Tepebaşı TRT Binası (Eski TÜYAP)

[ayasofya]

Yarışma olsun ammmmaaaaa
düzgün bir jürisi olsun ve tabii uygulanacak projeler ödül alsın, ütopyalar mansiyonlara kalsın...

[Omer Yilmaz]

Frank Gehry'nin projelerinin yaklaşım olarak Milli Eğitim Bakanlığı'nın tip projelerinden farkı nedir?

Gerçekten bilmiyor da olabilirim ama mimarlığın yere ilişkin bir şeyler de söylemesi gerekmez mi? Yer derken Adalet Bakanlığı ile MEB'nın son dönemde tarihselcilik olarak önümüze gelen tutumlarına benzer bir biçimsellik değil anlatmak istediğim.

[ssss]

Mimarlığın yere ilişkin bir şeyler söylemesi gerektiği gibi, mimarın da yere ilişkin unsurlara vakıf olması ve yapılarında bunu hissettirmesi gerekir. Tartışma yeri burası mıdır bilmiyorum ama, eğer 'iyi!' mimarlarımız tarihine bu kadar sırt dönerek mimarlığı arındırılmış birşey olarak görmeyip atalarımızın varmak istediği noktaya ulaşmada bir kaç bayrak taşısalardı, bu gün bakanlıkların yapmak istediklerine gerek kalmamış olacaktı. Ve Gehry nin yapmış olduğu mimarinin de 'abes'liği ortaya çıkmış olacaktı. Ayrıca gehry nin şu an yapmış olduğu mimarlığı yere ilişkin değersiz buluyorsak, belkide teknoloji anlamında 'zaman'a ilişkin buluruz.

[Emine Merdim]

Radikal gazetesindeki haber...

- Suna-İnan Kıraç ailesinin Tepebaşı’nda TRT binası ve çevresinde yaptırmayı planladığı, üstelik projesi Bilbao Guggenheim’la tanınan ünlü mimar Frank Gehry’ye yaptırılan dev kültür kompleksi bükokratik nedenler yüzünden yapılamıyor. İnan Kıraç, dün akşam Kanal D Haber’e yaptığı açıklamada kültür kompleksi projesiyle ilgili problemler bir türlü halledilemediği için projeden vazgeçtiğini açıkladı. “Bir yandan İstanbul 2010 için proje, girişim çağrıları yapılıyor, diğer yandan 200 milyon dolarlık projeye 40 aydır start verilemiyor” diyen Kıraç, bu sorunlarla uğraşmaktan ‘bıktığını’ söyledi.
Suna-İnan Kıraç Vakfı’nın açtığı Pera Müzesi ile İstanbul Araştırmaları Enstitüsü’yle birlikte Tepebaşı’nı bir kültür adasına dönüştürecek proje için Kıraç’lar 200 milyon dolarlık bir bütçe ayırmıştı. Projeye onay vermesi gereken Başbakan, Kültür Bakanı, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı dahil herkesin yanıtı olumluydu. 2005 yılında Bilbao’daki Guggenheim Müzesi, Walt Disney Konser Salonu, Weisman Sanat Müzesi gibi önemli yapılara imza atan ünlü mimar Frank Gehry ile görüşüldü. Gehry’nin de yanıtı olumluydu. İstanbul’a böyle bir kültür kompleksi tasarlamaktan dolayı heyecan duyan Gehry, bunun son projesi olacağını söylüyordu.
Frank Gehry, aralık 2005’te konsept projeyi hazırlayıp Kıraçlara verdi. Proje gerekli mercilere iletildi. Ocak 2006’da Başbakan Erdoğan, İnan Kıraç’a, arazinin TRT’den belediyeye devrinde sorun olursa, konuyu AKP İstanbul İl Başkanı Mehmet Müzezzinoğlu ve Kadir Topbaş’la takip edip, kendisini bilgilendirmesini söyledi. Ama inşaat bir türlü başlamıyordu.
İnan Kıraç, 2005 yılından beri araziyi satın almayı, bunun için TRT’nin kendi payını Belediye’ye devretmesini bekliyor. Ancak TRT’nin yeni yerleşkesi için Büyükşehir Belediye’sinin önerdiği beş farklı yerden hiçbirinde TRT ve Büyükşehir Belediyesi anlaşamayınca çoktan başlamış olması gereken proje, 40 aydır askıda kalmaya mahkum oldu. Oysa birkaç ay önce Kültür Bakanı Ertuğrul Günay, yurtdışı gezisinden dönüşte gazetecilere TRT’nin devir işlemiyle ilgili hiçbir engel kalmadığı ve projenin yakında başlayacağı açıklamasını yapmıştı.
Yalnızca inşaat bedeli yaklaşık 136 milyon dolar olarak belirlenen ve içerisinde konser ve tiyatro salonu, yeşil alanlar, restoran olarak planlanan camdan bir kule, otoparklar, sergi salonları ve dükkanların yer alacağı projenin başlaması için Başbakan Tayyip Erdoğan, ‘Bu proje yapılacak’ diyerek talimat verdi. Ancak TRT binası hala boşaltılamıyor.
İnan Kıraç “Bu proje 40 aylık bir çocuk ama TRT binası için, ‘Satamayız çünkü genel müdürümüz yok. Genel müdürümüz olmadığı için idari heyetimiz yok’ denildi. Bunları halledemedik. Ben halledemediğim gibi, sistem halledemedi. Her şeyimiz hazırdı. Ben bu işten bıktım” diye konuşuyor. Suna ve İnan Kıraç Vakfı Kültür İşletmesi Genel Müdür’ü Özalp Birol ise “Dersimizi çalıştık, projemizi hazırlattık, maketimizi hazırlattık, sunumlarımızı yaptık, projenin mimarını olabilecek en üst düzeydeki devlet yöneticileri ile görüştürdük. Bütçemizi de hazırlattık, bekliyoruz. Hala bekliyoruz” diyor. Kadir Topbaş da sorunun kendilerinden değil TRT’den kaynaklanmadığını belirtiyor. Bu tartışmalar sürerken 2010 İstanbul Avrupa Kültür Başkenti için girişim çağrıları devam ediyor.

