3d piyasası ve mimarlar/iç mimarlar/tasarımcılar sorunsalı.

[ArtificiaLIntelligence]

Bilemiyorum bu konuyla ilgili başka bir başlık ya da bir benzeri açıldı mı?Ancak piyasadan 3d konusunda hakettiği parayı alamamak ile ilgili foruma açılmış bir çok konu var ve bazıları bu konuların odalarca bir açıklığa kavuşturulmasını istiyor ve ben de merak ediyorum.

Piyasa da bakıldığı zaman mimar/içmimar ya da tasarımcı olmadığı halde bir şekilde 3d dünyasında olup da projelerin 3d 'lerini yapan sunumlarını hazırlayan bazı insanlar da var.Diğer taraftan mimar /içmimar olup kendi projelerinin ya da başkalarının projelerinin 3d sunumlarını yapan insanlar da çok sayıda.

Mimarlık dünyasında sizce 3d sunum işi ayrı bir işmidir?Yoksa mimari projelerin her tür sunumu sadece gene bu meslek grubunun ilgi alanınamı girer ve girmelidir.Sunum işi mimarinin bir parçasıdır.Ama 3d işerde gene kendi içerinde ayrı uzmanlık gerektiren konulardır.Ancak piyasa olarak bakılınca olay epeyce bir dağılmış durumda ve 3 boyut işleri alakalı alakasız her bu piyasada yer almak isteyen tarafından yapılmakta ve piyasadaki kalite ve iş piyasası da kayba uğramaktadır.

Sizce bunun sınırı nasıl çizilmelidir.
Odalar bu konuda da aktif bir rol oynayabilir mi?
Bunun yöntemi ne olabilir?

[Çetin Tüker]

Bos bir tartisma. Isteyen herkes görsellestirme isine girebilir. Serbest piyasa sartlarinda piyasada tutunabilirse hizmetini satar Odalarin, hele hele var olan mimarlar odasinin falan bu ise karismasi gereksiz ve de garip olur.

Dahasi mimar olmak iyi görsellestirme yapabilecegi ya da bu ise sadece o kisinini hakki oldugu anlamina da gelmez.

Etraftaki binalarin kac tanesini mimarlar tasarliyor ki görsellestirmecilerin mimar olmasi sart kosuluyor.

Görsellestirme yapanlar önce kalite degil fiyat rekabeti yaparak birbirlerinini isini baltalar. Mesela Ahmet 1000 liraya yapiyor ben Ahmet kadar iyi degilim o zaman ben 500 e yaparim. E bir baskasi da diyor ki, ben de Memhmet kadar iyi degilim ben de 100'e yaparim. Sonucta 1000 ytl 'ye is yapan o kaliteli cizer yapacak is bulamaz ve fiyat kirmak zoruda kalir. Adam cizgisini teknigini gelistirmek icin binlerce saat calisir ve piyasadaki en vasifsiz eleman fiyatina is yapmaya mahküm edilir.

Bazi mimar meslektaslarimiz "sen hele bu isi bir yap bak sana ne kadar cok is yollayacagiz" diyerek ya da "e bu zaten teklif projesi bu isi bir alalim o zaman sana cok is verecegiz" diyerek, ya da " sen de mimarsin orasini da sen tasarla" diyerek ve hatta "sen de kendini bizim ekibimizden biri olarak görmelisin bu yarismayi kazanalim bak sana ödülden ne kadar büyük para verecegiz" diyerek görsellestirme isinini suyunu cikartmaktalar. Bu elestiriyi yapmak zorundayim ama beni bu güne kadar bizzat mimar meslektaslarimdan cok dolandiran baska kimse olmadi. Mimarlik okulunda kaypakligi ve adam dolandirmayi ögretiyorlar sanki.

Mimarlar odasi kaypak mimarlari cezalandirabilseydi görsellestirme yapanlar bundan memnun olurdu gercekten.

