Türkiye'nin tasarlanmış - tasarlanmamış camileri...

[cbekleyen]

Kocate Camisinin uygulanan son mimari projesinin Vedat DOLAKAY'a ait olmadığı gösterdiğiniz kaynakçaya göre teyit etmiş oluyorum, ikinci cümlenin özü budur efendim, yanlış anlaşılmaya neden olundu ise özür dileriz...

[sarp ege]

Bence bu ülke, pek çok alan da olduğu gibi yapısal üretimlerinde de boyutsuzluğun sıradanlaştığı kanıksandığı bir alan, konuyu tamamen olumlamaya kaydırarak son 50 yıl içinde yapılmış çağdaş camii örneklerini tartışsak eğer varlar ise ilgiyi onlara göstersek ki hak ediyorlar, bence onları bulmak lazım.

[battalgazi]

İlk gönderdiğiniz fotoğraf çok komik bir tasarım bence de. Beyaz saray'ın üzerine minare eklenmiş gibi duruyor

[ArtificiaLIntelligence]

Orijinal metin battalgazi tarafından gönderilmiş

İlk gönderdiğiniz fotoğraf çok komik bir tasarım bence de. Beyaz saray'ın üzerine minare eklenmiş gibi duruyor

Ankara’nın Söğütözü semtine yapılan ve Medine’deki Mescid-i Nebevi’nin küçültülmüş bir örneği olan Başyazıcıoğlu Cami Akp binası’na yakınlığı sebebiyle kuşkuyla karşılanarak eleştirildiğini gözlemlemekteyim.

Mescid-i Nebevi’nin tarihçesi:

Mescid-i Nebevî, Hicret'ten sonra Medine'de Muhammed ve ashabı tarafından inşa edilen mesciddir. İslam'ın Mekke döneminde müslümanlar Kabe'de namaz kılıyorlardı. Kendi mescidleri yoktu.
Mescidi Nebevi ya da Mescidi Nebi basit bir yapı idi. Hurma kütüklerinden sütunları, hurma dallarından çatısı, bir adam boyunda avlu duvarları olan bir mesciddi. Minberi, mihrabı yoktu. Bir bölümü Suffe denilen fakirler ve öğrencilere ayrılmıştı.
654 yılındaki deprem ve yangında bu mescid yanmıştır. Emevi ve Abbasi dönemlerinde yeniden yapılmıştır. Bugün içinde peygamberin kabrinin bulunduğu mesciddir. Ebu bekir ve Ömer'in kabri de buradadır. İslam dünyasının Mescidi Haram'dan sonraki ikinci ziyaret yeridir.

Kaynak : Vikipedia.

Bu yapı ilginç mimarisiyle daha çok hacca gitmiş olanların gözlerinin aşikar olduğu bir yapı olarak söğütözünde bu tarz bir yapıyı ilk görenlerde şaşkınlık yaratıp eleştiri konusu olsa da sonuç itibariyle hacca gitmiş olanlara oradaki anılarını anımsatmak için iyi niyetle yapılmış bir yapı olarak algılanabilir.Eleştiriler genelde akp binasına yakınlığından kaynaklı olarak önyargılı kalmış gibi.Bununla birlikte yapının çevrenin mimarisine ve çağa uygunluğu tasarımsal kriterler gözönünde tutularak tabiki tartışılabilir.(Ya da ne kadar Mescid'i Nebeviye benzetildiği.)

İlle bir benzetme olacaksa beyazsaray'ın ona benzetilmeye çalışmış olması daha kuvetli bir olasılıktır.

Foruma yazı yazanlar genelde geleneksel - modern tartışmasını atlayıp modern olanı çağdaş olarak algılayarak
yorumlar üretmiş gibiler.

...ve gene forumda genel olarak modern olarak niteleyebileceğimiz mimari cami örneklerine bir özlem dile getirilmiş.

Bu bana Meral Özbek’in doktora çalışması olarak yazdığı ve kitaplaştırdığı, Popüler Kültür ve Orhan Gencebay Arabeski 1 adlı çalışmasını anımsattı.

