim görüntüsü ve emsal teşkil eden mimarisiyle çok şeyi şahitliğiyle anlatan bir yapı ve itibarı kişilerin siyasi gelecek kaygılarından uzak tutulmalı.

Böyle düşünüyorum....

İyi çalışmalar

[Sinan_Y]

Orijinal metin Omer Yilmaz tarafından gönderilmiş

İskele gerekli, kubbede sürekli ölçüm yapılıyor deprem ile ilgili. Yıllar önce (1992 ya da 93'de) ben de çıkmıştım yukarıya.

"Ayasofya Müzesi" demek herşeye yetiyor. Fazla söze gerek kalmıyor.

Yani Ayasofya'nın kaderi daha onyıllar boyunca o iskelenin orada kalması mıdır?

Ha bir de evet, "Ayasofya Müzesi" ifadesi birçok şeyi açıklamaya yetiyor olabilir bizim gibi insanlar için ama bu ifadeyi kullandığınızda "orası cami" diye itiraz edebilen bir kısım hayalperestler de mevcut aramızda.

[gün]

Hayalperest değilim .

[ayasofya]

Ayasofya emekli olmuştur.
Bende yeter sayıda eski Facit marka ve farklı markalarda mekanik hesap makineleri var. Çalıng çulung çalışıyor. Ama bir bölme işlemi için FİZİKİ bir sürü hareket yapmalısınız. Ucuz dijital hesap makinem de var. Hesaplamalarımı onu kullanarak yapıyorum.

Facitlerim çok değerli ve öyle duruyorlar. Onları kullanarak YIPRATMAK istemiyorum.
Onlar artık emekli oldular ve korunmalılar sadece.
Ancak müzeliktirler onlar.
Kullanılmamaları onları değersiz kılmaz.

Asteria'ya katılyorum.
İlla cami veya kilise olacak diyenlerin Ayaosfya'nın yakasını bırakıp bu binanın DÜNYANIN KÜLTÜREL BİR MİRASI ya da ELMASI olarak görmelerini istiyorum.

Ayasofya SEKÜLER mabed yani DEĞERLİ BİR MÜZEDİR. (İçindekilerden gayrı kendisi müzeliktir)

Tartışmaya gerek görmüyorum.

[gün]

Ayasofya değerli bir yapıdır. Biz istesek de istemesek de tartışılacaktır.

Seküler mabed çok da anlamlı değil bence.

Ayasofya değer verilmesi gerek bir yapıdır, bizlerde ona değer verdik zaten.

Ayasofya korunması gereken bir yapıdır, bizlerde gücümüz yettiğince koruduk ve koruyoruz zaten.

Cami, kilise, müze olması konusunda herkesin bir fikri vardır ve olacaktır, asıl olmaması garip olur, çünkü kendileri bir simgedir.

Emekli olmaya da hakkı yoktur bence. Ortak mirastır, bu dünyadan göçene kadar kullanılacaktır.

Sorulması gereken sadece Ayasofya ve Doğu Roma'dan kalanlar değil bence. Bizden, Edirne'nin batısında kalanları biz ne kadar takip ettik ve gözettik ve onlar ne kadar değer verdiler? Hoş Edirne'nin doğusunda kalanları da koruyamadık ya, orası da ayrı bir konu.

Ayasofya her ne olursa olsun ve her ne olacaksa olsun Trallesli Antemius ve Miletli Isidoros'a can-ı gönülden selam olsun...

[RedRapsody]

Ayasofyaya ilk girdiğimde mimarlık 1. sınıfı bitirmiş yaz tatilindeydim. Benimde ilk İzlenimlerin Ayasofyaya yapılan eklentilerin niteliğiyle ilgiliydi...

Neydi bunlar? Birincisi minareler... Yapı üzerine eklenmiş biri farklı olan minareye anlam verememiştim. Neden onca ihtişamlı bina inşa eden Osmanlı buraya daha gösterişli bir minare eklememiştir? Yeniden yapılan minare neden diğerlerinden çok farklı , yapılmıştır?

İkincisi ise Ayasofyanın muhteşem mozaikleri üzerine kaplanan alçı üzerine işlenmiş desenler ve yazılar... Bunlar da yapının orjinaline oranla ve Osmanlının diğer yaptıklarına oranla niteliksiz kalmaktaydı?

