Cami / Cemevi / Mescit

[crazy_art]

sayın "mimar mahmut" dediğin gibi cami adına birşeylerin değişmesi lazım. elbette kimse(mimarler adına söylüyorum) memnun değildir bu camilerden.

ama bunları yapıp millete kabullendirebilmek için halkın biraz daha bilinçli olması gerekir mimarlık adına. belli şarkıcılara sanatçı diyen bir toplum mimarı kaygıları es geçmekte. kendini mimardan daha iyi biliyor zannetmekte çoğu zaman.

peki bilinçlendirme adına neler yapılabilir?
böyle bir kaç kişi ile hiçbirşey. ben denedim ama başaramadım

o zaman insanlar gördükleri bu değişmeler hakkında nereden çıktı bu basit formlar demekte son derece haklılar. çünkü modern mimariden haberlerdar değiller.

öyleyse değişiklikler nerelerde yapılmalı? hemen aklıma mimar sinan geliyor. mimar sinan selimiye camiini düşünürken ayasofyadan daha büyük bir kubbe yapmak amacı güdmemişti. onun derdi başka idi. tek bir hacmi o kubbenin altında toplama gibi kubbeli yapıların mimari açıdan en sorunlu kısmı ile uğraşıyordu. yapıyı daha çok netleştirmeye çalışıyordu.

ben buradan kendime şu dersi çıkartıyorum: yenilik yapmak-daha iyisini yapmak yalnızca formla olmuyor. yani cami yapılarında daha ne çok kısımlar var. ne tasarım hataları var-bir çok sanat eserini görünmez hale kılıyor.

mesela camilerin iç mekanlarındaki arapça yazıları kaç kişi okuyor? kaçımız okumasını biliyor? mesela osmanlı zamanında yapılan yıldırım bayezid camii. içindeki yazılar hep yardımseverlik üzerine. çünkü yıldırım bayezidin böyle bir vasfı var. peki ulucamii. içinde kaç farklı hat sanatı var.

camileri zenginleştiren bu öğeler son zamanda yapılan camilerle çevrelerinin süslü işlemeleriyle daha da çok okunamaz hale gelmekte. yani o konuda osmanlı mimarisinden daha da gerideyiz.

biz eğer bu durumda tutup formu değiştirip yine anlamsız bir iç mekan kurgusu yaparsak yaptığımız bir yenilik olmaz. yatalak bir kişye makyaj yapmış gibi oluruz...

[Eda Aslan]

Bence bu konuda
Kocatepe cami güzel bir örnek.Biliyorsunuz önce Vedat Dalokay'ın projesi kabul edilmiş,sonra değişmiş şimdi ki hali inşa edilmiş.
Daha sonra Vedat Dalokay katıldığı uluslararası proje yarışmasını kazanarak İslamabat'taki Faysal Cami nin mimarı olmuş.40.000 kişilik bu cami ülkenin nerdeyse sembolü gibi.
Hep şunu düşünürüm,eğer Kocatepe Cami'sinin ilk hali uygulansaydı belki şimdilerde Türkiye tanıtımlarının içinde Sultan Ahmet Cami,Süleymaniye Cami ile birlikte Cumhuriyet Dönemi eseri olarak yer alacaktı.

[mimar mahmut]

Orijinal metin Eda Aslan tarafından gönderilmiş

Bence bu konuda
Kocatepe cami güzel bir örnek.Biliyorsunuz önce Vedat Dalokay'ın projesi kabul edilmiş,sonra değişmiş şimdi ki hali inşa edilmiş.
Daha sonra Vedat Dalokay katıldığı uluslararası proje yarışmasını kazanarak İslamabat'taki Faysal Cami nin mimarı olmuş.40.000 kişilik bu cami ülkenin nerdeyse sembolü gibi.
Hep şunu düşünürüm,eğer Kocatepe Cami'sinin ilk hali uygulansaydı belki şimdilerde Türkiye tanıtımlarının içinde Sultan Ahmet Cami,Süleymaniye Cami ile birlikte Cumhuriyet Dönemi eseri olarak yer alacaktı.

pakistan bile zihniyet olarak bizden ne kadar ilerde ispatı bu cami işte

[crazy_art]

"pakistan bile zihniyet olarak bizden ne kadar ilerde ispatı bu cami işte"

ben bu örneği zihniyet olarak ileride olup olmamakla bağlayamıyorum. türkiye de de birçok modern imajlı cami var. biraz araştırırsanız örnekleri bulmak pek de zor değil.

ama fikren ileri olmak veya daha bilinçli olarak hareket etmenin ben hala yalnızca formların değişmesiyle olabileceğine inanmıyorum. bu örnek modern camilere iyi bir örnek ama modern demek tek bu yolla ulaşılamıyor.

birisi bu caminin aynısını türkiyede yapmış olsa modern olur mu sizce?

bence olamaz...