Orada modernleşme ve geleneksel olanın çatışması şöyle anlatılıyordu:

Modernleşme kuramının geleneksel ve modern kavramları arasında kurduğu ‘ ikilik ‘ ilişkisi bağlamında konuyu incelemek gerekir.Bu kurama göre geçiş toplumlarında,geleneksel toplumsal ilişki ve biçimlerle Batı’dan ihraç edilenler arasında uzlaşmaz bir çelişkiler yaşanmakta...

2. olarak yapıların çevreyle olan ilişkilerinden yola çıkarak yapılan eleştiriler dile getirilmiş.Bu konular da ilerleyen günlerde sanırım daha detaylı konuşabiliriz.

Karamsar değilim.Konu başlığı Cami tasarımda cenette gitmenin kriterleri olmadığı için şanslı sayılırız.Yani ideolojilerden bağımsız bu tartışmayı yürütebilmemiz güzel.



Farklı bir açıdan Beyazsaray.

Mescid-i Nebevi ... ve

Cami ve deniz ilişkisi...

...

[ArtificiaLIntelligence]

Bu da başka bir örnek :

[ArtificiaLIntelligence]

Bu da başka bir örnek.

[sarp ege]

Siz bu kopyayı iyi niyetli bir çalışma olarak kabul ediyorsunuz bana göre de değil (ne manaya geliyorsa) iyi niyetli olarak kopya kabirleri de siz üretirsiniz artık, iyi niyetin sonu yok, yapılar çoğaltılarak anlamsızlaştırılıyorlar bunu siz olumlarsanız AKP ne yapsa yeridir, zamanında bir belediye başkanı benden havuz ortasında kız kulesini birebir yapmamı istemişti olmaz dedim, sizce yanlış mı yaptım?
Bence bunun sonu yok kavramsalda arabesk olan bu.

[ArtificiaLIntelligence]

Orijinal metin sarp ege tarafından gönderilmiş

Siz bu kopyayı iyi niyetli bir çalışma olarak kabul ediyorsunuz bana göre de değil (ne manaya geliyorsa) iyi niyetli olarak kopya kabirleri de siz üretirsiniz artık, iyi niyetin sonu yok, yapılar çoğaltılarak anlamsızlaştırılıyorlar bunu siz olumlarsanız AKP ne yapsa yeridir, zamanında bir belediye başkanı benden havuz ortasında kız kulesini birebir yapmamı istemişti olmaz dedim, sizce yanlış mı yaptım?
Bence bunun sonu yok kavramsalda arabesk olan bu.

Burada bir miktar kavram kargaşası yaşıyoruz sanırım.Ben bu caminin nereye gönderme yaptığı bilgisi girilmeden önce tartışmanın aldığı biçimiyle bir miktar politize olmaya doğru yolalmasından dolayı cami ile ilgili bir miktar bilgi girişinde bulundum ve bakınız şimdi artık tartıştığımız konu bu tarz kopyalar doğru mudur yanlış mıdır?Önce tartışılan konu neydi peki.Caminin kubesi neden bu formda falan filan.Hac çağrışımı yapan bir yapıyı yapmak ve bunu kopyalayarak yapmak klasik akademik eleştirel bakış açılımda ne kadar doğrudur ayrı bir konu şüphesiz.Ancak cami yapanlarda bunu ne zaman ne kadar umursamıştır onu modernleşme kavramının geleneksel / modern kavramları arasında kurduğu ikilik bağlamında konuyu bilimsel bir zemine oturtmadan tartışmanın bizi nereye götüreceğini bilmeden yapıyoruz.

Zira konu uzlaşmaz çelişkiler alanında henüz.

Ben konuyu klasik tartışma üslubunun üzerine çıkaralım daha derinden deşelim diyorum.Zira sizin akp ile ilgili sorduğunuz soruda uzlaştırmaya çalıştığınız karşıtlık akp'nin zihninde yer bile etmiyor ki onu bulup onunla uzlaşabilsinler.(Havuzun ortasına kız kulesi istenmesi nispeten yaratıcı bir fikir gibi geldi bana)



Yani tartışmanın kriterlerini koyamıyoruz henüz.

