Yapı & Bina sınıflandırma sistemi

[Omer Yilmaz]

Standart hale gelmiş bir yapı & bina sınıflandırma sistemi var mı acaba?

Yapı malzemelerinde CSI ve sfB standart hale gelmiş durumda. Peki binaları neye göre sınıflandırabiliyoruz?

[pertev dural]

yapı türlerinin standart bir sınıflandırma sistemi bulunmamaktadır, bu konuda tübitak yapı araştırma enstitüsünün yaptığı bir çalışma vardır, ayrıca kütüphanecilikte, mimarlıkla ilgili kitapları sınıflandırmakta kullanılan bir sistem bulunmaktadır, bu sistem de bazı yapı türlerini gözardı ettiği için yetersizdir, yapıların işlevleri esasına göre sınıflandırılması mimarlık ve şehircilik açısından gereklidir, böyle bir sınıflandırma sistemine çeşitli ilgili disiplinlerarası bilgi iletişiminde ve proje arşivlemede gerek duyulmuştur, bu konuda geliştirdiğim bir sistemde yapılar 20 ana işlev grubunda toplanmış ve alt gruplara ayrılmıştır.

01-Konut, yerleşme, toplukonut,
02-Eğitim-bilim, araştırma merkezleri(okullar, üniversiteler )
03-Kültür-sanat yapıları( kütüphaneler, müzeler, sergi, kongre mr.)
04-Sağlık ve sosyal yardım yapıları
05-Spor yapıları
06-Turizm ve rekreasyon yapıları
07-Eğlence yapıları(örneğin disneyland, lunaparklar vb)
08-Kamu yönetim yapıları( meclis, adliye, hükümet konaği)
09-Ofis-büro ve bankalar( özel sektör yönetim yapıları)
10-Hizmet ve ticaret yapıları (büyük alışveriş merkezleri vb.)
11-Ulaşım yapıları( kara-hava-deniz-demiryolu-liman)
12-Haberleşme yapıları ( basımevleri, radyo-tv stüdyoları-PTT )
13-Güvenlik yapıları ( itfaiye-polis-askeri yapılar-cezaevleri )
14-Tarım ve Hayvancılık yapıları ( çiftlik, mandıra, mezbaha)
15-Endüstri ve Enerji yapıları ( fabrikalar, santraller )
16-Dini yapılar ( cami, kilise, sinagog)
17-Çok işlevli yapılar
18-Gökdelenler
19-Özel yapılar
20-Çevre düzenleme

[Omer Yilmaz]

Biz de benzer bir sınıflandırma yaptık ama sizinki daha doğru görünüyor. Sizin sisteme göre yeniden revize etmek gerekecek.

Bizim ulaştığımız sonuç
Eğitim Yapıları
ÜniversiteKampüsü
İlköğretim Okulu
Lise
Anaokulu
Kreş

Ticaret Yapıları
Ofis – İş Merkezi
Alışveriş Merkezi
Fuar
Kongre Merkezi
Showroom
Mağaza

Endüstri Yapıları
Sanayi Sitesi
Organize Sanayi Sitesi
Atölye
Fabrika
Depo

Barınma Yapıları
Apartman
Tek Ev
Toplu Konut
Otel & Motel
Tatil Köyü
Yurt
Apart Otel
Kültür Yapıları

Müze
Kütüphane
Tiyatro
Sinema
Konser Salonu
Sergi Salonu
Kültür Merkezi
Sanat Galerisi

Sağlık Yapıları
Hastahane
Poliklinik
Sağlık Ocağı

Ulaşım Yapıları
Gar
Otogar
Liman Terminali
Köprü
Havaalanı Terminali
Metro İstasyonu
Otopark
Benzin İstasyonu
Otobüs Durağı
Tren İstasyonu

Eğlence Yapıları
Su Oyunları Merkezi
Eğlence Merkezleri
Gokart Pistleri

Spor Yapıları
Stadyum
Spor Salonları
Kapalı Yüzme Havuzu
Açık Spor Alanları

Dini Yapılar
Cami
Kilise
Sinagog
Cemevi
Diğer Dini Yapılar

Kamu Binaları
Adliye
Belediye Binası
Hükümet Konağı

Diğer Yapılar
Kentsel Tasarım
Park & Bahçe
Askeri Tesis
Cezaevi
Adliye Binası
Mezarlık
Konstrüktif Kule
Tuvalet