[Emrexan]

Zaha Hadid yapmasın da...

[Zeynep Güney]

Suna-İnan Kıraç Vakfı’nın, Tepebaşı’nda TRT’nin canlı yayın stüdyoları ve İstanbul Metroplolitan Planlama ve Kentsel Tasarım Merkezi’nin (İMP) de içinde yer aldığı alanda yapmayı planladığı "Suna Kıraç Kültür Merkezi" projesinde anlaşma sağlandı.

Konu hakkında bugün basında çıkan haberlerden bazıları şunlar:

Başkan Topbaş’ın Tepebaşı’ndaki hayali gerçekleşiyor…

İstanbul’a Guggenheim tarzı kültür merkezi

Kültür başkentinin merkez üssünü Kıraç inşa edecek

[Simla Sunay Ozdemir]

Frank Gehry'nin, kendini sürekli tekrar eden mimarisinin Taksim'de yer alması İstanbul'a ne katar tartışmak gerek. İkizi hatta üçüzü pek çok şehirde olan yapının İstanbul'da yapılması beni heyecanlandırmıyor. Bilbao'nun ilk ihtişamını da yaşamamızı beklemesinler bizden, ve ebette turistlerden...

Evrenselliği bir şeyle karıştırıyoruz. Aynılaşmak... Zaha Hadid ve Frank Gehry olmadan sanki evrenselleşmek mümkün olmayacak... Ayrıca bu iki mimarın, geleceği ve teknolojiyi temsil ettiği gibi yanılgılar pek yaygın. Öfkeli, kendine güvensiz ve "ben binayım" diye bağıran kabuklar yaratmaları onları geleceğin sahibi yapmıyor. Hadid ve Gehry'nin mimarisi, modernizmin vardığı nokta değildir.

[plug-in]

bana kalırsa zaha hadidi bu söylediklerinizden ya da enazından frank ghery'den ayrı tutmakda fayda var

[Emrexan]