Yani sanki kaplamayı yapanlar, 'biz bugün bu güzel şeyleri kapatmak zorundayız, ama ilerde siz yeterli bilinç düzeyine gelip bu yapılanlara sanat gözüyle bakabilecek hale geldiğinizde bizimkini kazıyabilirsiniz ' der gibiydiler...

Sonra düşünmeye başladım... Ayasofyanın orjinal mozaiklerini mi görmek isterim, yoksa sonradan yapılanı mı? Bir mimar gözüyle , tarafsızca bakınca mozaikli halini tercih ederdim... Bu konuda korumacılar ne düşünüyor çok merak ediyorum. Orjinal mozaiklerin üzerindeki alçı sıva kazınmalı mı sizce? Yada çıkarılıp başka yerde mi sergilenmeli.

Kubbenin de ekseninden kaymaya başladığını ve o iskelenin bu yüzden konduğunu duymuştum... Olası bir depreme karşı önlem almak için o iskele daima orada kalacak sanırım. Daha üstün bir teknolojiyle yer değiştirene kadar...

Ayasofyanın ibadete açılması ise politik bir konu... Bence asla hiçbir şekilde ibadete açılmamalı... Bütün dinler için mevcut ibadethaneler yeterli bence... Burası müze olarak , iki din arasındaki mücadele ve birliği anlatması açısından bu haliyle kalmalı ebediyen...
Din tüccarlarının malzemesi olmamalı...

[ayasofya]

Orijinal metin gün tarafından gönderilmiş

Ayasofya değerli bir yapıdır. Biz istesek de istemesek de tartışılacaktır.

Seküler mabed çok da anlamlı değil bence.

Ayasofya değer verilmesi gerek bir yapıdır, bizlerde ona değer verdik zaten.

Ayasofya korunması gereken bir yapıdır, bizlerde gücümüz yettiğince koruduk ve koruyoruz zaten.

Cami, kilise, müze olması konusunda herkesin bir fikri vardır ve olacaktır, asıl olmaması garip olur, çünkü kendileri bir simgedir.

Emekli olmaya da hakkı yoktur bence. Ortak mirastır, bu dünyadan göçene kadar kullanılacaktır.

...

Seküler mabed neden anlamlı olmasın. İlla Din mi olması lazım Ayasofya'nın içinde içeriğinde. Zarar verilmektedir. İslam dünyası Hristiyan dünyası bir diğerinin mabedi olmasını kabul etmezler. İkisi birlikte de olamamaktadır.

İki ayrı mahalle arasında para toplayıp top alıyorlar. Maçta kavga çıkınca her ikisine de yar olmasın diye top kesiliyor mundar ediliyor. Durum böyle.

Emeklilik konusu ile malum Dini Mabed olma işinden emekliliktir.

"Koruduk ve koruyacağız" ise Dünya Mirası listesinden çıkartılma tehlikesi varken pek doğru değilmiş gibi gözüküyor.

Çoğu yerde aynı şeylerden bahsettiğimiz halde sırf "anlamlı bulmamak" için anlamlı bulmamayı bırakırsanız sanırım daha iyi olacaktır.

Herkes istediği fikri savunur. Ve hala "seküler mabed" gibi imkansız ama anlamlı tamlamanın olabileceğini düşünüyor ve savunuyorum. Anlamsız kalıyormuş gibi görünmemesi için anlamını ve içeriğini tekrarlama ihtiyacı duydum.

Kolay gelsin.

[Omer Yilmaz]

Herşeyin ötesinde bu yapı kilise olsa Türkiye'de müşterisi zaten yok Cami müşterileri için de civarında bolca cami var. Bu durumda Ayasofya üzerine konuşacaklarımız sembolik değeri üzerine gelişiyor.

Bugünün dünyasında dini yapıların sembolik değeri yok artık. Bir an 16 / 18. yüzyıllarda olduğunuzu düşünün. Bu durumda mimarlık konuşmalarının herhalde yarıdan fazlası - gerek hristiyan gerek islam dünyası için - dini yapılar üzerinden gerçekleşecekti.

Şimdi ne kadar cami ne kadar kilise konuşuyoruz düşünün; sonra da diğer sembolleri düşünün...

[gün]

Benim görüşüm Ayasofya'nın dini anlamı olduğudur, şu anda Ayasofya bizim kültürümüzün egemenliği altındadır. Dediğim gibi, Onun cami olması ya da olmamasının İslam'a bir getirisi ya da götürüsü yoktur, ancak isminin Ayasofya Camii Müzesi olması daha anlamlı olacaktır (kanaatimce), çünkü bir zamanlar cami olarak kullanılmış bir yerin kullanılmasa bile cami olarak kalması bana göre mühimdir.

