Mimarlık Eğitimi Kaç Yıl Olmalıdır?

[USTABASI]

Bende Egitim ve Mesleki Deneyimle ilgili birkac yazi yazmistim ama bu birlestirme esnasinda benim yazilar kaybolmus :-)

Bu defa faydasi olacagini düsündügüm iki link gönderiyorum.

Selamlar

Mesut Tanyel



Dünyada Mimarlik Egitimi (Katalonya Mimarlar Odasinin UIA icin hazirladigi belge ancak icerikle ilgili sorumluluk kabul etmiyorlar. Nitekim Almanya ile ilgili bölümde bazi eksikler var fakat yinede cok derli toplu bir calisma)

http://www.coac.net/internacional/praprof_w.htm



Avrupa Birligi Mimarlar Direktifi ve diger belgeler icin

http://europa.eu.int/smartapi/cgi/sg...model=guichett

[Rabia Alga]

Mesut Bey iki konu birleşince tarih sırasına göre düzenlendi. Belki bu nedenle yazınızı bulamamış olabilirsiniz..

Ayrıca verdiğiniz linkler diğer ülkelerdeki durumun kıyaslanması açısından çok yararlı oldu, teşekkürler..

Benim dikkatimi çeken bir nokta; her ülkede mimara verilen sorumluluğun farklı olması..En ilginç olanı da Türkiye galiba, tabi daha detaylı incelemek lazım ama "Mimara verilen sorumluluk" konusu kıyaslandığında Türkiye için bir şey belirtilmemiş sadece müşteri ile yapılan kontrata göre sorumluluk belirlenir demiş.

Ne sorumluluk süresi belirtilmiş ne de sorumlu olduğu noktalar!!!

Diğer ülkelerde ise;
ABD: Yaptığı tüm işlerden mimarı kişisel olarak sorumlu tutuyor.
Danimarka - Almanya: 5 yıl sorumlu
Belçika: 10 yıl, hem kişisel hem de toplumsal olarak sorumlu
İsveç: 2 yıl (yapıya göre değişebiliyor)
Kore: Süre verilmemiş ama yine de mimar herşeyden sorumlu
Japonya: 10 yıl konutlar için, 1 yıl diğer yapılar için!!! (Tam tersi olmamalımıydı?)

Yapıya göre sorumluluğun değişmesi mantıklı gelmişti ama Japonya'da kamusal mekanlardan daha az mı sorumlu tutulmuş mimarlar anlamadım, kafam karıştı..

Aslında değinmek istediğim nokta şu ki mimarlığa ya da mimarlık eğitimine ne kadar özen gösterildiği..Bir işin önemine göre sorumluluk artmaz mı? Peki mimari ürün için sorumluluk ne olmalı?

4 yılın 7 yıla ya da 10 yıla uzatılması verilen önemi mi gösterir?

Daha katedilmesi gereken çok yolumuz var galiba..

[USTABASI]

Sayin Alga,

ben notumda da belirttigim gibi o belgede bazi eksikler var ama yinede cok düzenli bir calisma.

Katalonya Mimarlar Odasinin belgesinde Mesleki deneyim süresi Internship diye belirtilmis maalesef bu kelime türkcede staj cagrisimi yapiyor o kelime yerine work experience kullanilsa daha iyi olurdu.

Hollanda örnegine bakmanizi tavsiye ederim. Orada mimarlik mesleginin dileyen herkese acik oldugunu ancak MImar ünvaninin kullaniminin yasayla koruma altina ailnigini göreceksiniz. Yakin zamana kadar Hollanda Mimarlik Sicil Vakfi dileyen herkesi mesleki deneyim olmaksizin ve hollandada ikamet sarti aramadan kayit ediyordu (tek sart 4 yillik akademik mimarlik egitimiydi) almanyadan ve avusturyadan cok müracaat olunca 2 yil mesleki deneyim sarti koydular eger yanlis hatirlamiyorsam kraliyet yapi ustalari birliginin tavsiyesi üzerine bu uygulamaya gecildi.

