İlber Ortaylı 5.viteste!

[Omer Yilmaz]

Bu haberde yazar tarafından "uzmanlar" ve seslendiren tarafından "biz mimarlık tarihçileri" olarak tanımlanan kimdir? Anlayan var mı?

[ayasofya]

İlber Ortaylı'yı sayar severiz.

Ancak bir bina için mimari eleştirisi ancak bir tarihçi kadar olur. Mimar kadar olamaz.

Bir siyasetçinin tarih hakkında yorum yapmaması fikir beyan etmemesi gerektiğini söylemesi gibi. İlber Hoca, Ermeni Soykırımı iddasını yalanlayanların ceza alması gibi bir kararı onadığında Fransa Parlamentosuna kendine has tavrı ile öyle bir verip verdirmiştir ki biz de tebessümlerle seyretmiştik.

Siyasetçi tarihe şerh koyamazsa, tarihçi de mimariye koyamaz.

Hah bina iyi midir? Tartışılabilir. Ama yıkılmalı demek şerhin ötesinde.

Hah illa bir belediye binası mı yıkılacak İlber Hocam,
Kadıköy Belediye Binasını tavsiye ederim. İlk hakeden budur o değil. (Şaka yollu)

[Omer Yilmaz]

Bu tartışmaların içinde yanlış olduğunu düşündüğüm bazı şeyler var:

• Akşamdaki kimin söylediği belirsiz haberde "tarihi eserleri korumak mimarların görevi değildir" ifadesi var; İBB binasının altında kalmış olan eserleri göstererek. Acaba öyle midir? Korumacılığı mimarlar yapmayacaksa kim yapacaktır?
• Tarihçiler bina eleştiremez demek doğru mu? Eğer bir binayı güncel sorunları ile eleştirecekse belki doğru olabilir. Ama bir binanın kent içindeki yerini, varlığını sorgulaması için mimar olması şart mı?
• "İlber Ortaylı" diye bahsederken herkes "aman ha İlber Hoca" hassaslığında. Ortaylı'nın mimarlık ve kent üzerine hangi çalışmaları var ki bu konuda görüşlerini eleştirirken "bu kadar titriyoruz"?

Tüm bu tartışmalarda mimarlığın dışında kalan bir konu daha var: Ekonomi. Uğur Bey'in AKM toplantısında "korumamalıyız; yıkmamalıyız" sözleri ile koruma üzerinden konuşmama tavrını da hatırlamak lazım.

Üstüne üstlük bir önceki belediye başkanı döneminde başlayan ciddi bir yenileme geçirdi bu yapı. Acaba o işin bütçesi ne kadardı?

[gün]

EMİNÖNÜ'NÜN tarihi, ticari, sosyal, kültürel, turistik açıdan cazibe merkezi olmasını sağlamak amacıyla düzenlenen 2. Uluslararası Eminönü Sempozyumu İstanbul Ticaret Odası'nda başladı. Sempozyumda Topkapı Sarayı Müzesi Müdürü Prof. İlber Ortaylı, İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin hizmet binasını eleştirdi.
ORTAYLI şunları söyledi: "O çirkin binayı bazı hocalarımız milli eser olarak tescil ettirmişlerdir. Bu bir abide-i utançtır. Türk mimarları ve İstanbullular için bir kara lekedir. Onun hangi eserler yıkılarak oraya yapıldığı İstanbulluların hafızası dışındadır."


Haber bu...

Hoca bu binanın yıkılması gerektiğine dair birşey söylemiyor. Binanın çirkin olduğunu, utanç abidesi olduğunu, oraya yapılırken bazı eserlerin yıkıldığını söylüyor. Müsaade edin de mimarlık tarihini çoğumuzdan daha iyi bilen bir insanın bunları söylemeye hakkı olsun...

Siyasetçi tarih hakkında yorum yapabilir. Tarihçi de mimari hakkında yorum yapar...Ancak siyasetçi kafasına göre yasa çıkarırsa Fransa'da olduğu gibi o eleştirilir...

Olay bundan ibaret...Adam yıkılsın falan dememiş anladığım kadarıyla...