Ayasofya, basite indirgense bile bir top değil arada kaldı diye patlatıverelim. Bir egemenlik sorunu...

Dünya mirasına alınmayan ya da çıkarılan sanırım bir çok yapımız var. Korumadığımızı iddia etmek güç ama yeterli şekilde koruyor muyuz, işte orası tartışılır. Ama şu da var batının Ayasofya'yı korumaya olan ilgisi sadece asar-ı atikaya olan büyük ilgisi değil. İstanbul el değiştirirse (Allah göstermesin) müze mi kilise mi olacağını görürüz.

Sırf anlamlı bulmamak için anlamlı bulmuyorum demedim, öyle düşündüğüm için anlamlı bulmuyorum dedim, sanırım bu kadarcık da hakkım vardır, öyle değil mi? . Çoğu noktada buluştuğumuz doğrudur tabii ki...

...ve tabii ki herkes istediği fikri savunur, ben de fikrinize karşı kötü bir şey demedim ki..."Bana" anlamsız geliyor dedim. Bence kültürleri ve kültürlerin oluşmasına belki de en büyük katkıyı yapan "dinleri" geri plana atmak yanlışlığına günümüzde çok sık düşüyoruz.
Yoksa Asteria'ya da, Redrapsody'ye de, size de saygım sonsuz. Ayasofya'yı birlikte gezeriz belki bir gün....


Bir de mozaik ve üstüne yapılan işlemeler konusunda kendi düşüncem:

Doğrudur; Türk-İslam sanatında mozaik gibi, resim gibi, heykel gibi göz kamaştıran sanat dalları yoktur. Bir kalem işiyle mozaik çalışmasını yan yana koyduğunuzda herkesin gözü mozaiğe kayar. Kalem işini kimse görmez bile. Ancak bunun çoğumuzun sahip olduğu bir kompleks olarak görüyorum. Kalem işinden utanacak olsam bu ülkede yaşamazdım...Neden sıva üstüne yapılmış kalem işlerini kaldırıyoruz, Osmanlı'nın mimarları Roma'nın mozaiklerini kazımamışken (üstünü sıvaması gayet mantıklıdır çünkü biliyorsunuz ibadet sırasında karşınızda suret bulunması doğru değildir)? Hangisinin daha değerli olduğuna dair kararı neye göre veriyoruz? Belki de ikisini bir arada sergilemek daha doğrudur? Bir de sanırım Bizans'ın ikonoklast'larını unutuyoruz. Onların verdiği zararın onda birinin tarafımızdan verildiğini sanmıyorum.

Bir kaç kere internette Yunanistan'dan kişilerle konuştuğum oldu. Bana hepsinin söylediği bir şey vardı (tabi hepsi böyle düşünüyor diye bir iddiam yok, belki de tesadüftür): "Bir gün İstanbul'u alacağız ve Büyük Bilge'yi tekrar kilise haline sokacağız" diyorlar. Söylemek istediğim şu: Bizler ne kadar iyi niyetle düşünürsek düşünelim, pek çok insanın hasmane duygular içinde olduğunu düşünüyorum (umarım yanılıyorumdur).

Minaraler konusunda, hepimiz biliyoruz, tuğla olan Fatih devrinden kalma sanırım. Yerinde ahşap bir minare varmış. Biliyorsunuz, bizler minaresiz cami yapmayız, öyle bir kabulümüz yok. O yüzden o minare o devrin yapı malzemelerine uygun yapılmıştır. Diğerleriyle uyumsuz olmasının sebebi bu. Daha sonra Sinan'ın eklentileri var, kaymalardan dolayı vs. Çok garip değil yani. Biz bugünkü kafamızla eminim o tuğla olanı yıkar yerine uyumlu olsun diye taştan olanını dikerdik.

Hepinize sevgiler, Ayasofya'da emeği geçen herkesi kutlamak lazım...

[ayasofya]

Refah partisinin DYP ile koalisyon yaptığı zamanlardı.
ayasofya.com alan adı benim üstümdeydi.

