Kars'ta bulunan tarihi Ani Harabeleri'nde yapılan yanlış restorasyon

[aysuntoprak]

Kars'ta bulunan tarihi Ani Harabeleri'nde yapılan restorasyonların 'yanlış' olduğu anlaşılınca proje çalışmalarına dönüldü. "İlk önce proje, sonra uygulama" kaidesiyle hareket eden bakanlık, ilk proje uygulamasını bu sene yapacak.

Devamı için ZAMAN GAZETESİ [İnternetin İlk Türk Gazetesi] *-*Yıllardır 'yanlış' restore edilen Ani Harebeliri'nde projeye dönüldü

"....Restorasyon için sunulan projeler ile yapılan çalışmalar arasında bir farklılık gören Bakanlık, bundan sonra yapılacak her restorasyon için proje çalışması başlattı. Buna göre, önce sunulan projeler incelenecek, uygun görüldüğü takdirde daha sonra restorasyona başlanılacak...."

"....Bundan önce sunulan proje ile yapılan çalışma birbirini tutmuyordu. Mesela eserde var olan Selçuklu kitabesinin önünde projede duvar yer alıyordu ve bu eserlerin aslına uygun olmadan restore edilmesine sebep oluyordu. Fiili çalışmalar durduktan sonra proje çalışmaları başlatıldı. Gözden geçirilen projeler bu sene ilk ürünler verilecek...."

"...çalışmayı yürütecek ekip bu yıl da Bakanlar Kurulu kararı ile değiştirildi. 1989 yılında Hacettepe Üniversitesi Sanat Tarihi Bölümü Öğretim Görevlisi Prof. Dr. Beyhan Karamağaralıoğlu'na verilen kazı çalışmaları 2005'e kadar bu ekip tarafından yürütüldü. 2005 yılında Karamağaralıoğlu'ndan alınan görev Atatürk Üniversitesi Sanat Tarihi Bölümü Öğretim Görevlisi Prof. Dr. Hazma Gündoğdu'ya verildi. Gündoğdu ise bir yıl 'yürüttüğü' görevini sağlık nedenlerini ileri sürerek yapmadı. Geçtiğimiz yıl ise kazı çalışmaları Müzeler Müdürlüğüne verildi. Ancak bu sene yine çalışmalar el değiştirdi ve Marmara Üniversitesi Mimar Sinan Güzel Sanatlar Fakültesi Öğretim Görevlisi Doç. Dr. Yaşar Çoruhlu'ya verildi...."

Not: Restorasyon öncesi ve sonrasına ait fotoğraflar durumu anlatıyor bence. Fotoğraflar için kaynak;wowTURKEY.com

[Ozlem Ozgur]

Ben İnşaat Mühendisiyim ve 7 yıldır restorasyon konusunda Kültür Bakanlığında çalışıyorum. Bu siteye üye olmamın sebebi bir üyenizin yazmış olduğu bir yazıyı okumam üzerine oldu.

Konu Kars'taki Ani harabeleri. Burası çok önemli bir yer olup uluslararası önem taşımaktadır. Kasım 2005 tarihinde Kültür Bakanlığı bünyesinde 4 teknik elemandan (2 restorasyon uzmanı,1 mimar ve 1 inşaat mühendisi) oluşan bir proje koordinatörlüğü kurulmuştur ve çalışmalar başlamıştır. Buradaki çalışmalarımızı yönlendiren ve denetleyen Danışma Kurulu oluşturulmuştur ki bu Kurul üyeleri Odtünün hocalarından oluşmaktadır. Aniyle ilgili yazılan yazı yanlış ve eksik bilgiler içermektedir. Üstüne üstelik restorasyon konusunda bir takım tüzükler, yönetmelikler ve ihale konusunda da Kanunlar bulunmaktadır. Bunları bilmeden kulaktan dolma bilgilerle bir takım (ciddi sitelerden bahsediyorum tabiki) yerlerde yazı yazmak öncelikle kendi güvenilirliğimizi zedeler sonrada okuyucuları yanlış bilgilendirir heleki uluslararası önem taşıyan bir yerle ilgili yazılıyorsa.