[Omer Yilmaz]

Orijinal metin gün tarafından gönderilmiş

Hoca bu binanın yıkılması gerektiğine dair birşey söylemiyor. Binanın çirkin olduğunu, utanç abidesi olduğunu, oraya yapılırken bazı eserlerin yıkıldığını söylüyor. Müsaade edin de mimarlık tarihini çoğumuzdan daha iyi bilen bir insanın bunları söylemeye hakkı olsun...

Tam da üzerine geldi.

1. Ortaylı hocanız oldu mu?
2. Mimarlık tarihini hepimizden iyi bildiğini neye dayanarak söylüyorsunuz?

[gün]

Orijinal metin Omer Yilmaz tarafından gönderilmiş

Tam da üzerine geldi.

1. Ortaylı hocanız oldu mu?
2. Mimarlık tarihini hepimizden iyi bildiğini neye dayanarak söylüyorsunuz?

1. Sanal olarak hocam oldu . Çoğu kitabını okudum, bazı söyleşilerini dinledim...Verdiği bilgilerden bunu çıkarıyorum...

2. "Hepimizden" demedim...Dikkat ederseniz sevinirim..."Çoğumuzdan" dedim...

[cbekleyen]

1- İlber ORTAYLI benim hiçbir zaman Öğretmenim olmadı,
2- Görsel medya üzerinden, zaman zaman, kısmen dinlemişim dir,
3- Osmanlı Tarihi üzerine yaptığı araştırma ve incelemeleri bilimsel anlamda takdire şayandır,
4- Hiçbir zaman da eleştirilemez ve her dediği de doğrudur sonucuna da ulaşmak biraz fazla Osmanlılık anlamını da taşımıyor mu?
5- Kendisi sandrazam değildir, ülkemin bilimsel kurum alanlarında uzman kişilere ne kadar anlam ve değer verildiği koca bir sorudur? herzaman siyasi kararları verebilen güçler sonuç almışlardır,
6- Bulunduğumuz çağda bilhassa görsel,işitsel ve yazılı basın toplumu etkileme de çok önemli bir güç olmuştur,bilimsel anlamı ve sözleri ile sonuçlara hükmeden fikirlerin açıklandığı ortamlarda bir sürü ünvanı kendisinde barındırdığını idda edenlerin de amacı aşan açıklamalar da bulunması kendi değerlerinin geldiği noktayı bütün çıplaklığı ile ortaya koyar ve sorumluluktan da açıklamayı yapan kişiyi soyutlamaz,
7- T.C. Devletin'de yaşamaktayız, Osmanlı dönemi çok gerilerde kalmadı mı? bir bireyin,ailenin, şehrin kaderi bir kişinin iki dudağı arasında alacağı karara terk edilebilecek kadar ucuz mu olmalıdır?

Siyasi alanda Demokratik yapıya kavuştuğumuz gün, bu tür bilimsel açılımlar daha anlamlı olacaktır, kişisel beyanların demokrasinin dikenleri olmaması için konularında uzman olan enaz üç kişi tarafından kararların verilmiş olması gerekmez mi?

[gün]

Orijinal metin cbekleyen tarafından gönderilmiş

4- Hiçbir zaman da eleştirilemez ve her dediği de doğrudur sonucuna da ulaşmak biraz fazla Osmanlılık anlamını da taşımıyor mu?

?. Kim böyle bir sonuca ulaşmış ki? Osmanlılık olmasıyla ne ilgisi var? Ayrıca Osmanlı olmaktan da gocunmam eleştiri bunaysa...

Orijinal metin cbekleyen tarafından gönderilmiş

7- T.C. Devletin'de yaşamaktayız, Osmanlı dönemi çok gerilerde kalmadı mı? bir bireyin,ailenin, şehrin kaderi bir kişinin iki dudağı arasında alacağı karara terk edilebilecek kadar ucuz mu olmalıdır?

Osmanlı dönemiyle filan ne ilgisi var Allah aşkına şu konuştuklarımızın? Konumuz bambaşka...

Kaldı ki, şu bir kişinin iki dudağı arasındaki karar şeklindeki yorumu biraz daha dikkatlice kullanmak gerekir...

[ayasofya]

İşler çetrefilleşiyor.

