Türk Çağdaş Mimarisi'nin Nitelikli Örneklerinden Adana Bossa Apartmanı Yıkılıyor

[phin]

Bazen kendimi Don Kişot gibi hissediyorum

Sayın Arıkoğlu, sizde mutlaka bilirsiniz, koruma ölçütleri çeşitli.

şu anda hatırladığım, tarihe şahitlik etmiş olmaları, Mimarlık tarihinin belli bir dönemini yansıtmaları, Atatürk Evleri gibi.

Yani tarihi yapıları nitelikli oldukları için değil, tarihi oldukları için korumalıyız diye düşünüyorum.

Detaylar nefis, binanın yıkılması ne yazık...

[Kaya Arikoglu]

Sayın Öztek,

Siz haklısınız, sözümü geri alıyorum.
Yazdığınız gibi tarihi yapıların hepsini korumayı hedeflemeliyiz, cünkü neyin nitelikli olup neyin niteliksiz olduğunu bizim bu gün karar vermemiz çok yanlış olur.
Tarihi kentler korunurken "niteliksiz" yapılarda "nitelikli" yapılar yanında korunmaları gerekir çünkü hepsi bir bütün olarak tarihi dokunun parçasıdır.

Ama ben kendimi size ancak şöyle affetirebilirim...
Mevcut Topkapı Sarayı daha önceki Bizans sarayı üzerine inşa edilmiş. Acaba o eski Bizans yapısı yıkılmayı hak etmişmi? Topkapi Sarayı Sarayburnu'nda inşa edilmeyip başka bir yerde olabilirdi ama "vaziyete hakimiyet" aynı olamazdı. Bu sorulara cevap vermek zor. Her tarihi yapı korunamıyacaksa en azından nitelikli olanlar tercihen korunmalı, demek daha doğru olurdu.

Bunu söylerken, kent yapılaşmasını tek bir tarihte dondurmak iyi olurmu? Bunun cevabını vermekte çok zor. Doğru ölçekte cağdaş mimarinin tarihi doku içerisine kibarca girmesinin taraftarıyım. Böyle bir durumda "niteliksiz" bir eski yapıyı feda edebilirmiyiz? Bu tip kararlar, büyük sancılarla, bireysel olarak verilmeli derim.
Belki şöyle de diyebilirim: Yaparken çok düşünmemiz gerekiyorsa korurken de çok düşünmemiz gerekir. Bu tip kararlar "otomatik pilot"a alınmamalı. Koruma Kurul'larında bu esnekliğin olduğunu göremiyorum.

Saygılar,

[şebnem özal]

Bossa apartmanı ilk defa gezme fırsatını ancak yıkılma esnasında elde ettim. Daha önce konsolosluk olarak kullanıldığından, güvenlik nedeni ile gezememiştim.
Detayları ince ince düşünülmüş bu binanın yıkılması, bizler için çok üzücü oldu. Her katta ayrı ayrı tasarlanmış, mermer döşemelerin, pirinç kapı kulplarının, şöminelerin, blok mermer basamakların, duvar kaplama detaylarının fotoğraflarını çekerken, üzüntüden başımıza ağrılar girdi. O bina, önünden her geçişimde hayranlıkla seyrettiğim, Adana’da az sayıda kalmış korunması gereken yapılardan biriydi. Kalan yapıları da kurtarabileceğimizi sanmıyorum. Bossa apartmanının yıkılışından ne Koruma Kurulunun ne de mimarlar odasının haberi var. Diğerleri yıkılırken de haberleri olmayacaktır.

[zin]

Sayın Kaya bey

Yıkımı duyunca bende Adanalı mimar adayı olarak yıkıldım.Benim öğrenmel istediğim binanın yerine ne yapılacak?Bina yenilenerek nitelikli bir blok olarak çevresine heyecan katabilir diye düşünüyorum.
Saygılar

[Mourner]

Sevgili Selim Taner,

Rendering forumunda sergilenen işlerin buyuk bir cogunlugu programı ogrenmeye calısan bizlerin, denem sahneleridir yani bir proje degildir. Bunun yanında o forumdaki insanların yarısı mimar degildir, orada gorduklerinizin onemli biir kısmı da bu işten para kazanan insanların yaptıgı gorselleştirme çalışmalarıdır kısacası mimarları kendileri degildir, dikkat ederseniz orada kimi zaman tasarımlar da tartısılır, ancak aslolan verilen işin ne şekilde gorselleştirildigidir. Bu nedenle lutfen o forumdaki ki içlerinde ben de varım mimarları mimarlıga uzak bir noktada degerlendirmeyiniz.
BOSSA Apartmanı'nın yıkılmasına ben de çok uzuldum, Kaya Bey'in verdigi bilgilerden ve imajlardan okuyabildigim kadarıyla kaliteli bir işçilik ve detay anlayışı hakim imiş..