Diger taraftan su anda piyasada görsellestirme yaptigini iddia edenlerin %80'i aslinda gercekten de beceriksiz ve basarisiz. O yapilan isler camur gibi. Kalitesizlik diz boyu. O kisilere verilen paralara yazik. Bunlarin arasinda bolca egosu sisirilmis mimar ve ic mimar da var. Adama bu is olmamis diyorsun kisiligine saldiri olarak algiliyor.

Piayasadaki yöntem aynen böyle isler.

Bir baska durumda ise aslinda 3 liralik isi denk getirip 20 liraya satmaktir. Eh bunun suclanacak bi yani yok (!). Serbest piyasa (!) sonucta. Tutturabildigine. Bu durumda is verenin "yok artik" demesi lazim ama denmedigi de olabiliyor.

Amerika'da mimari illüstratörlerin kurdugu dernekler vardir. Bu sekilde guruplasmak hak aramak acisindan yararli olabilir ama Türkiye'de bu zihniyetle bir ise yarayacagini sanmam. Dernek toplantilarinda max mi iyi maya mi iyi diye kavga cikar.

[ArtificiaLIntelligence]

Orijinal metin Çetin Tüker tarafından gönderilmiş

Bazi mimar meslektaslarimiz "sen hele bu isi bir yap bak sana ne kadar cok is yollayacagiz" diyerek ya da "e bu zaten teklif projesi bu isi bir alalim o zaman sana cok is verecegiz" diyerek, ya da " sen de mimarsin orasini da sen tasarla" diyerek ve hatta "sen de kendini bizim ekibimizden biri olarak görmelisin bu yarismayi kazanalim bak sana ödülden ne kadar büyük para verecegiz" diyerek görsellestirme isinini suyunu cikartmaktalar. Bu elestiriyi yapmak zorundayim ama beni bu güne kadar bizzat mimar meslektaslarimdan cok dolandiran baska kimse olmadi. Mimarlik okulunda kaypakligi ve adam dolandirmayi ögretiyorlar sanki.

Mimarlar odasi kaypak mimarlari cezalandirabilseydi görsellestirme yapanlar bundan memnun olurdu gercekten.

Bu konulardan çok çektiğinizi görebiliyorum.Aslında mümkün olsa her mimar kendi sunumunu kendi yapabilse daha iyi olacak gibi ama her konuda uzmanlaşmak zor.Çoğu kez 3d yapanın eline iki görünüş iki plan verilip proje henüz bu aşamada sen başla deniliyor.Dahası renk malzeme gibi veriler sonradan gelebiliyor ve bazende sen güzel birşeyler yapıverde ne olursa olsun denilebiliyor.Bu durumda ortaya çıkan tasarım aslında farklı bir tasarıma dönüşüyor.Çoğu kez mimarlar rengi tasarımın bir boyutu olarak görmeyebiliyorlar bile ama renk kötü çıkarsa suç 3d'cide.(Gene sözümüz meclisten dışarı olsun) E iyi birşey ortaya çıkınca ve veri eksikliğinden dolayı yorum da katılınca (özellikle avam projelerde ) ortaya çıkan sunumdaki yapıya bazen mimarda şaşırıyor.Ben burayı metal düşünmüştüm ama senin ahşap kaplamanı müşteri daha çok beğendi diyerek malzemeyi değiştiren mimarlarlar bile oluyor.(Ne dedikodu yaptım ama.) Aslında neresinden bakarsan bak ilginç bir süreç bu.Mimar olarak tasarım parasını 3d'ciyemi kaptıracağım diyen mimarlar bunun da aslında tasarımın bir parçası olduğunu kabul etmeyebiliyorlar.

Kendi projemin 3d'sini yapmam en akıl karı belkide.Hem paranın tamamını alırım.


......................