Almanya ile ilgili durumu ise size biraz daha acabilirim.

Almanyada Mimarlar yaptiklari islerden 5 yil sorumlu ancak bu maddi tazminatlar yönünden ele aliniyor. Yani uygulama eksiklikleri vs. konulari kapsiyor ancak hayati önem arzeden konularda bu süre asilmis olsa dahi (yangin , yikilma vd.) yapi sürecine katilan tüm teknik ekip hesap vermek zorunda kaliyor yada en azindan sorusturma kapsaminda savci önüne cikiyor. 1996 daki Düsseldorf Havaalani yangininda da böyle oldu.


Almanya örneginde egitim sürelerinde yeni kanun göz önüne ailnmamis (3 yillik lisans egitimi ve istege bagli 2 yilda yüksek lisan egitimi) iste bu noktada cok bü<yük tartisma oldu buna ragmen yasa bu sekliyle gecti ancak mimarlar odasi mimarlik yasasinda kayitli ilgili maddenin degismesi yönünde girisimde bulunup bu konuyu kendi acisindan halletti. Su anda 4 yil akademik mimarlik egitimi ve 2 yil mesleki deneyim (bazi eyaletler 3 yil istiyor) sartini yerine getiren odaya kayit olup yetki sahibi oluyor.

Bu staj kavrami ile ilgili olarak cok kisa bir not düsebilirm. Almanyada Fachochscule tabir edilen okullarda 4 yillik egitim veriliyor bu egitimin 1 yariyili ise staj yari yili olarak geciyor bu süre icinde ögrenci haftada bir gün okula 4 gün isyerine gidiyor yani egitim süresine entegre edilmis bir staj sözkonusu. Ancak diploma sonrasi bir staj sözkonusu degil.


Almanya ile ilgili uygulamalar ve kanunlar icin mimarlar odasinin asagidaki linki faydali olur.

http://www.aknw.de/mitglieder/gesetz...ngen/index.htm

[aacar]

Isvicre`de de benzeri bir sekilde (ETH da en azindan) ogrenciler neredeyse 1. yildan sonra 1 ya da 2 dünemligine staja yönlendiriliyorlar.. Böylece daha yolun basinda epeyce bir birikim sahibi olma sanslari oluyor. Tabi daha okula baslamadan once uzun sureler teknik eleman olarak cizim yapmis sonra da mimarlik okumaya karar vermis insanlar da var.

Japonya da durum biraz karisik. Yakindan takip etmeye calsitigim bir ornek vermek isytiyorum. Birlikte calistigimiz bir Japon arkadasimiz bu yaz meskeli ehliyet denebilecek bir belgeyi kazanabilmek icin sinava girecek ulkesinde. Yetkin bir mimar olma kosulu olarak izah ettigi bu iki asamali sinav sonrasinda bircok konuda imza yetkisi kazanacak. Sinav 5 saat gibi bir surede kendisine verilen programda istenen bütün kosullari yerine getirebilmesi esasina dayaniyor. Teknik sartlar, imar kurallari, ve cabuk dusunup hizli karar alabilme becerisinin yaninda verilen programda sorulan hicbirseyi atlamamasi gerekiyor adayin. tek bir bosluk bile basarisizlik nedeni. %6 gibi bir basari orani var sinavda. 18. yy Beaux-Art giris sinavlarini andiran bir ciddiyeti ve yapisi var anladigim kadariyla. Okulda da cok ciddi bir sekilde imar kurallari ve teknik sartnameler konusunda bilgi aldiklari anlatti.

Resmi bilgi degil bunlar ama bir fikir verir diye umuyorum. Benim icin hayli sasirtici olmustu.

Sorumluluk konusu ise meslegin mesru bir disiplin olarak taninmis olmasi ile ilgili bana kalirsa.

[aacar]

Asagidaki Linkten Japonya daki mesleki sorumluluk ve ehliyet konusunda bilgi edinebilirsiniz.

http://www.jaeic.or.jp/k-seidozenpan-e.htm

[aacar]

Konu Mimarlik Egitimi olunca bir soru daha geliyor akla. Genel olarak akademik ortamin bir problemi ama mimarlik okullari ozelinde bakacak olursak,

Iyi tasarimci/mimar/mühendis olmak egitim vermek icin ne kadar yeterli bir olcuttur acaba?