Ben o zamanlar çok çektim. Hatta ismini veremeyeceğim eski bir rektör ki (zamanında Turgut Özal'ın da danışmalığını yapmış acar ve devlet ve siyasilerle ilişkiler kuvvetli biriydi) Benim hakkımdaki Mit (Amerika'daki üniversite olanı değil) raporu olduğunu ve okuduğunu söylemişti. Tanıştığımızda benim nereden mezun olduğumu ne işler yaptığımı hatta cuma namazına gidip gitmediğimi dahi biliyordu.

Velhasıl-ı kelam.

Biz nahif mimarca ve korumacı tutumlarla bu değerimizi korumaya çabalıyoruz. Hepimizi iyi niyetliyiz. Ben ki çokca laik tutumlu biri olarak. Konuyu dağıtmadan; Binanın korunması için diyelim ki çok çok çok gerekli ise binanın kilise ya da cami olmasına bile taraf olabilirim. Ama birisi bana binanın korunmasını garanti edecekse. Eden yok. Daha da zarar verici olabilir her yönden.

Bu ülkede sudan sebeplerle bir üniversitenin rektörü yakapaça havaalanından hapisaneye yollanabiliyor ama milyonlarca mark para batıran bir dini sermaye patronu bakanlarla fink atabiliyor.

O yüzden bir daha ve kesin tekrarlıyorum ki
Sırf Ayasofya'ya saygım ve sevgim yüzünden
DİNİ HESAPLARIN siyasi iç politika oyunlarının piyonu olmamalıdır ve ortada kalmış top gibi parçalanmamalıdır zarar görmemelidir.

İŞTE SIRF BU YÜZDEN BU BİNA SEKÜLER KALMALIDIR.

Yoksa kimsenin düşüncesine bir karşı önyargın taraf olma durumum yoktur. Hatta ne kadar çok farklı karşıtlıklar olsa o kadar iyidir. Ben tam tersi Din olgusunu yokmuş gibi sayalım yorgan gitsin kavga bitsin demiyorum. Çok fena asit tesiri olduğu için işin içine din girdiğinde çok uygar olduğunu iddia edenlerin bile canavar kesildiğini (örneğin ab ülkeleri hala içlerinde AB'nin dini bir klüp olduğunu iddia edenler çoğunlukta) görün dedim.

Hala kesin bir şekilde bunu savunuyorum.

Teşekkürler.

[gün]

Direk dini amaçlarla yapılmış bir yapının dinle ilişkisinin kalmaması mümkün değil.

Verilen örneklerin ise Ayasofya ile bir ilgisi olduğunu düşünmem kendi adıma. Aslında bu bina iç siyasetin değil daha çok dış siyasetin bir malzemesi. Dediğim gibi, bu bina el değiştirdiğinde müze olarak kalmayacak...

Her neyse, sanırım daha fazla onun ayakta durması konusunda kafa yorsak daha iyi olacak, İstanbul'da deprem için öngörülen süre dolmuş gazetedeki habere göre...

[RedRapsody]

Orijinal metin ayasofya tarafından gönderilmiş

Ben o zamanlar çok çektim. Hatta ismini veremeyeceğim eski bir rektör ki (zamanında Turgut Özal'ın da danışmalığını yapmış acar ve devlet ve siyasilerle ilişkiler kuvvetli biriydi) Benim hakkımdaki Mit (Amerika'daki üniversite olanı değil) raporu olduğunu ve okuduğunu söylemişti. Tanıştığımızda benim nereden mezun olduğumu ne işler yaptığımı hatta cuma namazına gidip gitmediğimi dahi biliyordu.

Traji komik gerçekten olay. Tam Aziz Nesin'lik...

Ama gerçek... Bu KORUMA meselesinin SİYASİ botuyuna kayıyor. Ve benim çok ciddi biçimde koruma konusunda soru işaretleri oluşturmama neden oluyor... PARANOYAKLIK ve SAFLIK arasında kalan biryerlerde yaklaşım farklılaşıyor... Ermeni evleri konusunda da benzer şeyler duymuştum...

Biz işin MİMARİ bölümündeyiz... İşte burada bana bir üstad yardım etsin... Biz sadece mimar mı olacağız? Yoksa millyetçi bir vatandaş mı olacağız önce?

Ulusal çıkarlarımız için bir tarihi yapıyı yokedebilir misiniz? Buyurun burdan yakın bir de?
Mimarlık mı? Ulusal çıkar mı?