Bu farklı bir tartışma alanıdır.

[ayasofya]

Her beğenmediğiniz şeyin nereye gönderme yaptığını söylemek zorunda değiliz sanırsam.

Bu da aslında çok gerekli olamayan bir detaydan öteye gidemiyor çünkü gönderme yapıldığını iddia ettiğiniz cami ile bu cami arasında neredeyse hiç bir benzerlik yok.

"Gönderme" yapmak bu mudur?

Ya da nedir? Bir açıklasanız tartışma ortamı doğabilir.

Kötü bir kopya, başarısız bir uygulama olması bile bunun "kötü tasarlanmış bir cami" olması için yeterlidir.

Örnek yerinde olmuş her hali ile.

Benzetmelerin de (Beyaz Saray ve Nebevi Mescidi) en az bu cami kadar başarısız olduğunu düşünüyorum.
"Gönderme" ne demekse "Önce bilelim sonra eleştirelim" uyarısı da çok abes.

Bence böyle bir özenti olması binanın hiç mi hiç tasarlanmadığı anlamına gelir. Daha kötü.

İkincisi AKP binası karşısında olması bilgisi Ankara'yı pek iyi bilmeyenlere bir yer bilgisi tanımlamak içindi.
Bilmeden "politize edilmesi" uyarısının da "moda" bir görüş olduğunu düşünüyorum.

Bu cami kötü tasarlanmış cami örneği için biçilmiş kaftandır.

Yapılmasa yani hiç olmasa Türk Mimarlığı için faydalı olurdu.

[gün]

Kopya-orijinal ilişkisinde doğru yolda olmadığımızı düşünüyorum. Söğütözü'ndeki cami bence iyi tasarlanmamış bir cami olsa da, esinlenmiş olmasından dolayı kötü değil kanımca, sadece iyi tasarlanmamış olmasından ya da kullanılan öğelerin yanlış coğrafyada kullanılmasından ötürü kötü bence...Yoksa mimarlık tarihi, birbirinin kopyası ürünlerle dolu. Böyle de olması gayet doğal. O zaman koca koca uygarlıkların mimarlıkları kopyalardan ve kötü ürünlerden ibaret olurdu.

[ArtificiaLIntelligence]

Güzel şimdi birşeyleri konuşmaya başladık.

Ben Nebevi'nin başarılı ya da başarısız olduğunu söylemedim zaten.Neye göre başarılı ya da başarısız bunun kriterlerini ortaya koyamıyoruz.Çünkü karşıtı yok diyorum.

Türkiye'de bunca senede yapılması başarılmış bir tane modern cami örneği mevcut mudur?

Bunun tartışması senelerdir yapılıyorken tek bir fark getirebilmiş ve mimari anlamda farklı bir dünya görüşü ortaya koyabilmiş cami ortaya koyabilir misiniz?Ancak falanca Arap ülkesinin falanca şeyhini yüksek izinleriyle yapılabilmiş birçok modern olarak nitelenebilecek ve mimari olarak çağdaş sayılabileceği camisi mevcut.Onca sene içerisinde gösterebileceğimiz yapılmış ve yapıldığı şehrin simgesi konumuna yükselebilmiş mevzu bahis olduğu gibi KOPYA olmayan yani formda özgünlük içeren bir cami söyleyin o halde.Bu durumda Nebevi'yi diğerlerinden ayırmak daha ziyade konumu itibariyle kulağa biraz politik geliyor.Ve formundan dolayı yapılan eleştiriler benzerleri gözetildiğinde karşıtını bulamadığından yapmacık kaçıyor.