Ben öbür yüzünden bakmak istiyorum meseleye. Tarih boyunca doğulular kendi kültürlerini benimsetemediği zamanlarda batının kültürünü taklit ederek bununla mücadeleyi seçmişlerdir. Sonra da bir ihtişam deliliği almış başını gitmiştir.
Birincisi bu binanın maliyeti çok fazla olacak. Yukarıdaki görsellerden bunu hepimiz anlayabiliriz. Neden kendi mimarlarımızı veya en azından bizi yansıtacak bir mimariyi ortaya koyacak bir mimarı bulamadık. Size söyleyeyim, eminim yetkililerin tek derdi; 'bunu dünyaca ünlü bir mimara yaptıralım da şanımız yürüsün' anlayışıydı. Sizce ünlü bir mimara yaptırmak yerine özgün ve eğrelti durmayacak bize gurur verecek 'bu bizim' dedirtecek birşey yapılamaz mıydı? Fakat yine üzerinde durulmamış popilist fikirler girdi işin içine. Bu ülkede bir çok insan geçim sıkıntısı çekerken kendi binalarımızı bile ithal etmeye devam ediyoruz. Üstelik kendi insanımız bu konuda kısıtlanırken. İstanbul' da bir projeydi sanırım hiç unutamam Türk Mimarlar davet bile edilmemişti fikirleri alınmak için. Habire birileri balık veriyor bize...Biz de tutmayı biliyoruz efendi! Sonra da ekmek bulamazken pasta yemek önerisiyle karşılaşıyoruz. Çuvaldızı kendimize batırmaktan sağlam yerimiz kalmıyor. Bu zihniyet ülkemin bayrağını da marşınıda yine böyle yaptırırdı ama bize gurur verebilecek bir tek insan çıktı da doğruyu gösterdi zamanında... Farkındayım konuyu nereden nereye getirdiğimin ama bence tamamen bununla alakalı. Bunlar iyi niyetinize sığınan acizane fikirlerim.

[Gökçe Aras]

Bu arsa, benim okulumda (MSGSÜ)'de çok tercih edilen bir çalışma arsasıdır. Ve şunu söyleyebilirim ki özellikle 2 dönem önce bir arkadaşımız tarafından bu arsa üzerine tasarlanan proje Frank Gehry'ninki sollayacak nitelikteydi.(tabi ki kişisel fikrim). Sonuçta da yüksek notla değerlendirilmiştir.

"Türk mimarla çalışılsaydı" demeyeceğim ama "bu arsaya farklı bir şekilde yaklaşılmalıydı" diye düşünüyorum.

[Omer Yilmaz]

Orijinal metin Simla Sunay Ozdemir tarafından gönderilmiş

Frank Gehry'nin, kendini sürekli tekrar eden mimarisinin Taksim'de yer alması İstanbul'a ne katar tartışmak gerek. İkizi hatta üçüzü pek çok şehirde olan yapının İstanbul'da yapılması beni heyecanlandırmıyor. Bilbao'nun ilk ihtişamını da yaşamamızı beklemesinler bizden, ve ebette turistlerden...

Evrenselliği bir şeyle karıştırıyoruz. Aynılaşmak... Zaha Hadid ve Frank Gehry olmadan sanki evrenselleşmek mümkün olmayacak... Ayrıca bu iki mimarın, geleceği ve teknolojiyi temsil ettiği gibi yanılgılar pek yaygın. Öfkeli, kendine güvensiz ve "ben binayım" diye bağıran kabuklar yaratmaları onları geleceğin sahibi yapmıyor. Hadid ve Gehry'nin mimarisi, modernizmin vardığı nokta değildir.

Orijinal metin plug-in tarafından gönderilmiş

bana kalırsa zaha hadidi bu söylediklerinizden ya da enazından frank ghery'den ayrı tutmakda fayda var

Simla'nın söyledikleri ne kadar doğru. İşin kötü yanı bunu dillendirebileceklerin sayısı herhalde bir elin parmaklarını geçmiyor. Kaldı ki Zaha Hadid için de artık benzer durum söz konusu denebilir. Hadid konusunda da Gehry'deki kadar katı olmasa da Simla'ya katılmamak elde değil.

[Emrexan]

Orijinal metin Gökçe Aras tarafından gönderilmiş

"Türk mimarla çalışılsaydı" demeyeceğim ama "bu arsaya farklı bir şekilde yaklaşılmalıydı" diye düşünüyorum.

Yarışma yapılmalıydı. Öneriler dinlenmeliydi, ihale usulü en azından teklifler alınmalıydı. Ama n'oldu ; 'Zaha Hadid' e mi yaptırsak Frank Gehry' ye mi?' oldu.

[OKAY]

sosyal, siyasal, ekonomik küreselleşmemizin yan etkisi olarak değerlendirebiliriz.... küreselleşen İstanbula bu isimlerin gelmeleri çok doğal......doğrusu uluslararası bir yarışma açılabilmesi için iyi bir fırsattı ... sonuçta ghery, calatrava, hadid, himmelblau yarışma ilede kazanabilirdi ... ama en önemlisi bizlerinde özeleştiri yapıp uluslararası sahada - yarışmalarda neden zayıf kaldığımızıda sorgulamamız gerekir... bu isimlerle anılan içimizden meslektaşlar olmasını çok arzu ederdik... karar vericilerde böylesine önyargı ile sipariş veremezlerdi herhalde...