[3dmaxdelisi]

Güzel tartışma hakikaten. Konuşulanlarda kendimi buldum desem yalan söylemiş olmam. Ben mimarım, 3d işi de önceleri para kazandıran bir iş olarak gözükmekle birlikte, artık mantar gibi türeyen evermotion modellerini bulup, hazır sahneye merge etmeyi bilen herkes "3d'ci" yim diyebiliyor hal böyle olunca da olaydan soğumuş ve kendi işlerimle ilgili çalışmalarımı sürdürüyorum. Konu buraya gitsin istemiyorum aslında. Ancak klasik bir bakışla şunu eklemek gerekir ki. Malesef ki piyasa diye tabir edilen Mimari büroların tasarım yapmadan olayı 3d görselleme yapan kişilere yıkmak istemesi tamamen duygusaldır. Malesef ki işin ciddiyetine varan mimari büro yok denilecek kadar azdır. O az kısımda da bana çalışmak pek nasip olmadı açıkçası. Mimarın mimari görselleştirme yapması bir avantajdır. Ama unutulmamalıdır ki o kişi aslında bir mimardır. Mimari görselleştirme yapabiliyor olması iki taraf için de avantajlı olduğu için tercih edilir. Bir taşla birçok kuş vurmuş olan iş veren ise o kişiye ne mimar ne de "3d ci" gözüyle bakmaz. İşler yolundaysa ses çıkmaz. Eğer verilen proje hem tasarlanıp hem de 3d ye çevrilecekse ve işverenin deadline olarak belirlediği sürede sona ermemesi olarak sonuçlanabilir. Tasarım süreci ile 3d yapımı birbirinden ayrı süreçlerdir ancak bu dünyaya uzak insanlar tarafından farkedilemeyecek bir nüans olmuştur hep. Her neyse konunun aslından sapmadan kendi düşüncemi de aktarayım hemen. Ben de Sayın Çetin Tüker gibi düşünüyorum. Eğer bir dernek ya da benzeri bir oluşum sağlanırsa para alıp sertifika vermekten öteye gitmeyecektir gibi duruyor. Umuyorum ki bu konuşmalardan ilham alıp birileri "evet kesinlikle bir dernek kuralım sertifika dağıtarak para basalım diye düşünmez." Çünkü ben bu ortama biraz karamsar bakmaktayım.

[AFT]

ben uzun süre önce -bahsettiğiniz malum sebeplerden dolayı- hiçbir mimari ofis le direk iş yapmayarak bu problemi kendi adıma çözdüm.ofislerden gelen iş tekliflerinde beni direk müşteriyle muhattap etmeleri gerektigini belirtiyorum.inanın bana direk muhatap olabileceğiniz kaliteli müşteri potansiyelini yakaladığınız zaman ne maddi konuda ne de proje konusunda hiçbir sıkıntı yaşamıyorsunuz.Önemli olan o kaliteli müşteri portföyünü yakalayabilmek..bu da kaliteli görseller yapabilmenin yanında, kaliteli bir karaktere ve iş ahlakına sahip olmaktan geçiyor...

[Çetin Tüker]

Bu durumda ya biz karaktersiziz, ya islerimiz kötü ya is ahlakimiz zayif . Müsterinin hic sucu yok yani . Sizce hangisi? Sanirim bu satirlari yazarken diliniz sürçtü. Bana kasti asan bir söz gibi geldi bu.

Acaba Antalya'da olmak ile Istanbul'da olmak arasinda fark olabilir mi? Antalya'da bolca otel isi olabilir tabi ama burda o islerden pek yok. Ayrica piyasa da cok kalabalik. Burda isinizi engellemeye calisan cok insan var. Sizin bölgenizde iyi olmak gercekten yeterli olabilir Ama istanbul'da iyi olmak yeterli olmuyor. Cok iyi olmak bile yeterli olmuyor.

Belki bazi sosyoekonomik siniflara dahil olmak piyasadan is almanizi daha da kolaylastirabilir. Cok is yapmakla iyi is yapmak arasinda dogrusal bir iliski de yok zaten. Benim "biz bu kadar iyi is istemiyoruz Cetin bey" lafini duydugum cok olmustur. Bu ne demektir hala anlayabilmis degilim.