[luv2xlr8]

Zaman gecmesi lazim demis bazilarimiz...

Ne kadar zaman gecmeli sizce? "If it is traditional, it is rational" demisti bir hocam okulda -evet nesillerce aktarilmis birsey bir anlam ifade ediyor ki bugunlere kadar gelmis. Ama taa 6 yy.da var olan, zamanla bir gelisim gecirmis, Osmanlinin altin caglarinda buyuk Mimar Sinan tarafindan mukemmeliyete(?) erdirilmis bir cami formunun ve anlayisinin (tek kubbeli merkeziyetci plan) gunumuzde "betonarme" olarak cirkin bir sekilde taklit edilmekte olmasina eminim siz de karsinizdir. Peki sizce daha ne kadar zaman gecmeli bazi seylerin degismesi icin? Sizce yuzyillarca kirilamamis bir tabuyu, bir muhafazekarligi kirmak icin daha ne kadar sure gecmesi lazim?

Zaman görecelidir. Ve insanlik tarihine bakarsaniz hemen hemen her alandaki gelisim grafigi ivmeli bir sekilde artmaktadir. Insanlik tarihinin son 60 yildaki gelisimiyle, herhangi baska bir yuzyildaki 60 yillik gelisimini bir tutamazsiniz. Mimarlikta da nitekim yuzyillar suren nice akim ve aliskanlik birkac yil icinde alasagi edilmistir. Ote yandan onlari alasagi eden trendler de tabii ki bi sure sonra sorgulanmis ve degisimlere ugramistir.

Iste bence önemli olan sey bu: "sorgulama" ve "sorgulatma". Bazi seylerin eger degismesi gerektigine inaniyorsak bu yönde adimlar atmamali miyiz? Bence bunun cevabi "tabii ki atmaliyiz" olmali. Ve dusundugumuzde hakliysak ve hakliligimiza diger insanlar ve kendi camiamizdan kisiler de inanirsa degisim zaten gerceklescektir. Belki bizim istedigimiz veya önayak olmaya oldugumuz sekilde degil; ama insanlara varolani sorgulatmak bence cok daha önemli birsey. Yani diyecegim o ki, biz bu adimlari atmak icin bazi seylerin kendiliginden ve kendi konjekturu icinde degismesini bekleyemeyiz, beklememeliyiz.

Bence bir mimarin, bazilarimizca tasvip edilmese de, "niye hala bu form" diyebilmesi ve insanlarin bu alanda kafa yormasini sagliyacak bir cami tasarlamasi onun en dogal hakki ve hatta bana sorarsaniz görevi. Evet bir mimar pek cok sey oldugu gibi ayni zaman da bir sanatci. Ve kendince gerektigini dusundugunde bir sanatcinin, insanlarin uyusmus beyinlerini kamcilamasi da bilhakis ondan beklenmesi gereken bir sey. Varsin insanlar begenmesin ve eski forma geri donsun ya da sizi kötulesin - ama evvela bir sorgulasinlar. Bu dunyada cogu olumlu degisim kimi kimselerce yapilan radikal cikislarla olmustur. Bu, politika,her turlu pozitif bilim ve bircok baska alanda oldugu gibi mimarlikta da böyledir.

Ayrica olay sadece "cami" meselesi degildir. Gerekiyorsa bugun modern olarak kabul edilen ve heryerde buram buram kullanilan herhangi baska bir mimari unsur da sorgulanabilir olmalidir.

Kanimca, hele hele ulkemizdeki (cogu) "cami"ler benim görmeye alisageldigim seyden farkli birsey olmalidir. Evet yine sahsi fikrim, tepki de toplayacaktir ama yine de söyleyecegim: ben bu cirkinligi hakettigimi dusunmuyorum. Hatta koca bir dinin bu cirkinlige mahkum olmasini hic ama hic kabullenemiyorum.