Gelişmeleri foruma gonderirseniz sevinirim

Saygılarımla
Gökhan ÖNDEM

[Kaya Arikoglu]

Sayın Zin,

Bossa Apartmanına ne olacağını bende henüz tam bilmiyorum. Adana'da bilenler varsa beni lütfen aydınlatsınlar.

Şimdilik yapının içi boşaltılıyor ama dışı yıkılmıyacak diye söylemler devam ediyor. Bina ne olarak ve nasıl korunacak? Hiç bir fikrimiz yok.

Yanlız şunu kabul etmemiz gerekiyor: Bossa Apartmanı "modern" bir yapı. Yapıda "iç" ve "dış" ayrımı yapılamaz, çünkü mimarisi bir bütün olarak tasarlanmış. Zaten, Bossa Apartmanını en enterasan kılan tarafı iç mimarisindeki modernist detayların klasik ve yerel bir anlayışla uygulanmış olmaları.

Örneğin, her bir antrede bulunan modernist mermer desenlerin sadece dekoratif amaçla uygulanması enterasan bir çelişki yaratıyor.

Modernizmin süslemeye karşı aldığı kattı tavır bu yapıda neden yok?
Bossa Apartmanı daha yumuşak insancıl, geleneksel, evrensel ve olgun bir modernizm sergiliyor.

Kabul edilmeli ki, Bossa Apartmanı günümüzün Türk çağdaş mimarisine çok güncel bir örnek olmaya devam edebilir, çünkü modernizmin yerel ve özgün tercümesini elli yıl önce Adana'da uygulamış.

Yapının kalitesi belli ediyor ki, Türk mimarları elli yıl önce çok iyi eğitilmişler ve kendi özgüvenleriyle ciddi yaratıcı eserler bırakmışlar.

Mimar Ertuğrul Arf'ın bu evrensel yorumunu biz bugün takdir edip, koruyacak kadar önemsemiyorsak vah.. vah... bizim şimdiki halimize.

İşte aslında "yazık çok yazık" denilecek durum bu.

Saygılarımla,

[phin]

Konunun bir süre duraklamasından faydalanıp, dört üstteki mesaja cevap vermek istiyorum;

Bahsettiğiniz tüm başlıklardaki çelişkilerde haklısınız. Her binayı, bölgeyi kendine has özellikelryle değerlendirmek gerektiğine de katılıyorum. Bu durumda en çok sorumluluk mimara düşüyor değil mi?

Ama her mimar bu konularda hassas olmuyor değil mi ? Mesela Bossa apartmanının yıkımında rol alan mimar gibi.

Bu durumda devreye kurullar, kurumlar giriyor. Ama görüyoruz ki onlar da belli bir aşamaya kadar müdahale edebiliyorlar.

Ben koruma kurullarına makul tekliflerle gidildiğinde esnek olabildiklerini gördüm, evet bazen garip sonuçlarda ortaya çıkabiliyor ama baştan koruma kurulları kötü diye önyargı oluşturmamak gerek. Sizin akılcı çözümlerinize karşın, binlerce kötü çözümle de karşılaşıyorlar.

Bence konunun tek çözümü mimara kalıyor.

[Kaya Arikoglu]

Sevgili Meslekdaşlarım,

Yaz sonu Adana'ya döndüğümde Bossa Apartmanının yerinde boş bir arsa ve derin bir çukur gördüm.

Duyduğuma göre "karkası yorgun" denilen Ertuğrul Arf'ın bu güzel yapısı yıkılmamak için bayağı direnmiş. Günlerce ağır darbelere maruz kaldıktan sonra zorlukla yere yıkılmış.

Bu arada Bossa Apartmanı'nın hemen karşısında bulunan aynı mimarın eserleri olan ve koruma altına alınmış olan iki adet Sabancılara ait villa da yerle bir olmuş. "Burası dağ başımı?" diye sorarsanız cevabım "Evet" olacaktır.

Çok kibar meslekdaşım, Ertuğrul Bey'in oğlu, Y.Mimar Bülent Arf yıkılan bu yapılar hakkında bir kaç satır yazarsa çok mutlu olurum.

Not: Görsel eklemek istedim ama başaramadım!

Saygılarımla,