Şunu kabul etmeliyiz ki bu ülkenin çoğunluğunu kapsayan orta ve orta sınıfın altındaki fakir ve cahil halk dini daha ziyade kendi alanı olarak görüyor ve ekonomik açıdan daha gelişmiş ve kendi görüşünde nispeten zengin olan sınıfların mimariye yönelik modern bakış açılarını bu alana müdahele olarak karşılıyor. Buna tepkisini her tür gelişmeye sırtını çevirerek yapıyor.Bir caminin modernize edilmesi minareye kılıf uydurmanın ,farklı bir yaşam biçiminin politik bakış açısının kendi yaşamlarına müdahelesi ,hatta ve hatta o camiye belki hiç girmeyecek ve önünden geçmek dışında camiyle ilişki kurmayacak olan bir azınlığın sırf estetik bir bakış açısını tatmin etmek ve modern bir dünyada yaşıyor olduğu empatisini iç dünyasına kurmasına yardımcı bir öğe olmaktan öteye geçiremeyeceğinin farkında olarak bir kitlenin tatmin aracı olarak kalmayı doğal olarak kabul etmiyor.Bu dinsel bir çatışma değil ekonomik bir çatışmanın sonucudur şüphesiz.Uzlaşı alanı eksik.Bir cami içinde bulunduğumuz çatışma ortamında artık daha ziyade bir tepki koyma aracına dönüşmüşken formunu değiştirerek verilen tepkinin kuvveti neden azaltılsın ki?Bu durumda yapılan mimari eleştiriler asıl problemi bilmeden farklı probleme çözüm üretmeye çalışarak sorunu çözmeye çalışmak gibi kalıyor.

Bir uzlaşma ortamı nasıl kurulabilir.Neden bu alanı tartışmıyoruz?

Sonuçta daha 10 sene buraya örnekler yerleştirip eleştirebiliriz.
Ancak bunu sadece mimari bir tartışma konusu sanmak yapay kaçıyor bence ve eleştiriler kişisel terapinin ötesine geçemiyor.
Çözüm konunun sosyolojik boyutundan geçiyor.

[sarp ege]

Bence de tartışmada ortak kavramların, kriterlerin doğru saptanması lazım Sn. ArtificiaLIntelligence buyurun belirleyin lütfen,
ben çağdaş derken zamansal olarak değil çağın aydınlığının yansımasını kast ederek söylemiştim.
Sn. Gün kopya orijinal ilişkisinde ben doğru yolda olduğumuzu sanıyorum, kimse esinlenmekten yanlış diye söz etmedi (ayrıca merak ettim esinlenmek sizce ne demek?) esinlenmek ile kopyalamak çok ayrı şeyler, ben esinlenmedim demek yalan söylemektir bana göre ve kopyalamayı haklı göstermek adına mı bilmiyorum koca uygarlıkları aynı kefeye koymanız işi tamamen sulandırıyor bir uygarlık ürettiği bir modelin gücünü simgeleme adına tipoloji geliştirebilir elmalarla armutları karışmış gibi geldi.

[sarp ege]

Sn. ArtificiaLIntelligence yazımı yüklediğim zaman yazınızı gördüm, bu yazı sizin kopya olmamak yazınızı okumadan yazıldı.

[gün]

Orijinal metin sarp ege tarafından gönderilmiş

Sn. Gün kopya orijinal ilişkisinde ben doğru yolda olduğumuzu sanıyorum, kimse esinlenmekten yanlış diye söz etmedi (ayrıca merak ettim esinlenmek sizce ne demek?) esinlenmek ile kopyalamak çok ayrı şeyler, ben esinlenmedim demek yalan söylemektir bana göre ve kopyalamayı haklı göstermek adına mı bilmiyorum koca uygarlıkları aynı kefeye koymanız işi tamamen sulandırıyor bir uygarlık ürettiği bir modelin gücünü simgeleme adına tipoloji geliştirebilir elmalarla armutları karışmış gibi geldi.

?. Birileri esinlenmek kötü birşeydir dedi, demedim ki? Devamındaki yorumun ise benim söylediğimle ne ilgisi var onu anlamadım açıkçası...

Söylediğim açık; Söğütözü'ndeki yapı, eski bir örnekten esinlendiği için değil, kötü tasarlandığı için kötüdür kanımca...Kötü tasarlanmadıkları için de İstanbul camileri güzeldir...(elbette güzel-çirkin ilişkisi kişiseldir...).

[sercan]

Haramidere camii - ( Esenyurt belediyesi )