Pek tabii ki mimari bir egitime sahip insanlarin Osmanli camii gelenegini veya baska herhangi bir geleneksel anlayisi bir sebepten dolayi savunmasini anlayabilirim. Ve eminim belli anlasilabilir ve hak verilebilir dayanak noktalari da olacaktir.Misal, minarenin sanildiginin aksine sadece bir fonksiyona cevap veren birsey degil fakat ondan öte bir anlama sahip olan, dolayisiyla yok edilmemesi gereken birsey oldugunu da anlayabilirim.
Ama gelin herseyi oldugu gibi kabul eden insanimiza bunlari sorgulama firsatini verelim. Bu sorgulamayi o insanlara yaptircak olan mimarlara destek olalim. Cunku o insanlarin cogu mimarligin bile zaten gereksiz birsey oldugunu dusunuyor. Hatta bunu dusunenlerin pek cogu da ulkemizin "okumus" insanlari. Lutfen bunu göz önunde bulunduralim.

Öte yandan, mimari bir tartisma platformunda da, cami formundaki olasi degisimin zaten olmasi gereken birsey oldugunu ayrica savunabilirim. Ama isin bu boyutuna girmeyi su an icin arzu etmiyorum.

Eger bu yazdiklarimi okuduysaniz sabriniz icin tesekkur ediyorum. Eger kimseleri uzecek veya kizdiracak birsey dediysem de affola. Bunlar anlasilacagi uzere sahsi göruslerimdir.

Saygilarimla,

[mimar mahmut]

"pakistan bile zihniyet olarak bizden ne kadar ilerde ispatı bu

ben bu örneği zihniyet olarak ileride olup olmamakla bağlayamıyorum. türkiye de de birçok modern imajlı cami var. biraz araştırırsanız örnekleri bulmak pek de zor değil.

ama fikren ileri olmak veya daha bilinçli olarak hareket etmenin ben hala yalnızca formların değişmesiyle olabileceğine inanmıyorum. bu örnek modern camilere iyi bir örnek ama modern demek tek bu yolla ulaşılamıyor.

birisi bu caminin aynısını türkiyede yapmış olsa modern olur mu sizce?


Tabiki Türkiye'de birçok örnek var ama bu çaplı büyük ve anıtsal özelllikte değil hiçbirisi.Bu binayı asıl olması gereken yerinde, ülkemde ,Ankara'nın ortasında görmek isterdim. İnsanlara "vay be demek böylede olabiliyormuş" dedirtmek, uyuşmuş zihinlerini harekete geçirmek bizlerin görevi.Bizler mimarız arkadaşlar toplumun dümen suyundan gitmek bize yakışmaz,toplum bizim peşimizden gelmeli .eğitimli insanlar olarak topluma şekil vermek bizlerin görevi.Varsın iki tane ihtiyar beyenmesin .İslamı hantal imajından kurtaralım.
Gelenek nedir? körü körüne bağlanılacak birşeymidir?Eğer beynimizi uyuştuyor ileri adım atmamızı engelliyorsa bence kurtulunması gerekir. "Eğer birşey gelenekselse rasyoneldir" ifadesinde ki rasyonelliğe illaki geneksel yoldanmı gitmek zorundayız?
Modern forma karşı çıkışı aynen boğaziçi köprüsü yapılmadan önceki köprüye karşı çıkışa benzetiyorum .

" fikren ileri olmak veya daha bilinçli olarak hareket etmenin ben hala yalnızca formların değişmesiyle olabileceğine inanmıyorum. bu örnek modern camilere iyi bir örnek ama modern demek tek bu yolla ulaşılamıyor. " a atfen :
Tabiki yeterli değil ama insanları düşünmeye zorlamaya bir yerlerden başlamalıyız.

arkadaşlar biraz cesaret !!! neden gelenek? neden "şekilcilik " ? Eminim Peygamber efendimiz bu foruma katılsaydı kubbe mimarisine karşı çıkardı .çünki dinin imajına zarar veriyor.ağırlığı, hantallığı ,değişmezliği çağrıştırıyor. İslam akıl mantık dinidir illa kubbe yapacağız diye israf ettiğimiz paralara yazık.Mimar sinan gibi arkamızda devletin hazinesi yokki.Ortaya anıtsal ürünler çıkarmak gibi bir amacımızda yok O halde neden kubbe? yerimizde saymayalım islam dinine hak ettiği dinamik imajı kazandıralım !!! Sanatçı sorumluluğla toplumun zihnini sarsıp harekete geçirelim.Herşeyi sorgulamayı aşılayalım.