Bunu bilmem ne belediye başkan vekili, Zorlu'ya "At üstünde Fatih Sultan Mehmet şeklind gökdelen yapılsn" diye öneride bulunduğunda gülüp geçmemiz

ama söz konusu İlber Ortaylı olunca biraz şaşırmamız ve eleştirinin fikir beyan etmekten öte gittiğini görmemizden kaynaklandığı ortada...

Ama şimdi tartışma başka boyutlara zıpladı.

Zıplamasın lütfen.

[bunebu]

Okuduğum bir kitaptan -hasbelkader- aklımda kalmış. Cihannüma denen şeyin ne olduğunu öğrenmişim. Bir gün Maslak'taki bir gökdelenin aynı zamanda sahibi olan bir mimar ile konuşurken konu bu bilgiyi kullanabileceğim bir noktaya gelmiş ve bu kavramı bilmediğini görünce şaşırmıştım. Çok değil, daha yüzyıl önce sokaktaki adamın dahi bildiği bir yapı unsurunu topu topu yüzyıl sonra hem de bir mimarın artık bilmiyor olması çok tuhaftır. Bence "iyi bir tarihçi" mimarlık için de otorite kabul edilmelidir. Mimarlık zaten onun uğraş alanının hem de önemli bir parçası. Kaldı ki, bu çapta bir otorite birşey söylemiş ise bunu "ne hakla söylemekte olduğundan" önce neden söylemiş olduğuna bakmak gerekir diye düşünüyorum.

[ssss]

Eğer Sayın İlber Ortaylı'nın dediği gibi o binayı yapmak için bir daha asla geri gelemeyecek olan eski eserler yıkıldıysa; evet yıkılanların yerine yapılan bir utanç abidesidir. Tıpkı Konya daki valilik binası(denildiğine göre bir külliyenin bazı yapılarının yıkılması sonucu ortaya çıkan taşları ile yapılmıştır) ve Elazığ'daki bazı kamu yapılarında(Harputta ki taş evlerin yıkılıp Elazığ ovasına indirilmesi sonucu yapılmış olanlar) olduğu gibi.
Bina yıkmaya gelince; bence acilen yıkılması gereken binalar vardır,örneğin;gökkafes,swiss otel gibi. Sırf ibret-i alem olsun diye bu binalar acilen yıkılmalıdır. Sayın İlber Ortaylı da özellikle Dolmabahçe sarayı civarını kanalizasyon kokutan ve siluetin canına okuyan bu binaların yıklımasını zikretmiştir. Belki bu hemen yıkılmalı tavrı akılllarda bundan dolayı kalmıştır.
Tarihçiler küskündür mimarlara. Çünkü Selçuklu ve osmanlı şaheserleriyle taçlanan bu ülke yüz yıldır büyük oranda kimliksiz yapılarla donatılmıştır. Osmanlı yapılarında Selçukluyu ve hatta 'çadır' ı bile rahatlıkla görebilirsiniz ancak bu dönem yapılarında ben hiç bir şey göremiyorum. Tarihçiler ve halktan kimseler bunu söylediğinde hemen bazı mimarların aklına ucuz taklit 'sözde' tarihi yapılar geliyor ve ancak dalga konusu oluyor bu durum.
Bir yapıda Osmanlıyı yahut geçmişi görmek illa kubbe yada kemer ile olacak diye bir şey yok ancak bu günkü iyi dediğimiz yapılarımızda geçmişimiz hissedilmiyor bile. Geçmişi hissetmek önemli midir? evet bugün amerika bile kendine bir tarih kurmaya çalışmış Yunan ve Roma benzeri yapılar yapmıştır. Bizse bu güzelliklerin içinde, olanı yıkmışız.
Mimari çevre eleştiriyor ancak ben bu hükümetin tarihe atıfta bulunan kamu binaları istemesini haklı ve doğru buluyorum. Ancak ortaya çıkan ürünleri ben de beğenmiyorum zaten haklı bulduğum nokta bu 'istek' dir. Ne yazık ki bugünün mimarları olarak bizler bu topluma hakettiğini verememişiz. Halbuki geçmişimizin felsefesini ve duruşunu özümsemiş olsaydık eminim yapılarımız 100-150 yıl önce kaldığı yerden günümüz üslubuna göre çoktan şekillenmiş olacaktı.
Not: İfadelerim daha genele kaçan durumlar için geçerlidir, istisnalar tabi ki vardır.