[alpart]

İstanbul bu proje için doğru şehir değil,İstanbul'un bu taklit projeye ihtiyacı yok.İstanbul'un yeni uydurma imajlara,saçmalıklara ihtiyacı yok.İstanbul'un,kendini uyduruk projelerle tanıtmaya ihtiyacı yok çünkü İstanbul zaten Dünyanın en güzel birkaç şehrinden biri.İstanbul tarihi eserleriyle zaten çok güçlü,karakteristik bir imaja sahip,bunu bizim dışımızda herkes biliyor,biz kendimizi sürekli kötülüyoruz.İstanbul'un Gehry'ye hiç ihtiyacı yok.Umarım bu proje gerçekleşmez.

[just]

Oda tarafından bu konuda bir basın açıklaması yapılmış.

Frank Gehry Ve Tepebaşı Kültür Merkezi Projesi Üzerine Değerlendirmeler

18.08.2008

Suna İnan Kıraç Vakfı’nın İstanbul Büyükşehir Belediyesi ile birlikte gerçekleştirmeyi tasarladığı Tepebaşı Kültür Merkezi projesi üzerine basınımızda çok sayıda haber ve yorum yer almıştır. Ancak bu konuyla ilgili pek çok sorunun cevaplanması gerekmektedir. Bu gelişmeler üzerine mimarlık meslek kuruluşu olarak kamuoyuna bir açıklama yapılması gereği duyulmuştur.
Mimar Frank Gehry’nin basında yer alan ve değişik ortamlarda sunulan projesinin çok yönlü olarak tartışılması, bu projenin kentimize, mimarlığımıza ne gibi bir değer katacağının irdelenmesi şüphesiz ki ayrıca yapılacaktır ve yapılmalıdır. Mimarlar Odası olarak bu tartışmaların yapılmasını yararlı buluyoruz, ancak öncelikle Frank Gehry’nin ve yabancı mimarların Türkiye’de çalışma koşullarının mevzuat açısından incelenmesi ve sorgulamasını önemsiyoruz.
İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Kadir Topbaş’ın 07.07.2008 tarihinde basına yansıyan açıklamalarında, İstanbul Tepebaşı’nda yer alan TRT Stüdyolarının bulunduğu toplam 14 bin metrekarelik alanda, 200 milyon USD’lik bir yatırımla, dram tiyatrosu ile 1850 kişilik konser salonu ve 4 bin araç kapasiteli otoparkın da bulunacağı bir kültür merkezinin hayata geçirileceği belirtilmektedir. Kadir Topbaş, Kültür merkezi projesi için herkese açık ihale yapacaklarını, ancak ihale şartnamesine dram tiyatrosu ve konser salonunun yapımı ile mimar Frank Gehry’nin çizdiği projeye uyulması şartını koyacaklarını ve konuyla ilgili çalışmaların en kısa sürede başlayacağını da ifade etmektedir.
İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Kadir Topbaş’ın basına yapmış olduğu açıklamalar ve basında yer alan haberler değerlendirildiğinde Mimarlar Odası, yıllardır mücadele ettiği imzacılık olgusunun bir başka boyutta gerçekleşmesi olasılığından duyduğu kaygıyla aşağıda belirtilen hususlara dikkat çekilmesi gereğini duymaktadır.
Öncelikle belirtmek isteriz ki Mimarlar Odası Frank Gehry ya da herhangi bir yabancı mimarın Türkiye’de mimarlık hizmeti üretmesine karşı değildir. Tam aksine farklı kültürlerin temsilcilerinin yaratacağı özgün mimarlık eserlerinin, binlerce yıllık tarihiyle, insanlık tarihine kazandırdığı kültürel, sanatsal ve estetik değerlerle Anadolu uygarlıklarının geçmişini barındıran İstanbul’un bu anlamdaki birikimine katkı sunacağına inanmaktadır.
Ancak bu noktada bazı hususlara dikkat çekilmesi gerekmektedir. Mimarlar Odası, herhangi bir yabancı mimarın, Türkiye’de mimarlık hizmeti verirken; Uluslararası Mimarlar Birliği (UIA) tarafından; “… yabancı ve yerel mimarlar arasında kurulacak anlamlı ortaklıkların desteklenmeleri ve ülkelerindeki mimarlık kalitesini geliştirecek uluslararası standartların oluşturulması…” yönündeki önerisinin dikkate alınması gerektiğine ve hizmet sunumunda oluşabilecek haksız rekabetin önüne geçilmesi için gerekli duyarlığın gösterilmesinin, bu ilişkinin karşılıklı olmasının öneminin altının çizilmesine inanmaktadır.