Antalya is cok ama isi yapacak becerikli insanin az oldugu bir bölge. Burada ise is yapmak icin cabalayan insan sayisi isten fazla. Bu durumda ayni rekabet kosullarindan bahsetmek dogru olmaz.

Mimarlik sektörü bir yana reklam ajanslarindan bile is almak o kadar da kolay olmuyor burada.

[AFT]

niye üzerinize alındınız ki...ben genel bir süreçten bahsettim..siz o bahsettiğim sınıfa dahil olsaydınız su anda çetin tuker adını hepimiz biliyor olmazdık sanırım...diğer taraftan..antalyada olmak, istanbulda olmak çok geçerli bir kavram değil diye düşünüyorum.konu otel ise,burada yapılan otellerin büyük bir çogunluğunun merkezi antalya değil daha çok istanbul ve yine çogunun projesi de antalya da çizilmiyor.o gözle düşününce istanbul da işin daha erken aşamalarında bağlamak daha kolay. artık herşey fazlasıyla global..şu anda yaptıgım işlerin çogunlugu antalya da değil..özellikle mugla,dalaman,afyon,ankara,rusya romanya taraflarında ciddi işlerimiz var.hatta yaptıgımız işlerin yurtdışında pazarlamasını yapan firmalar tarafından başka yurtdısı projeleri dahi sıklıkla geliyor..insanlar oralardan kalkıp geliyorlarsa bizimle çalışmak için ..-bence bu potansiyeli oluşturmak-..iyi iş yapmanın yanında başka birtakım kriterler de gerektiriyor.demek ki bu insanların ihtiyaçlarına cevap verebiliyoruz ,beklentilerini karşılayabiliyoruz,işin bütün aşamalarında sabırlı,yapıcı olabiliyoruz ( gördüğüm birçok arkadasım bu konuda esnek değil..gereksiz polemiklerle çok iş kaybeden tanıdıklarım var) ki birbirlerine tavsiye diyorlar.
ilk defa çalışacağım birçok müşteri bir önceki yaptırdıkları görselleştirmeleri getirirler yanlarında ve hepsinin çok kaliteli işler oldugunu görürüm genelde..peki neden onlarla çalışmıyorsunuz dediğimde direk görselin kendisiyle ilgili olmayan çeşitli konulardan bahsederler hep...demek istediğim buydu..yoksa kimsenin şahsına algılamasına gerek yok yazdıklarımı.kaliteli müşteri zor beğeniz,kaprislidir,sizi yorar başlarda..ama birkere onun saygısını kazandıgınızda başkasına bedavaya olsa da iş yaptırmaz.kendi çevresiyle birlikte size hep destek olur..
10 yıllık görselleştirme hayatımda edindiğim tecrübeler bunlar.

[Çetin Tüker]

Ben sizin gercekten de sansli oldugunuzu düsünüyorum. 1992 den beri görsellestirme yapiyorum ama son 8 sene icinde gercekten azalttim. Cunku bedava fiyatina is yaptirmaya calisanlardan ve para ödememek için nerdeyse dünyanin öbür ucuna kacmaya calisanlardan yaptiginiz isi asla begenme niyetinde olmayanlardan (cünkü az begenirse fiyatin bir kismini ödememeyi planliyor) biktim.

Bir örnekte yarisma projesi ciziliyor, müellif bir kolonun "kirmizi" olmasini istiyor. Yapiyoruz. Sonuc müellif yarismada 1. oluyor. Jüri raporunda o kirmizi kolona laf geliyor. Müellif bana telefon aciyor azarlayan bir sesle " cetin senin yüzünden cok elestiri aldik" diyor. Ben "nasil yani" diyorum. "o kolonu kirmizi yapmissin az daha 1. olamiyorduk " diye bir güzel azarliyor kapatiyor, parami geciktiriyor ve bir daha da is yaptirmiyor. ustelik bu mimar oldukca taninmis biri.