Ogrenme ve icerik gelistirme/aktarma konusunda altyapi olmadan bilgi aktariminin gibi sakincalari vardir? Sakincasi var midir?

Yaparak ogrendikleri varsayilan mimarlik ogrencilerinin ne ogrendigini nasil olcebiliriz (1. siniflarda rastlanan en onemli sorunlardan biri ogrencinin studyo yurutucusunun anlayisina uygun tavirlar gelistirmesi ve tasarim yapmasi, benzeri durumlar ust siniflarda da goruluyor. Basit bir ornek, ama degerlendirmenin ne kadar sorunlu bir alan oldugunu biraz olsun anlatiyor).

Mimarlik Egiimi 3-5-15 yilolunca mimarlik egitimin iceriginde ne gibi degisiklikler olacaktir (bu benim merakim), mimarlik egitimcileri, meslek ici egitim alacaklar midir uyum gosterebilmek icin, yoksa sadece varolan icerik esnetilip egilip bukulup ayni sekilde verilmeye devam mi edilecektir?

[Rabia Alga]

Önemli bir noktaya değinmişsin aacar.. Sanırım bu iki farklı durumu en iyi kıyaslayanlardan biri de ben olurum diye düşünüyorum..

Eğitim sistemindeki değişiklik bizim okulda 1. sınıftan sonra gerçekleşti.. ve sanki biz de bu deneye tabi tutulduk..

İki farklı sistemi şöyle özetlemek istiyorum..İlk sene her 7-8 kişinin bir danışmanı vardı ve herkes o danışmanın yürütücülüğünde yapıyordu tasarım dersini. İlk sınıfta dediğin gibi danışmandan öte gidemiyordun, hatta ilk önerdiğim proje uçuk diye değiştirtti bana ve ilk çömezlik yıllarımın da etkisiyle tipik bir konut projesi ortaya çıktı..Ara jürilerde tüm danışmanların eleştirileri birbirlerinden farklı olduğu için de jüriler çok hararetli geçiyordu..Çünkü herkes danışmanını örnek almıştı, alması gerekmişti!

Neyse kısaca 2. sene sonrasına geçeyim; her dönem İstanbul'dan çok iyi mimarlar geldi ve hepsinin deneyiminden, tecrübesinden yararlandık..Hiç biri aynısını yap demiyordu ama bu defa eleştiriler çok farklı yönlerden geliyordu..Herkesin ufkunu açan bu yöntemin çok yararını gördüm tasarım açısından..

Diğer okullarda durumun nasıl işlediğini pek bilmiyorum ama 2. sene sonrasında en güzel sistemi bulduğumuza inanıyorum.

Bana kalırsa iyi bir tasarımcı ya da mimarın iyi bir eğitimci olmasına gerek yok, bildiklerini doğru aktarsın yeter..Eğitimcilere gelince, biraz daha ileriye dönük baksalar o da yeter..İlla uygulama yapmaları bir altyapı oluşturmaları gerekmez ama mutlaka bir uygulamacı da bulunmalı jürilerde...

Sonuçta 4 yıl olmuş 7 yıl olmuş farketmez, iyi bir eğitim sistemi ile bu aradaki fark kapatılabilir..

[USTABASI]

Iyi örneklerden esinlenmek kötü degildir ve kötü örnekte örnek olmamalidir.

Mimarlik egitimininde örnekleme calismasinin cok önemli bir yeri vardir ve okul sürecinde her proje bununla baslar.
Kaba hatlariyla ;örnekleme, eskiz, tasarim ve detaylar:

Egitim sürecine iliskin olarak 5+5+18 vs. savunanlarin gerekcesi daima bunun AB ve diger gelismis batili ülkelerde de böyle oldugu yönündeydi.

Bence yaklasim yanlisti, bende o yüzden avrupadan karsi tezlerle bu konuya dair yazmistim ayni sekilde sayin acarda.