Ben açıkça söyleyim. Türkiye'de hangi kurum mimari yapılara, sırf Avrupalıların Anadoludaki emellerine hizmet ediyor diye, mimarlık dışı yaklaşırsa, benim gözümde Budha heykellerini bombalayan Taleban'dan farkı kalmaz... Daha zekice stratejiler beklerim o kurumlardan...

Bu ülke üzerindeki herşey bizimdir. O yüzden korumalıyız. Orjinalinden korkmadan. ' Evet onlar sizin atalarınızındı sevgili Yunanlılar, güzel de yapmışlar ellerine sağlık.' Biz onlara İstanbul'da iyi bakacağız, siz hiç kafanızı yormayın, rahat uyuyun.' İstediğinizde gelip görebilirsiniz...

[gün]

Orijinal metin RedRapsody tarafından gönderilmiş

Bu ülke üzerindeki herşey bizimdir. O yüzden korumalıyız. Orjinalinden korkmadan. ' Evet onlar sizin atalarınızındı sevgili Yunanlılar, güzel de yapmışlar ellerine sağlık.' Biz onlara İstanbul'da iyi bakacağız, siz hiç kafanızı yormayın, rahat uyuyun.' İstediğinizde gelip görebilirsiniz...

Ağzına sağlık...

[ayasofya]

Orijinal metin RedRapsody tarafından gönderilmiş

Bu ülke üzerindeki herşey bizimdir. O yüzden korumalıyız. Orjinalinden korkmadan. ' Evet onlar sizin atalarınızındı sevgili Yunanlılar, güzel de yapmışlar ellerine sağlık.' Biz onlara İstanbul'da iyi bakacağız, siz hiç kafanızı yormayın, rahat uyuyun.' İstediğinizde gelip görebilirsiniz...

Ben de gün gibi size katılıyorum RedRapsody

Ama biz bizim zararlı milliyetçilerden çok çektik onlar da çekiyorlar. Yunan yakın tarihini incelersek bizden çok daha trajikomik olduğunu görüyoruz.

Hatta orası bir Avrupa Ülkesi ama

Yakın zamanda bir Amerikalı Antropolog Köken açısından ve Osmanlı etkisini de dikkate alıp şu anki Yunan nüfusunun takıntı biçimde sahip olduğu HELEN nüfusuyla bir alakası kalmadığını açıkladığı ve ispat ettiği için ambargo altında olduğunu da unutmamak lazım. Adamın adını ağızlarına almıyorlar ülkeye girmesini yasaklamışlar.

Fransızlar Alsaz bölgesinde ifade özgürlüğünden bahsediyorlar ama cami olarak kullanılan binalarda müslümanların ibadet etmelerine izin vermiyorlar. Gizli ibadet ediliyor. Ülkemize bir yunan turist grubu gelse Ayasofya'da kendilerince İsanın ikonası önünde dua okusa kim ne der?

AB anayasasına azınlık ve hakları konusunda madde konulmasını veto eden ülkelerinde sadece FRANSA ve YUNANİSTAN oldukları düşünülürse

Sadece kendimizi motive etmek ve kendi değerlerimizi ki bence Ayasofya'yı Mimar Sinan'ın ayakta tuttuğunu düşünüyorum ve mimarca koruma içinde olmamız gerektiğini düşünüyorum.

Bu binayı korumak bizim artık şerefimiz ve uygarlığa karşı önemli bir görevimizdir.

[RedRapsody]

Bize çok daha komplekssiz, kendine güvenli bir duruş yakışır bence. Saf olmadan, gerekeni yapmak gerek... Birçok konuda kendisiyle çelişen bir AB var kaşımızda... Bırakalım onlar yalanlarında boğulsun... Biz tarihmize sahip çıkalım artık...
Onların arasında bir tabir vardır, bizde de bazıları kullanır bunu!!!: ' Türkiye Türklere bırakılmayacak kadar değerli bir yerdir ' gibi bir deyim türetecek cürete ulaşmıştır topuklu ayakkabıyı icat edecek egoları...
Kültürel değerimize birer Rant, butik otel, Turist mıknatısı gibi yaklaşmayıp, Kültürel Miras gözüyle bakıp onardığımızda sanırım yapmamız gerekeni yapmış olacağız...
Bu düzende çok duygusal kaldığının farkındayım bu görüşlerimin , ama içimden geçen bunlar... Keske AB hibelerine ihtiyacımız olmadan, o hibeler gelmeden de bu kadar hevesle restorasyonlar yapılsa!