Aniyle ile ilgili yazıya eklenen resim Selçuklu Sarayı'na ait. Burdaki restorasyonun doğru olduğunu söylemiyorum tabiki ancak restorasyon öncesi ve sonrası fotografları bile aynı cepheye ait değil. Yazıda genel bir ifade var Bakanlık projeleri elde etmeye başaldı gibi.Ancak bir kültür varlığının uygulama yani restorasyonuna başlamadan önce zaten o yapıya ait rölöve,restorasyon,restitüsyon projeleri elde edilir bu projeler ilgili Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurullarında incelenir ve onaylanır ve uygulama bu onaylı projeler kapsamında yapılır ki bu Kurul üyeleri üniversite hocalarından oluşmaktadır.Bu Kanun ve yönetmelik kapsamında yıllardır yapılan zorunlu olan bir iştir. Yeni yapılmaya başlanmadı yani.

Ani de kapsamlı ve denetimli, koruma esaslı bir çalışma başlamıştır. İki kültür varlığının ( biri Kilise biri Cami ) projesi hazırlandı, onaylandı ve en kısa sürede restorasyonuna başlanacaktır.Konuyla ilgili basına veya internete yansıyan yanlış bilgiler konusunda lütfen hassas olalım. Türkiyede henüz internete doğru bilgileri aktaramıyoruz fakat bazı cepheler bilinçli olarak bu ululararası önemli yerlerde hakkımızda kötü bilgileri yayınlıyorlar. Özellikle teknik kişilerin üyelerinden oluşan bu sitede gerekli hassasiyeti göstermenizi diliyorum.
Sevgilerimle
Ozlem

[aysuntoprak]

Bu konuyu foruma taşıyan üye olarak cevap vermek istedim.

Konunun foruma taşınma nedeni; haberdar olmanın ötesinde forumdaki konuyu okuyan bu konuda bilgisi olan insanların tartışmasına açmaktır. Sizin gibi işin içinde olan insanların cevap vermesi, konu hakkında yazması ile de forum amacına ulaşmış oluyor zaten.

Yapılan işi ya da şahısları rencide edecek bir tutum olmadığını bilmenizi isterim. Herkes bildiğini yazarsa, doğruyu hep birlikte öğreniriz. Haberin doğru ya da yanlış olması, alıntı yapılan kaynağı bağlar. Dediğim gibi foruma taşınma nedeni, haber hakkında konuşulmasıdır.

Teşekkürler, yanıtınız için.

[Omer Yilmaz]

Sayın Özgür,
Bilgilendirmeler için teşekkür etmeliyiz.

Yazınızdaki bir nokta ile ilgili iki kelime:

Türkiyede henüz internete doğru bilgileri aktaramıyoruz fakat bazı cepheler bilinçli olarak bu ululararası önemli yerlerde hakkımızda kötü bilgileri yayınlıyorlar. Özellikle teknik kişilerin üyelerinden oluşan bu sitede gerekli hassasiyeti göstermenizi diliyorum.

Bu yorumunuz doğruya yakın. Ancak küçük ama anlamı tamamen değiştirecek bir farkla: İnternet tam tersi bir işlev üstleniyor. Zaman içinde bunun iyice farkına vardım. Evet, internet bir bilgi yığınına dönüşüyor, belki de dönüştü. Ama en önemlisi bu paylaşım ortamını yaratarak sizin de altını çizdiğiniz "bilginin yanlış aktarılması" sorununa çözüm oluyor. Hiç bir yanlış yanlış olarak kalmıyor, birileri bunu düzeltiyor. Basında yer alan haberlerin pek çoğu hatalarla dolu. Arkitera Forum'da her gün bu konuda bir haber çıkıyor. Bu da İnternet'in güzel yanı.