Yaklasim söyle olsa daha dogru olurdu. Hangi ülkede hangi model uygulaniyor ve basarisi nedir.
Her mimarin oldugu gibi benimde ölcüm su; Sehircilik, peyzaj ve en ince mimari detaya kadar her insan (cocuktan yasliya, saglilidan hastaya ve sakata kadar) icin yasanir cevrenin olusturulup olusturulmadigidir. Eger bu saglanmissa model basarilidir ve ben orada sürelere takilmam.

Simdi sorum su olacak eger Türkiyede Mimarlik Egitimi 5 yil egitim + 4 yil "STAJ" vs. vs. olursa;
- Bu ülkenin yasli insanlari rahatlikla kaldirimlardan inip cikabileceklermi?
- Hamile ve cocuklu bayanlar coczk arabalarini sorunsuz bir sekilde kaldirimlardan indirip cikarabileceklermi?
-Sakatlar kamu ulasim araclarina kimsenin yardimi olmadan inip binebileceklerimi?
-Binalarda yangin ciktiginda itfaieye araclari engelsiz olarak yangin yerine istenen zamanda ulasip en az hasarla insanlari kurtarabileceklermi ?
- Boyu kisa insanlar otobüs, tramvay ve metro hareket saatlerini kimsenin yardimi olmaksizin okuyabileceklermi?

Sorulari uzatnmak mümkün. Ve mimarlarimiz sehircilerimiz bu sürecten sonra ülke insaninin her kesimine yönelik ihtiyaclari göz önünde bulundurarak HER INSANA YÖNELIK PLANLAMA yapacaklarmi (Mesela Ankara ULUSLARARASI Esenboga Havaalaninda bebekler icin bir hacim yok)

Sayin acar bende sizin gibi cok merak ediyorum ama su ana kadar uzun egitimi ve staji savunanlardan bu forumda bir yazi göremedim.

Selamlar

[omerselcuk]

Mimarlik egitimi diger egitimlerden biraz daha farklidir. bilirsiniz bunu diger bölümlerden gelip sizi ziyaret eden arkadaslarinizin saskinliginda daha iyi farkedersiniz...

olay bir özümseme , görünmez bir degerlendirme, sonrada sonuclari, karakteri yavas yavas ortaya koyma sürecidir. söyleki; ilk zamanlarda etraftan gelen elestirilere, verilere bir analam veremessiniz, daha sonra zaman icinde bir degelrndirme bicimi olusmaya baslar kafanizda, bu mimar olma yönünde kafanizdaki ilk temel degisikliklerdir, duruma göre bu degisiklikler farkli yönlere dogru devam eder ve sonucta bir düsünce bicimine dönüsür.

ben kendi adima okuldaki 2,5 yildan sonra geri kalan zamanimi kendimi kesfetmeye, neyi nasil indirgiyecegimi kavramaya basladim, bu bazilarinda daha hizli bazilarinda daha yavas olabilir. demek istedigim okulda geri kalan zaman bosuna degildi bana düsünmek icin bilmedende olsa gerekli verileri, imkanlari ve ortami verdiler. belki gercekten okul süresinin uzamasina gerek yok. eger okullar egitim kalitelerini yükseltemiyeceklerse.


ancak her hallükarda su kesin arkadaslar. okuldan sonra herbirimizin imza atma yetkisine sahip olamsi cok yanlis bir durumdur. lütfen düsünürken sadece kendi cikarlarinizi göz önünde bulundurmayin. okul sonrasinda gercekten , teknik olarak bu altyapiya sahip olabilirmiyiz, bence mümkü degil. böyle bir uygulama olamaz. bu uygulama bu ise nekadar önem vermedigimiz gösterir.
bakin hicbir avrupa ülkesinde mezun olanlar, bu yetkiyi böyle yoktan elde edemiyor. diploma almak baska birsey, mimar olamak basak birsey, ama yetki sahibi olup imza atmak sorumluluk almak baska birsey. lütfen bu isi daha ciddiye alalim.