Bir baska müsteri teklif projesine begene begene ilistirdigi 3d'leri, o projeyi bir baskasina kaptirinca sanki isin tasarimi ben yapmisim ve sanki o proje cok mükemmelmis de ben yapamamisim gibi telefon edip "senin yüzünden projeyi alamadik" diye bagirip cagirabiliyor.

Ilginctir, ne zaman yabanci müsteri ile calissam her acidan daha cok tatmin oldum. HongKong'daki müsterim is bittiginde parami ayni gün icinde ödeyebilirken, ayni binadaki bir baska müsteri ise cok cüzi bir parayi aylarca geciktirebiliyor.

Bahreyn'den is telefonu alabiliyorken ya da Portekizden bir müsteri "islerinizi netten gördük ve sizinle calismak istiyoruz" diyebilirken, hatta UBISOFT "siz kanada'ya göc edip bizimle calisin" diyebiliyorken (kabul etse miydim?) bir Türk müsteri "sizi netten buldum cok acil bir isim var ama bir daha calismayiz cünkü ben internetten gelen adamla is yapmam aslinda" diye bunu yüzünüze söyleyebiliyor. (suratina tükürüp cikmam gerekirdi aslinda)

Bir baska müsteri telefon edip "cetin bey paranizi ödemyoruz" diyip trak diye telefonu kapatabiliyor.

Burda müsteriye nasil davranildigi ile ilgili bir sorun da yok. Müsteri zaten sorun cikartmayi yani bagdan üzüm yemekten cok bagciyi dövmeyi aklina koymussa elden birsey gelmez. Ben bagci olarak cok dayak yedim müsterilerden.

Ben mi cok sanssizim acaba. Bir bahtsiz bedevi durumu var sanirim.

[AFT]

inanın bana bu bahsettiğiniz durumların çogunu ben de yaşadım.özellikle mimarlık ofisleriyle olan kısmını.heryerde aynıysa bu durum bu da onların ayıbı.bu yüzden artık onlarla direk iş yapmıyorum ya.defolu olanlar elekte takılıyor sağlam olanlar kalıyor geriye.
.biz bu işte eskiyiz..siz daha da eskisiniz..bu işi türkiyeye tanıtan insanlarız..99 da antalya ya geldiğimde kimsenin böyle bir işten haberi yoktu...ama şimdi mimarlık fakültesinden mezun olan hatta mezun olacagı bir mimarlık fakültesi dahi olmayan herkes bu işi yapmaya çalışıyor.bu işi kısa yoldan köşe dönmenin formülü olarak görüyorlar...ama sadece böyle gördükleri için belli bir seviyenin ötesine geçemiyorlar.eski olan ve işini sadece para için yapmayan herzaman en üstte kalıyor.bende birçok defa bedava denecek bir paraya iş yapmışımdır..çünkü işi çok beğenmişimdir ben yapmak istemişimdir..çünkü yaptıgım her iş benim sanat eserimdir..baskıyı yapar geçer karşısına saatlerce seyrederim..şurayı begenmedim birdahaki projede böyle yapmayayım derim mesela...belki sizin şanssızlıgınız piyasadan kendinizi uzun süre geri çekmeniz olmuştur..çünkü bizim yıllar önce ulaştıgımız tecrübe ve müşteriye, yeni başlayan bir kişinin de ulaşması yıllar sürecektir.bu bir süreç meselesi..ama ortamı biraz boş bıraktıgınızda da ne yazıkki birileri hemen doldurmaya çalışıyor artık eskisi gibi değil..

biz bu işte eski olan insanlar gereksiz kıskançlıklara kapılmadan birbirimizi kollamalıyız.şahsen antalya da bu işte oldukca eski olan birkaç kişi bunu yapmaya başladık son dönemlerde..ben yogunsam gelen işi diger arkadasıma yönlendirebiliyorum yada o bana.yada yeni bir iş geldiginde arayıp birbirimize soruyoruz müşteri kimdir nedir diye..birbirimizi kolluyoruz kimse zararlı çıkmıyor kazanan biz oluyoruz...