Tüm bunlardan ayrı olarak herhangi bir yabancı mimar Türkiye’de tek başına da hizmet sunabilir.
Ancak bu durumda söz konusu mimar, 3458 Sayılı Mühendislik ve Mimarlık Hakkında Kanun ile 2547 Sayılı YÖK Kanunu uyarınca denkliğini teyit ettirmeli, Çalışma Sosyal Güvenlik Bakanlığı’ndan çalışma iznini almalı ve 6235 sayılı Kanun, TMMOB Ana Yönetmeliği ve TMMOB Mimarlar Odası Ana Yönetmeliği hükümleri uyarınca “geçici üye” statüsünde Mimarlar Odası’na kaydolmalıdır.
Ayrıca; mimarın formasyonuna ilişkin UIA/UNESCO Eğitim Şartı ve Yeterlilikler Direktifinde ifade bulan 11 kritere ek olarak Mimarlar Odası tarafından dile getirilen, “…Kentsel, doğal ve arkeolojik sit alanlarının ve kültürel mirasın korunması; hukuksal birikim ve doğal afetlere ilişkin yaklaşım…” gibi hususların hizmet sunumunda önem arz ettiğinin vurgulanması gereğini de hatırlatmak isteriz.
Bundan sonra TMMOB Mimarlar Odası Serbest Mimarlık Hizmetlerini Uygulama, Tescil ve Mesleki Denetim Yönetmeliği ile belirlenen kurallar çerçevesinde alacağı “serbest mimarlık hizmetleri büro tescil belgesi” sahibi olan mimar, tek başına mimarlık hizmeti verebilecektir.
Mimarlar Odası ayrıca haberlere yansıyan proje elde etme yöntemiyle ilgili olarak da bazı hususlara dikkat çekmeyi gerekli görmektedir.
Vakıfların, kuruluşların ya da gerçek kişilerin, herhangi bir mimari projeyi elde etmek için yabancı bir mimarla çalışmaları durumunda yukarıda anılan koşulların geçerliliği kaçınılmazdır. Ancak böylesi özellikli projelerin, vakıf ya da özel kuruluşlarca gerçekleştirilmesi halinde de yarışma yöntemiyle elde edilmesi, kültürel ve mimari birikimimize katkısı göz önüne alındığında tercih edilmesi gereken bir yöntem olmalıdır.
İstanbul Büyükşehir Belediyesi, söz konusu mimari projeyi ulusal ya da uluslararası bir yarışma ile elde edebilecektir. Bu durumda geçerli olan kriterler gerek UIA belgelerinde, gerek yarışmalar yönetmeliğinde bellidir. İstanbul Büyükşehir Belediyesi, söz konusu mimari projeyi ihale yöntemiyle ya da hizmet satın alma yöntemiyle de elde edebilir. Projenin ihale ile elde edilmesi yöntemi benimsediğinde ise 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve ilgili mevzuat ile yapılan düzenlemeler uyarınca hareket edilmesi gereklidir. Gerek Kamu İhale mevzuatı gerek belediye mevzuatı uyarınca mimari proje hizmeti ancak belli bir parasal limite kadar satın alma yöntemiyle elde edilebilecektir.
Yukarıda belirtilen koşulların Frank Gehry tarafından yerine getirilmiş olmasına bağlı olarak, kendisinden herhangi bir şekilde avan proje hizmeti alınması olasıdır ve bu projenin uygulanması söz konusu olduğunda, gerek 5846 sayılı FSEK, gerek Mimarlar Odası Mevzuatı, gerek uluslararası belgeler gereği telif hakları kapsamında, Gehry'nin projesine sadık kalınması istenebilecektir.
Hem ülkemiz mimarlığı, hem de mimarlık mesleği açısından çeşitli sorunlar yaşatacağından kaygı duyduğumuz bu proje elde etme yöntemine ilişkin sakıncaları ortaya koyarak ilgilileri uyarıyor; bu uyarılara yönelik gelişmeleri izleyeceğimizi ve gerekli hukuki girişimlerde bulunacağımızı bildiriyoruz.