bence 2-4 sene arasi staj demiyorum ... onun yerien kosullu calisma yada, yeterlilik saglayana kadar calisma diyeleim sart. bu kosul saglandiktan sonra. bütün yönetmelik ve teknik bilgilerinin sinandigi yazili sözlü bir sinav gerekli. iste bunlar ispatlandigi zaman bizlerin kanitlamis insanlar olarak imza atma ve sorumluluk alama yetkimiz ortaya cikmali. buna benzer uygulamalar bircok avrupa ülkesinde yapiliyor, türkiyeninde bu isi nekadar ciddiye aldigini görücegiz yakinda...

[Rabia Alga]

Mimarlık eğitiminde teorik ve pratiğin her zaman birlikte yürümesi gerektiğine inanıyorum. Mezun olur olmaz hemen imza telaşına düşen var mı merak da ediyorum ki bu ne cesaret, ne kendine güven!

Acaba 2 yıl zorunlu stajla 2 yıl çalışma zorunluluğu aynı şey mi onu da merak ediyorum

"Bir tasarım hiçbir zaman bitmez" gibi bir şey bu mimarlık eğitimi de..Sonu yok!

[USTABASI]

bakin hicbir avrupa ülkesinde mezun olanlar, bu yetkiyi böyle yoktan elde edemiyor. diploma almak baska birsey, mimar olamak basak birsey, ama yetki sahibi olup imza atmak sorumluluk almak baska birsey. lütfen bu isi daha ciddiye alalim.

bence 2-4 sene arasi staj demiyorum ... onun yerien kosullu calisma yada, yeterlilik saglayana kadar calisma diyeleim sart. bu kosul saglandiktan sonra. bütün yönetmelik ve teknik bilgilerinin sinandigi yazili sözlü bir sinav gerekli. iste bunlar ispatlandigi zaman bizlerin kanitlamis insanlar olarak imza atma ve sorumluluk alama yetkimiz ortaya cikmali. buna benzer uygulamalar bircok avrupa ülkesinde yapiliyor, türkiyeninde bu isi nekadar ciddiye aldigini görücegiz yakinda...

ömer selcuk`un yukaridaki yazisina iki satirla cevap vereyim hemde bir önceki yazimi bu vesileyle biraz daha acayim.

Hemen bir karsilastirma yapalim.

Yugoslavya: 5 yil egitim + 5 yil staj + sinav = Yugoslavyadaki yapilasmayi ve cevre düzenlemeyi bir inceleyin

Hollanda: isteyen herkes mimarlik yapabiliyor ve belediyeye proje verebiliyor ancak mimar ünvanini sicilde kayitli mimarlar kullanabiliyor ayni sekilde hollandadaki sehirlesmeye ve mimariye bir bakin:

Almanya: 4 yil egitim su andaki düzenlemeyle 3 yil oldu ama isteyen 2 yilda yüksek lisans yapabilir ancak 4 yillik egitim yetki almak icin sart ayrica 2 yil mesleki deneyim gerekli. Ancak Mimar olmak icin illada mimarlik egitimi almis olmak gerekmiyor eger becerikli iseniz ve bunu komisyon önünde ispat edebiliyorsaniz(sözlü ve yazili sinav) egitim almamis olsaniz dahi mimar unvani veriliyor. Bu yolun basari orani % 10

Almanyadaki sehircilge ve yapilasmayada bir bakin.
Baska örneklerde vermek mümkün ama bu kadar yeter sanirim.

Süre degil Kalite

sayin ömerselcuk icin daha önceki yazimdan bir alinti "Almanyada yeni mezunlarda belli kosullarda 2 yil deneyim olmadan odaya kayit yapabiliyorlar eger cok yetenekli ise ve bunu komisyon önünde ispat ederse "

GRI BÖLGE meselesi yani.

[USTABASI]

Mimarlık eğitiminde teorik ve pratiğin her zaman birlikte yürümesi gerektiğine inanıyorum. Mezun olur olmaz hemen imza telaşına düşen var mı merak da ediyorum ki bu ne cesaret, ne kendine güven!..Acaba 2 yıl zorunlu stajla 2 yıl çalışma zorunluluğu aynı şey mi onu da merak ediyorum..