[Ozlem Ozgur]

Benim hassas olduğum konu Türkiye üzerine kötü yazıların çıkması özellikle de Ani ile ilgili. Kesinlikle birilerini rencide etmek düşüncesinde bile değilim. Gerçekten tek eksik yonumuz yapılan çalışmaları doğru olarak internete aktarmak bu konuda da Bakanlık ta çalışmalar başladı. Ayrıca kültür varlığı hepimizin bunun milleti, ulusu, dini, ırkı yok arkadaşlar. Teknik kişiler olarak yanlışı uyarmak, kişileri doğruya yönlendirmek ve doğru çalışmalar yapmak tek dileğim. Yurtdışında da çeşitli yerlerde bulundum gerçekten restorasyon konusunda teknik ve uygulama olarak iyilere yakın yerlerdeyiz. Üstelik o kadar çok kültür varlığına sahibiz ki gurur duyuyorum gerçekten.
Herkese tekrar sevgiler
ÖZLEM

[Omer Yilmaz]

Ani'yi 1992 yılında görmüştüm. O günden bugüne bir daha görme şansım olmadı. Umarım zaman bulup gidebilirim.

Ani'yle ilgili yapılan her türlü çalışmanın mimarlık dünyası ile paylaşımında seve seve elimizden gelen tüm desteği veririz. Bunu sizlere iletmek isterim.

[Ozlem Ozgur]

Ömer Bey ilginiz için teşekkür ederim fakat şu farkı burda belirtmek isterim. Teknik kişilerin okuduğu, işin uzmanlarının okuduğu bir sitede eksiklik ve yanlışlıklar hemen birileri tarafından düzeltilir. Ancak içeriğinde Ani kelimesi geçen çeşitli sitelerde yazılan yazılar sizin de bildiğiniz gibi genel kullanıcılar tarafından okunmaktadır. Keşke herkes bizler kadar bilinçli ve hassas olsa. Türkiye üzerine oynanan oyunlar olmasa keşke....

Sevgilerimle
Ozlem

[gün]

Sayın Özlem Özgür;

Restorasyon konusunda ihale mevzuatını nasıl değerlendiriyorsunuz? Sizce yeterli mi? Restorasyon ihalelerinin 4734 sayılı yasanın dışına çıkarılmasını nasıl değerlendirdiniz Kültür Bakanlığı'nda çalışan ve konu ile ilgil bir mühendis olarak. Sizce eksikler neler mevzuat konusunda? Doğru giden şeyler neler?

[aysuntoprak]

"...1993 yılında başlanan restorasyon çalışmalarının uygulamasında bir yanlışlık gören Kültür ve Turizm Bakanlığı 2002 yılında bu çalışmaları durdurdu. Restorasyon için sunulan projeler ile yapılan çalışmalar arasında bir farklılık gören Bakanlık, bundan sonra yapılacak her restorasyon için proje çalışması başlattı..."

Bu doğru mudur? İşin içinden birini bulmuşken sormak gerek.

Eklemek istediklerim:

Alıntı: "Aniyle ile ilgili yazıya eklenen resim Selçuklu Sarayı'na ait. Burdaki restorasyonun doğru olduğunu söylemiyorum tabiki ancak restorasyon öncesi ve sonrası fotografları bile aynı cepheye ait değil."

Cephedeki genel dokudur kastedilen ve gözlemlenmesi gereken.

Alıntı: "Yazıda genel bir ifade var Bakanlık projeleri elde etmeye başaldı gibi.Ancak bir kültür varlığının uygulama yani restorasyonuna başlamadan önce zaten o yapıya ait rölöve,restorasyon,restitüsyon projeleri elde edilir bu projeler ilgili Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurullarında incelenir ve onaylanır ve uygulama bu onaylı projeler kapsamında yapılır ki bu Kurul üyeleri üniversite hocalarından oluşmaktadır.Bu Kanun ve yönetmelik kapsamında yıllardır yapılan zorunlu olan bir iştir. Yeni yapılmaya başlanmadı yani."