[crazy_art]

sayın "mimar mahmut"

son yazdıklarınızı okuduktan sonra bu forumdaki yazıların hiçbirini birşeyler öğrenmek için okumadığınızı anlıyorum. ilk başlardaki hakaretvari söylevler hala yerinde sayıyor.

tamam mimarın kişiliği ile ilgili dedikleriniz doğru. çok iyi düşünüyorsunuz o konuda. ama denilenler de bunların dışında değil.

formla ilgili hiçbir yorum yapmazken ve sürekli konuyu daha düşünsel yerlere çekmeye çalışırken şekilci diye itham ediliyorum. hem de baştan beri şekle kafayı takmış olan birisinden. ben hala kimin şekilci yaklaştığını anlayamadım.

[mimar_yzr]

Orijinal metin mimar mahmut tarafından gönderilmiş

Size tamamen katılıyorum .fakat şurası gerçekki bunu diğer platformlarada taşımaya çalıştım .ama aldığım tepkiler beni üzdü.hemde eğitimli insanlardan! kubbenin altında ibadetin daha makbul olduğuna dair bir inanış var sanki.bazı meslektaşlarımızında kafası karışık özellikle "Dr.belediye başkanı" olan bir tanesinin Şimdiye kadarki uygulamalar bu "yobazlığı" yenmeye yetmedi biz mimarların sesimizi yükseltmeleri gerek

ya biz onu mimaride de kullanmıyor muyuz..ustalardan gorduklerimizi aynen aktarma.ama cami mimarisi braz hassas nokta.cunku orası ibadethane ama su bilinmeli cami mimarisi hcbiryerde yazılı olarak yazmıyor hatta kabe buyuk bir kubbe yok bunun sebebi oranın buyuklgu olabilir ama bildigim kadarıyla da hic olmamıs.cagdas mimari camilerde kullanılabilir.3 yıl once bir bayan mimar bunu haber bültenlerinde tarrısmıstı ama ismi aklıma gelmiyecek..

[gln]