Sayin Alga,

sorulariniza ben kisa cevaplar vereyim belki diger üyelerden baska cevaplarda gelebilir.

- Mezun olur olmaz imza talebi olanlar olabilir. Yeni Mezun deha tabir edebilecegimiz cok yetenekli biri olabilir o yüzden o kisinin önünün acik olmasi gereklidir.
Yarismalara girebilir. O denli kendine güvenen insanlar olabilir. Daha 2 ay önce yebi mezun birisi (Dortmund Üniversitesi) uluslar arasi bir mimari proje yarismasinda birincilik aldi ve bu yüzdende mimarlar odasina kaydi hemen yapildi.

Bir baska örnek,
Jorn Utzon 26 yasinda Sydney Opera binasini tasarladi ve gerceklestirdi. Yarisma projesidir.

- Stajla mesleki deneyim ayni sey degildir.
- Staj ücret ödeme zorunlulugu olmayan bir sürectir ve genellikle bir sinavla sonuclanir yada bir staj komisyonu tarafindan onanmasi gerekir.

- Mesleki deneyim profesyonel bir sürectir. Ücretlidir, yer ve zaman kavramindan bagimsizdir. Istediginiz yerde ve zamanda bunu yapabilirsiniz bir yandan para kazanip bir yandanda sarti yerine getirirsiniz.

Türkiye gibi cok zor ekonomik kosullarda egitim yapilan bir ülkede yeni mezundan karin tokluguna staj yapmasini beklemek cok büyük bir haksizlik.

O yüzden "STAJ" degil mesleki deneyim.
O yüzden 4 yil ama icerigi zenginlestirilmis kaliteli egitim

[omerselcuk]

Arkadaslar,

sizlerde yazmissiniz, mimar olsun olasin yetkiyi alabilmek, isinin ehli degelrndirme düzeyine sahip bir jüriye bu yetengi, daha ötesi bilgiyi kanitlamaktan geciyo. ben sunu merak ediyorum türkiyede okullarindan mezun olanlardan kaci böyle bir sinavi gecebilir...

okulun uzamasi gerekmiyo , ancak vericilik oraninin yükselmesi gerekiyo. ayrica bana kalirsa düyada hicbir mimarlik okulu , teori ile uygulama araindaki bu bagi okul cikisinda, gercekten yeterli olacak sekide veremz zaten bu sinavlar , sinanmalarda bu yüzden var.

daha kati olanalri yada daha gevsek olanalari, sart olan insanlar icin yapi yapabilme, yapi teknigi acisindan , düzenlemeler ve kistilamalar acisindan yeterli bilgiye sahip olmak sarti aranmali...

bu sarti bazilari " eee okuldan mezun olduk ya ne sarti diye algiliyo galiba " bunun ötesinde , yapi yapmanin insan hayatini etkileyebilecek cok önemli sonuclari olabilir arkadaslar.
her ülkenin farkli uygulamalri var bu konuda, almanyadada bu uygulama eyaletten eyalete degisir bunuda eklemek gerkir. ben almanyada uzun zaman kalmis ve mimarliginda nasil yapildigini bilen biri olarak sunu söylemeliyim. almanyada yapi yapanilmek, izin alabilmek ülkemizden 5 kat daha zordur. hatta bir mimarlarin kategorileri vardir, (sizde bilirsiniz) siz kendi bölkgenizde eyaletinizde demiyorum,yapi yapma hakkina sahipsenizde baska bir bölgeicin danisman büro araciligiyla yapi yapma durumunda kalbilirsiniz, cünkü ofislerin kendi degerlik puanlari vardir... ayni seklide holllandada yapi yapmak icin mimar olmanin disinda birtakim özelliler gerekir...