[Çetin Tüker]

Bilmem belki bu kadar kötü degildir artik. Tekrar denemek lazim.

[3dmaxdelisi]

Peki şöyle birşey yapılamaz mı? Güvenilir birkaç insanın buluştuğu bir platformda şu kişilerle çalışıldı ve şu artıları vardı şu eksileri vardı gibi müşterilere ait raporlar veya notlama gibi birşey yapılsa ve bu kişilerle çalışacak olan kişilerde bu rapora ya da notlamaya bakarak bir karar verse? Çok mu uçtum?

[ArtificiaLIntelligence]

Orijinal metin 3dmaxdelisi tarafından gönderilmiş

Peki şöyle birşey yapılamaz mı? Güvenilir birkaç insanın buluştuğu bir platformda şu kişilerle çalışıldı ve şu artıları vardı şu eksileri vardı gibi müşterilere ait raporlar veya notlama gibi birşey yapılsa ve bu kişilerle çalışacak olan kişilerde bu rapora ya da notlamaya bakarak bir karar verse? Çok mu uçtum?

Çok uçmadın aslında.Mükemmel bir dünyada dediklerin uygulanabilirdi ama fazlaca kusurlu bir dünyada yaşıyoruz.Kötü bir tekeleşmeye doğru yol alırdı bu çözüm muhtemelen ve standartlaşma konunun sanatsal ve yaratıcı kısmını biraz zedeleyebilirdi.Aslında zaten bilinçli ve araştırmacı kişiliğe sahip olan tüketiciler internet ortamındaki platformlarda araştırmalarını yapıyorlar.Notlandırma önerisi pek işlevsel gözükmesede herkez kendine uygun bir çözümü bulabiliyor bu platformlarda.Kaldı ki bir projenin ne şekilde sunulacağı o mimarın tarzından üsluba oradan koyduğu konsepte kadar bir çok noktada inanılmaz farklılık gösteriyor.Bir dekonstrüktivist sunumun rahatsızlık verici tarzı örneğin her projede uygulanamayabilir ve göreceli olarak olumlanabilir.Bu bağlamda kendine uygun çözümü gene tüketici birazda kendisi buluyor.Ancak çeşitliliği aydınlatıcı bu tarz platformlar iyi olabilir.

[tolgahang]

AFT ye bır konuda katılıyıorum ben 2 senedir Mimari görselleştirme yapıyorum izmirdeki bütün büyük firmalarla çalışıyorum başıma ne geldiyse mimarlık fırmalarından geldi...O yüzden mümkün olduğunca araya adam sokmayın direk bana yönlendirin diyin en güzeli bu .... Birde ne acıdır ki bu çamur gibi render yapıyor dediğimiz adamlar dan büyük çoğunluğu iyi yapılan işleri arkiteradan alıp bastırıp orta sınıf bu işten anlamayan adamların yanına gidip bunları biz yaptık diyebiliyorlar..Bence bunu bir şekilde önlemek dernek kurmaktan daha iyi fikir Amerikadan , Canadadan ve İngiltereden müşterilierim var adamların yüzünü dahi görmedim..Konuşulduğu gün adamlar trink yatırıolar...Bence Türkiye bu meslek için yanlış yer...Geçen gün Konut dergisi diye bir dergi geçti elime...Biraz inceledim İzmirdekilerden belki 2 kat daha fazla maliyeti ve buüyüklüğü olan işler gördüm ama insan o resimleri oraya koymaya utanır ya yazık cidden...O kadar büyük ve güzel projeler ama siz reklam veriyosunuz çamur gibi işler......Birde bu işi bazen mimarların yapması bana saçma geliyor..