Yazıda söylenen "projeye dönüldü" ifadesidir. Yani; işin ilk aşamasına dönüldüğünü anlatıyor.

[Ozlem Ozgur]

Sayın Gün,
18.06.2005 tarih ve 25849 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Yönetmeliğimizi Bakanlığımızın sitesinden ulaşabilirseniz. Yönetmeliğin çıkartılmasının sebebi restorasyonun özel bir iş olması. 4734 e göre diploması olan mimar veya mühendislerde ihalelere girebilirdi ve sonuç bakınız Selçuklu Sarayı korkunç restorasyon. İş bitirme istenerek, anahtar teknik ve teknik personel istenerek ihalelere girebilecek firmaları restorasyon konusunda deneyimli firmalar ( ki sayısı az değil ) olmasını sağladık. Bu açıdan faydalı. Fakat ihalalerin Valilik kanalıyla yapılıyor olması bazı terslikler yaşatıyor ..

Selamlar.

[gün]

Ne gibi terslikler?

Bir de söz konusu yönetmeliğin hazırlanmasında dış kaynaklardan yararlanıldı mı? (Bilginiz varsa tabi)...

Kolay gelsin...

[Ozlem Ozgur]

Sayın Aysuntopark,
durdurulan herhangi bir iş yok. Her işin sözleşmesinde süresi bulunur. Süresi bittiği ve iş o keşif kapsamında tamamlandığı için bitmiştir. Bu arada her restorasyon için proje çalışması başlatma konusu sanırım birilerinin yanlış anlayıp aktarması. Daha önce de belirttiğim gibi restorasyonu yapılacak işin öncesinde Kurul onaylı projesi olması gerekir. Bu arada Ani de ki bazı yapıların daha önce elde edilmiş projeleri vardı hatta sözünü ettiğim kilise ve Camii nin de vardı fakat 90 lı yıllarda yapılan projeleri ölçme tekniği, teknoloji, restorasyona uygunluk açısından yetersiz görüp yeni projeler elde ettik (fotogrametri yöntemiyle ) Şimdi sağlıklı projelere sahibiz.

Sevgilerimle
Ozlem

[Ozlem Ozgur]

Sayın Gün

Dış kaynaklar derken neyi hangi kurumu ya da kuruluşu tanımlamak istediğinizi anlamadım Bilgim yeteri kadar var çünkü yönetmelik ve alt mevzuatını hazırlayan kişilerden biri de benim.

[gün]

Avrupa Birliği regülasyonları, UNESCO vb. kurumların bu konudaki benzer yayınlarını-tavsiyelerini vs soruyorum. Yani yönetmelik hazırlanırken yararlanılan kaynaklar vardır sanırım.

Başka bir sorum, restorasyon ihaleleri konusunda bizden daha iyi yöntemler izleyen ülkeler hangileri ve neden daha iyiler? Bilginiz varsa, sevinirim...

[Ozlem Ozgur]

Yönetmelik ile iş bitirme, anahtar teknik personel,teknik personel, şartname ve sözleşme tasarıları iyileştirildi.

Bizden daha iyi ülkelerin başında İtalya geliyor. Hani şimdi yazacaklarımda herşey de kötü demek istemiyorum ama orada eski eserin proje süreci 3 yıl gibi sürelerde yapılıyor. Ayrıca bu konuda uzman Prof mimar işin başında oluyor ve tarihi araştırma - bilgi toplama- yapının neler geçirdiği ve ne amaçlarla kullanıldığı irdeleniyor. Proje detaylı hazırlandıktan sonra uygulamaya geçiliyor. Proje çok önemli. Şimdi gelelim bizim projelere hani ne projeler gördüm zaten yoktular dedirtecek kadar Yani ne sorun ne de söyliyeyim. Ama yine de umutluyum. Detay çözebilen mimarların sayısının çok olması tek umudum. Hem malzeme bilen, hem uygulama bilen, hem de araştırmacı mimarlar vardır elbet

Sevgiler