sevgli Alga, bune cesaret demeyiniz, orasi Türkiye, hersey her skide yapilir eger siz kanuni kistilamalri koymazsaniz, ve bunu denetlemesseniz, sikayet ettigimiz cevre icinde yasamaya devam ederiz. ben sunu iddia ediyorum. bahsttiginiz ülkeler su an icinde bulunduklari düzeni, bu bilince sahip mimarlarin yani sira onalri denetleyen , düzenlemelri takip eden güclü , ama baskici olmayan( herzaman degil) bir otoriteden alirlar.

kisacasi; mimarlik diplomasi almak, ve akabinde mimar ünvanini(!) kullanmaya ok, ancak yetikiyi edinmek icin mimar olmanin ötesinde bilgiyede ihtiyac var. okuldan mezun olanlari biliyoruz, herkes mimar olup bir sekilde er yada gec yapi yaparsa , nitelik gördügünüz sey olur. daha iyisini istiysak, secici olmaliyiz, secenleride dikaktli secmeliyiz....

[omerselcuk]

Arkadaslar, bir yanlis anlasilma varsa düzeltelim;

kast ettigim , sevgili mimar , mezun arkadaslarin , mesleki yeterliligi alana kadar, birtakim ofislerde yok pahasina calistirlmasi basligi adina yapilan bir propaganda degil. böyle seyler oluyo, hatta bizzat yasadim performansiniz normal calisanlardan daha iyi bile olsa stajer iseniz hakkinizdan cok daha azini alirisiniz yada hic almazsiniz. yapilan ise degil isminizin arkasinidakine nakilir. yani resmen kullanilirsiniz.

benim bahsettigim tabiki bu yeterliligi almadan önce, zorunlu olarak tecrübe edilmesi gerekn bir zaman dilimidir. tabi bu durumu safhayi kullanmaya kalkacak ofisler olacaktir. böyle durumlarda ancak mimarlar odasinin bir alt taban ücret belirlemesi ve bizlerin bilinciyle asilabilir... bu süre 2, yada 4 sene , her nekadar ise asildiktan sonra, bu sinava girme hakki kazanilir. ve sinav gectikten sonra ancak büro acma , yükümlülük alama, yada mimarlar odasina kayit hakki kazanilir. bahsettigim sistem avusturyada uygulananin hafifletilmis olanidir. sunuda belirtmeli, avusturya, dünyada en kaliteli yapi üreten ikinci ülkedir. ve ufacik nüfusuna göre her uluslar arasi mimarlik yrismasinda bir iki avusturyali bulunur ( bunu bir ölcü olarak kabul etmek biraz öznel...) .

hollanda yada diger ülkeler icin gecerli olan ve türkiye icin gecerli olamayan bir durum var. biz cok farkli mimari egitim kalitelerinin bir arda verildigi bir ülkedyiz. hepimiz üniversiteler arasi egitim dengesizligini biliyor. her mezun olanin birbirine denkliginede inanmiyoruz heralde, en azindan belirli kriterler isinginda... bu durumun almanyada yada hollandada, avusturyada fransada. böyle olmadigini biliyoruz, egitim sart ve kaliteleri birbirlerine daha yakin. biz hem bu ucurumu egitim sürecinde kapatacak düsünceler ürtemeliyiz, ama yinede mezuniyet sonrasi bu yeterliligi kazanbilmek icin bir cita koymaliyiz. kaliteyi arttirabimek icin.
ve sonrasinda mimarinin nasil yapildigini , iyiyönetmelik, kuralalrla düzgün siki bir sekilde kontrol etmeliyiz....

[aacar]

Mimarligin, daha dogrusu yasam alanlarimizin kalitesinin yükseltmek, yükseltebilmek hepimizin ortak amaci. Sadece mimar olarak degil, yasayan bir varlik olarak da.

Sanirim 2000 yiliydi, depremden sonra sorumluluk ve kalite konusunda uzmanlik, staj egitim konularinda büyüyen tartismalara hükümet tarafindan hazirlanan yasa tasarisi tuz biber ekmisti. Geriye donuk olarak da isleyebilecek bir yasa ile staj zorunlulugu, meslekte uzmanlik, sinavlar, stajer alabilecek mimarlik ofisleri konulari vs. O dönem ODTU de bir forum düzenlemistik Mimarlar Odasi ndan sevgili Ayhan Celik agabey ile Mimarlik Fakültesinden Aydan Balamir Hocam in katilimiyla. Sayin Semih Eryildiz da katkida bulunmustu konu hakkinda.