[pertev dural]

hazırladığınız sınıflandırma sisteminde gördüğüm birkaç sorunu belirtmek istiyorum,
barınma yapıları adı altında konutlarla turizm yapıları (geçici konaklama) işlevleri açısından aynı grupta toplanamayacak farklı işlevlerdir,
öğrenci yurtlarının da konut grubundan çok eğitim grubu altında ele alınması işlevsel açıdan bir bütünlük sağlar.
köprüleri bir mimari yapı olarak değil bir bayındırlık yapısı olarak ayrı bir kategoriye sokmak kanımca daha uygun olacak.
adliyeyi iki ayrı gruba koymuşsunuz, sadece kamu yönetimi altında olması yeterli.
ticari yapılarla yönetim yapılarını(ofis, banka, sigorta vb) ayırmak doğru olur, ticari yapılar grubuna koyduğunuz
kongre merkezleri ise kültür-sanat grubu içinde yer alması daha doğru olur.
çalışmanızda başarılar dilerim.

[Omer Yilmaz]

İlginize çok teşekkürler bir önceki mesajda da farketmiştik bunları

Size bir ikinci soru daha o zaman:

En iyi yapı malzemesi sınıflandırması kimin Türkiye'de?

YEM'in kullandığı sFB sisteminden türeyen bir sınıflama var.

Mimarlar Odası Kataloğu'da benzer şekilde sFB sistemini kullanıyor.

İnşaat Mühendisleri Odası kendince bir sınıflama yapmış.

Yapımedya ise ABD sistemini değiştirerek kullanıyor.

Bunlardan hangisi en kolay kullanıma sahip?

[pertev dural]

sınıflandırma sistemleri genellikle kütüphaneciler tarafından geliştirildiği için kitapların konuları esas alındığından kütüphanecilik dışı amaçlarla kullanılmaya elverişli değildir, kitapları sınıflandıran sistemler, yapıları sınıflandırmakta kullanılamaz, kanımca tübitak-yapı araştırma enstitüsü bu konuda bir çalışma yapmıştı fakat bu sınıflandırma sisteminin son durumu hakkında bilgi alamadım, bir sistemin hangi amaçla kullanılacağını bilmeden değerlendirmek ve kıyaslamak zor, ama bir sınıflandırma sistemi kurulurken veya değerlendirilirken iki kriter aranmalıdır,
1- sınıflandırlan elemanlar grubu veya küme'si hiçbir elemanı sistem dışında bırakılmamalıdır, yani her elemanın koyulacağı bir kategori yaratılmalıdır.
2- aynı gruba, aynı kategoriye işlevleri, özellikleri farklı, birbiriyle ilgisiz, hiçbir ortak yanı olmayan elemanlar aynı kutuya koyulmamalıdır.
mimariden örnek vermek gerekirse,
1- bir planetaryum, bir deniz feneri, bir krametaryum gibi çok özel yapı örnekleri dahi sınıflandırma sisteminde kendilerine ait bir yer bulabilmelidir.
2- birbiriyle ortak hiçbir yanı olmayan yapılar aynı gruba sokulup karışıklık yartılmamalıdır, burada subjektif değerlendirmeler yapılması kaçınılmaz, örneğin bir medya binasını,( basımevi, matbaa ve tv stüdyoları ) hangi kategoriye koyacaksınız, yönetim mi, endüstri mi, haberleşme mi. bu tamamen bir tercih sorunudur,
gelecekte uzayda yapılacak yapılar hangi kategoriye sokulacaktır, ya da denizaltında bulunan yapılar,
kanımca mükemmel bir sınıflandırma sistemi kurulamaz, ancak internet üzerinden kullanılacak bir mimari arşiv amaçlıyorsanız mevcut sistemlerin hepsi iş görür, kusurlarını kabul etmek kaydıyla.