Arkadaşlar,
Bu başlıktaki düşüncelerin çoğuna katılıyorum.Ama en çok da şu konunun etraflıca araştırılması düşüncesi beni cezbetti.Ben de bu konuda bir kaç araştırma yaptım.Yazarları ile birlikte bazı kitapların isimlerini de vermek isterim ama forum kurallarına uyup uymadığına karar veremediğim için yazmadım(sanırım ideolojik ve dini kısmı ihlal edebilir).Ama özet olarak şunları yazabilirim:
1.Her inançta olduğu gibi islamî inançta da bazı semboller vardır ve bunlar değiştirilmeye başlandığında herkes değil ama bazı art niyetliler bu sembolleri kötüye çekmeyi çok iyi başarmışlardır(örneğin:Başka dillere çevrilmeye başlayan incille birlikte dinde deformasyonlar olması gibi).Bu açıyla baktığımızda bunlar tabu gibi gözükebilir ve yıkmak isteyebiliriz.(insanoğlunun özgürlük içgüdüsü)Ama bazen sonuçları bizim bile istemediğimiz yere gidebilir.1970'lerdeki"İstanbul'da modern yapılar yapılmalı" fikriyle yola çıkılıp güzelim tarihi şehrin mahvedilmesi gibi(buna en iyi örnek sahil şeridindeki gökdelenler olsa gerek).Dolayısı ile bu fikre asla karşı değilim ama kontrollü,dozunda ve geniş çaplı bir araştırma doğrultusunda olduğu sürece...
2.Bu doğrultuda yaptığım araştırmalar sonucu camilerdeki bazı şeylerin de gelişim süreci içerisinde bazı dini ifadeler kazandığı sonucu çıkıyor.Mesela ebru sanatındaki gül Peygamberi sembolize ettiği gibi Lale de Allah'ı sembolize eder.(Bilgi günümüzdeki ebru ustalarından teyit edilebilir)Aynı şey camilerde de geçerli.Mesela köşegenlik ve kare insandaki kusur ve eksiklikleri(kul olarak) ifade ettiği gibi sonsuz noktalardan meydana gelmiş dairesellik ve eliptik formlar Allah'ı ve O'nun sonsuzluğunu ifade eder.Camiler de zemin kotundan en üst kota kadar dikkatlice incelendiğinde dikdörtgen ve kareden başlayan ve sekizgene geçen en sonunda da kubbeyle birlikte tam bir daireselliğe dönüşen formsal bir geçiş söz konusudur.Yani kul-Allah ilişkisi kurulmuş olmaktadır.Plan bazında böyle bir ifadesi olan kubbenin üçüncü boyutda incelendiğinde de kubbenin en üst kotundaki tek nokta(-ukalalık etmek istemem hatırlatma açısından söylüyorum-ki bu yere paralel ve kubbenin en üst kotuna teğet çizilen bir doğruyla ortaya çıkar)peygamberi sembolize eder.Bu teğete dik olarak çizilen teğetin gökyüzü yönü sonsuza gittiği içinde bu son nokta-dik teğet ilişkisi Allah-Hz.Muhammed ilişkisini ifade eder.(Karışmasam olmaz,bana bayağı mantıklı geldi aslında )
Ayrıca Minare v.b diğer cami öğelerinin hatta karanlık-aydınlık geçişinin bile ifade ettiği manalar bulunmaktadır.
Neyse Lafı fazla uzattım sanırım.Okumaktan sıkıldınızama değişim fikrini duyunca çok sevindim. bu kadar derin manaları farklı şekilde ifade edebilir miyiz ya da bunun için ne kadar çalışmamız gerekir bilmiyorum.Ama bu formları geliştirme ve Cami mimarisine yeni oluşumlar kazandırma fikrine katılıyorum.Bunu Koca Sinan'ın hayatında da görmek mümkün."Çünkü Mimar Sinan'ın önemi, yaptığı ya da ona maledilen yapıtların sayısına değil, tarihsel gelişimin oluşturduğu kalıpları zorlayacak evrensel bir mimarlığa varabilmiş olmasındadır."(Son cümle http://www.arkitera.com/v1/gundem/mimarsinan/hayati.htm'den aynen alıntıdır.)
Selamlar(Bu arada size katılıyorum sayın "mimar mahmut"Kalemleri kuşanalım.Ama sanırım arkadaşlar yanlış anladı çizim için...kargaşa ve kırıcı cümleler için değil)

[mimar mahmut]

Orijinal metin crazy_art tarafından gönderilmiş

sayın "mimar mahmut"

son yazdıklarınızı okuduktan sonra bu forumdaki yazıların hiçbirini birşeyler öğrenmek için okumadığınızı anlıyorum. ilk başlardaki hakaretvari söylevler hala yerinde sayıyor.

tamam mimarın kişiliği ile ilgili dedikleriniz doğru. çok iyi düşünüyorsunuz o konuda. ama denilenler de bunların dışında değil.

formla ilgili hiçbir yorum yapmazken ve sürekli konuyu daha düşünsel yerlere çekmeye çalışırken şekilci diye itham ediliyorum. hem de baştan beri şekle kafayı takmış olan birisinden. ben hala kimin şekilci yaklaştığını anlayamadım.

şekilci derken sizi kastetmek gibi amacım yoktu ama alındıysanız özür dilerim

[mimar mahmut]

Selamlar bizden sayın gln.Ayrıca anlamlarla ilgili uzunca yazınızı sıkılmadan okudum .klasik cami formundaki anlamlar güzel tabiki ama kaç kişi bunun farkında? bu anlam yükleme işini yeni formlardada yapabiliriz.