Hükümetin hazirladigi yasa, universitenin ve odanin hazirladigi gorus ve oneriler hep birlikte tartisilmisti. Konunun gelip tikandigi yer hep sorunlara karsi altyapisi olusturulmamis yasa ve yonetmelikler hazirlayip sonra altini doldurmaya calisilmasi oluyordu. Mesela kimler uzman mimar olacakti? 10 yil deneyim uzmanlik icin yeterli miydi? Bu unvani kim neye gore verecekti. Yila gore verilecek bir uzmanlik ne kadar bilimsel olabilir (mimarlik yasanabilir yapi yapma sanati ise, yasanabilirlik kismi epeyce bilim iceriyor bana kalirsa)? Hadi diyelim bu sorunu astik. Mesleki yeterlilik almak isteyen genc mimar nasil bir sinava girecek, sinavi kimler nasil hazirlayacak. Tamam sinava girelim, bizi bastan asagi sinayip eleyip kalburdan gecirsinler, ama nasil? Sinav olsun demekle olmuyor.

Bu sinavi hangi kurum yapacak. Kuram ve uygulama arasinda derinlesen ucurum universite ile meslegin arasini aciyor. Bu tur bir sinavi Bayindirlik Bakanliginin yapacagini dusunun. Oda yapabilir mi? Universiteler...
Sinavda ne sorulabilir. Kentlerimiz bu halinin sorumlulularindan olan yonetmeliklerden mi cikartilacak sorular? Teknik sartnameler? Tasarim Bilgisini neye gore olcecegiz, olcecek miyiz? Farkli tasarimlari, kendi mimari anlayisinin disindan elestirel bir bakisla tartisabilecek yurtcapinda bir juri olusturabilecek birikime sahip miyiz? Ulusal Mimarlik Odulleri tartismalarinda bu konuya da deginilmisti. Yapiyi kendi kosullari ve degiskenleri icinde degerlendirebilmek cok büyük bir caba ve birikim ister.
Bir bitirme projeleri sergisinde karsilastigim ornegi anlatmak isterim. Konu Kongre Merkezi, ucuk kacik deneyimlerin yanisira tamamen tarihselci tavirla cozulmus bir proje dikkatimi cekti. 2004 yilinda neoklasik bir kongre merkezi. Soru su, isiklandirmasi kadar en ince ayrintisi ile uslubun gereklerini yerine getirmis, mekansal cozumleri gayet iyi calisan, detaylari dogru olan ama tarihselci-secmeci proje basarili midir degil midir?

Mesleki Deneyim icin ortam saglayacak burolari kim, neye gore sececek? Eger hedef kaliteyi arttirmak ise oncelikle meslegin kendi ic disiplinini kurmasi ve oto kontrol mekanizmalari ile kaliteyi arttirmasi gerekir, yonetmelikler yasalar la ancak kendimizi kandiririz. Mevcut kalitesiz yasam alanlarinin baslica sorumlulularindan biri de buralari ureten bizler degil miyiz? Kim ilk tasi atacak sorusu cikiyor karsimiza. Kim?

Genc mimarlarin ucuz isgucu olmasini, emeklerinin karsiligini almasi nasil saglanacak? Su anda bile alamiyoruz.

Once yasayi, yonetmeligi cikartalim sonra altini doldururuz olmamali. Once sorunlari net olara tespit edip sonra adim adim cozume gitmek lazim.

Uzun lafin kisasi, bütün bunlari net bir sekilde tartisan ve cozume ulastiran bir program olmadigi surece egitimin 5 yil olmasi, 3-5-10 sene mesleki deneyim zorunlulugu, sinav gibi sartlar ancak bunlarin etrafindan dolasmaya yarayacak cinfikirleri besler o kadar.