Dünya Ülkelerinde Mimarlık Pratiği Dizisi: Rusya’da Mimarlık Meslek Pratiği ve Yeni

[Metin Karadağ]

Rusya’da Mimarlık Meslek Pratiği ve
Yeni Gelişmeler

Zeycan Önder

Konferans
12 Kasım 2003
Yıldız Sarayı Dış Karakol Binası

TMMOB MİMARLAR ODASI İSTANBUL BÜYÜKKENT ŞUBESİ
Eğitim ve Kültür Araştırmaları Mesleki Bilimsel Çalışma Kurulu (EKA-MBÇK)
Dünya Ülkelerinde Mimarlık Pratiği Dizisi


Kubilay ÖNAL
Bu dönem programı içinde, önümüzdeki uluslararasılaşma sürecini de gözeterek, birkaç dizi oluşturmaya çalıştık. Bunlardan biri de diğer ülkelerdeki mimarlık pratiğini ele almak oldu. Bize çok farklı kanallardan çok farklı bilgiler zaman zaman geliyor olmakla beraber, bizzat o pratik içinde bulunan veya bir dönem o ülkede belli bir pratiği yaşamış insanların ağzından canlı örnekler oluşturmaya çalıştık. Bu dizi içinde ilk olarak İngiltere örneğine Günhan Danışman’la başladık. Daha sonra Arif Şentek’ten Uluslararası Mimarlar Birliği 2001 araştırmasının dünya ülkelerindeki dağılımını örnekleyen bir araştırmayı aldık. Aynı bağlamda Danimarka-Pakistan karşılaştırmasını Sümer Gürel’den ve “Avrupa’da Mimarlık Meslek Uygulamaları” başlıklı bilgilendirmeyi ACE Avrupa Mimarlar Konseyi Başkanı Katarina Nilsson’dan aldık. Bunu takiben Almanya örneğini Kemal Akay’dan aldık. Şimdi de Zeycan Önder’den Rusya’da mimarlık pratiği hakkında bilgi alacağız.

Tabii Rusya da önemli politik değişimler yaşamış ve liberalizasyon sürecinde önemli sıçrama göstermiş bir ülke olarak oldukça ilgi çekici. Bu anlamda Zeycan Önder’den böyle bir talebimiz oldu. Kendisi İTÜ’de doktora yapıyor, aynı zamanda kendi pratik çalışmalarını da sürdürüyor. Rusya mimarlık pratiği ile ilgili olarak İstanbul’da bulunan bir arkadaş da gelecekti, fakat o gelemedi.

Şimdi Zeycan Hanım bize kendi kurgusu içinde çalışmalarını takdim edecek. Zeycan Hanım genç bir arkadaşımız ve kendisine başarılar dileriz.


Zeycan ÖNDER

Bugünkü sunumun konusu olarak öncelikle Rusya’nın son dönemini ele almayı düşünmeme karşın, bizde çok az tanındığını varsayarak bu ülkeye, biraz geçmişe giderek coğrafi ve tarihsel açıdan da tanıtacak şekilde, daha geniş bir perspektiften bakmayı uygun gördüm. Beğeneceğinizi ümit ederim.

Sovyet Sosyalist Cumhuriyetleri Birliği dağılma öncesinde 15 cumhuriyetten oluşmaktaydı. 1980’li yılların ortalarında, hepimizin çok yakından tanıdığı Gorbaçov’un parti genel sekreteri olmasıyla gündeme gelen yeniden yapılanma ve açıklık politikası sonucunda Türkiye-Rusya ilişkileri farklı bir boyut kazanmış ve özellikle inşaat sektörü için yeni bir perspektif açılmıştır. Öncelikle Almanya’nın finanse ettiği ve kısa zamanda başlanıp tamamlanması gereken Doğu Almanya’dan Rusya’ya dönen askerler ve aileleri için ekonomik konut ve bunların gerektirdiği sosyal donatılara ait bina inşaatları gündeme gelmiştir. Kuzey Afrika ve Ortadoğu ülkelerinde daha önce yurtdışı deneyimi sahibi Türk inşaat firmaları, Rusya’da gündeme gelen işlere teklif vermeye başlamış ve çoğunu kazanarak bunların yapımını üstlenmişlerdir. Benim gibi pek çok meslektaşımızın Rusya’daki mimarlık ve uygulamaları ile tanışması da ağırlıklı olarak bu döneme rastlamaktadır.

Rusya’yla ilgili ülke profiliyle başlamak istiyorum. Kısaca Rusya olarak bilinen Rusya Federasyonu, Sovyet Sosyalist Cumhuriyetleri Birliği’nin 1991 yılında dağılması ile ortaya çıkan bağımsız cumhuriyetlerin en büyük olanıdır. Rusya Cumhuriyeti’nin yüzölçümü 17.075.200 km² ve 2000 yılı resmi nüfus sayımına göre nüfusu 145 milyon 559 bindir. Sovyet Sosyalist Cumhuriyetleri Birliği’nin dağılmadan önceki yüzölçümü 22.402.000 km² ve 1991 verilerine göre de nüfusu 293 milyondur.

Rusya Cumhuriyeti’nin iklimi, Karadeniz’in nispeten ılıman sayılabilecek olan iklimi ile kutup karasal iklimi arasında değişmektedir. Aslında bu geniş aralık, inşaat endüstrisini mimari tasarım aşamasından itibaren etkileyen son derece büyük ve değişken iklim koşullarını içeren bir ortamdır. Rusya’da yaklaşık yedi iklim bölgesi bulunmaktadır ve yapılan her inşaat bu yedi iklim bölgesinin özelliklerine göre farklı verilerle oluşturulmaktadır.

Rusya Federasyonu, otonom cumhuriyet, otonom bölge ve ulusal bölgelere ayrılmaktadır. 16 otonom cumhuriyet vardır. Moskova ve Petersburg da özerk şehirlerdendir. Rusya “bölge” ya da “cumhuriyet” olarak 89 ayrı idari birimden oluşmaktadır ve bunların her birinin de parlamentonun “Üst Meclis”inde iki temsilcisi vardır.

1989 verilerine göre Rusya’da etnik dağılım şöyledir: Rus yüzde 81, Tatar yüzde 4, Ukraynalı yüzde 3, Çuvaş yüzde 1, Başkırt yüzde 1 civarında, Belorus yüzde 1, Moldavyalı yüzde 0,7 ve diğerleri de yüzde 8 civarındadır.

Nüfusun cinsiyet dağılımında, erkek sayısı kadın sayısından daha azdır.

Rusya’da nüfusun yüzde 51’i çalışma yaşamında yer almaktadır. Çalışma yaşamındakilerin yüzde 37’si hizmet, yüzde 27,7’si endüstri, yüzde 15’i tarım, yüzde 11 civarı inşaat, yüzde 7,5’i ulaşım-haberleşme ve yüzde 16’sı da devlet sektöründe çalışmaktadır. Rusya’da okuryazarlık seviyesi yüzde 98 oranındadır. Okuryazarlık seviyesi erkeklerde yüzde 99, kadınlarda ise yüzde 97 oranındadır. 15 yaşına kadar temel eğitimin zorunlu olduğu Rusya’da eğitim, lise eğitiminin sonuna kadar ücretsiz ve devlet tarafından temin edilmektedir. Sovyet Sosyalist Cumhuriyetleri Birliği’nde olduğu gibi, Rusya’da da sağlık hizmetleri ücretsizdir.


Devamı zip'li dosya ekinde word.doc...

...