[gln]

İşte tam da benim hayret ettiğim bir konuya parmak bastınız sayın "mimar mahmud" biz mimarlar çoğu klasik yapıda(sadece camilere ve türkiye'deki yapılara has değil) bu tür ince nüansları bilmiyoruz.Sanırım modern yapıların büyüsüne kapılıp klasik yapıları-sadece yüzeysel değil-detaylı inceleme noktasını hep atladık.(Mimarlık tarihi ve sanat tarihi var ama oda sadece fonksiyonda takılı kalıyor çoğu yerde.En azından benim gördüğüm öyleydi )Sonra da içlerindeki manalara anlamadığımız için haklı olarak "ne gerek var buna" gibi o zaman yapılmış eserlere taş yığını gözüyle bakabiliyoruz(Aynı sorun sadece Türk mimarlarda değil yabancı ülkelerdeki modern mimarların çoğunda yaşanıyor).Dolayısı ile benim düşüncem:önce çok etraflıca bir araştırma yapmak("camiler hakkında yazılmış çok eser yok "diyerek araştırmadan yırtamayız çünkü bu konuda etraflıca yazılmış osmanlıca eserler mevcut.Nasıl ingilizce eserleri bilgi elde edebilmek için çeviri yoluna gidiyoruz.Aynı şeyi osmanlıca eserlerde de yapıp-Ki ben bunu türkolog bir arkadaşımdan rica ettim,Gerçi biraz zor ikna oldu ama - sonra cami mamarisini diğer arkadaşların da söylediği gibi kendi içinde tekrarlar yerine yeni noktalara taşımalıyız...Yani çalışmak,çalışmak,çalışmak...Ama lütfen ve asla araştırmasız olmasın....

[gün]

Orijinal metin gln tarafından gönderilmiş

İşte tam da benim hayret ettiğim bir konuya parmak bastınız sayın "mimar mahmud" biz mimarlar çoğu klasik yapıda(sadece camilere ve türkiye'deki yapılara has değil) bu tür ince nüansları bilmiyoruz.Sanırım modern yapıların büyüsüne kapılıp klasik yapıları-sadece yüzeysel değil-detaylı inceleme noktasını hep atladık.(Mimarlık tarihi ve sanat tarihi var ama oda sadece fonksiyonda takılı kalıyor çoğu yerde.En azından benim gördüğüm öyleydi )Sonra da içlerindeki manalara anlamadığımız için haklı olarak "ne gerek var buna" gibi o zaman yapılmış eserlere taş yığını gözüyle bakabiliyoruz(Aynı sorun sadece Türk mimarlarda değil yabancı ülkelerdeki modern mimarların çoğunda yaşanıyor).Dolayısı ile benim düşüncem:önce çok etraflıca bir araştırma yapmak("camiler hakkında yazılmış çok eser yok "diyerek araştırmadan yırtamayız çünkü bu konuda etraflıca yazılmış osmanlıca eserler mevcut.Nasıl ingilizce eserleri bilgi elde edebilmek için çeviri yoluna gidiyoruz.Aynı şeyi osmanlıca eserlerde de yapıp-Ki ben bunu türkolog bir arkadaşımdan rica ettim,Gerçi biraz zor ikna oldu ama - sonra cami mamarisini diğer arkadaşların da söylediği gibi kendi içinde tekrarlar yerine yeni noktalara taşımalıyız...Yani çalışmak,çalışmak,çalışmak...Ama lütfen ve asla araştırmasız olmasın....

Tebrikler, güzel noktalar... Yapılması gerekenler yapılmadan, bilinmesi gerekenler bilinmeden herhangi bir işe başlanmaz. O yüzden, yolunuz açık olsun...

[obayramlar]

İşte faydalı bir forum. Gerçekten okuyana çok şey kazandırabilecek, bu kadar tartışılan bir konu hakkında, mümkün olduğu kadar kırıcı olmamaya dikkat edilerek yazılan yazılar. Arkadaşlar sizi kutluyorum. Gerçekten çok faydalandım. Çıkan sonuçlara ben de aynen katılıyorum demek istedim.

[obayramlar]

"gln" in uzun ama güzel yazısına bir ek: 8 gen kubbenin bir diğer manası da "Cennet'in" var olan 8 kapısını temsil etmesidir. (Bildiğim kadarıyla)

Şöyle bir yoruma ne dersiniz merak ettim. Tamam şekillerin bir manası var. Ama yine de yeni yapılacak olan yapılarda illaki bu temsilleri göstermemiz şart değil sanırım. Yapılabilecek yeni şekillere, farklı manalar yüklenemez mi? Ve bunlar bir şekilde vurgulanamaz mı?
Hatta ne bileyim farklı bir şekille aynı mananın betimlenmesi mesela.(Gerçi bir şekil bir manayı ifade ederken diğerine ne lüzum var denilebilir) Ama olamaz mı? Yorumunuz var mı acaba?