İstanbul Çevre Düzeni Planı

[Omer Yilmaz]

Çevre ve Orman Bakanlığı ile İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı arasında 4856 sayılı Çevre ve Orman Bakanlığı Teşkilat Yasasında belirlenen yetki çerçevesinde yapılan Çevre Düzeni Planı İşbirliği Protokolü ve 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu çerçevesinde İstanbul Valiliği’nin katılımıyla yapılan ek üçlü protokol ile 5216 sayılı yasada tanımlanan gereklilik üzerine, “İstanbul Büyükşehir Nazım İmar Planı Analitik Etüdler İşi” doğrultusunda, İstanbul İl sınırları bütününde; BİMTAŞ AŞ tarafından Tepebaşında oluşturulan büroda, geniş akademisyen ve uzman kadrosu ile birlikte yaklaşık bir yıllık çalışma sürecinin sonucunda hazırlanan 1/100.000 ölçekli İstanbul Çevre Düzeni Planı ve Raporu Büyükşehir Belediye Meclisi’nin 14.07.2006 gün ve 1370 sayılı kararı ile kabul edilmiştir.

5538 sayılı kanun ile; 5393 sayılı Belediye Kanunu ve 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunlarında yapılan düzenlemelerle getirilen yetki doğrultusunda, 1/100.000 ölçekli İstanbul Çevre Düzeni Planı 22.08.2006 tarihinde İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı tarafından onaylanmıştır. 1/100.000 ölçekli İstanbul Çevre Düzeni Planı; 3194 sayılı yasa gereği 28.08.2006 pazartesi gününden itibaren bir ay süre ile askıya çıkarılmıştır. 28.08.2006-28.09.2006 tarihleri arasında askıda bulunan Plana; askı süresi içerisinde itirazlar İstanbul Büyükşehir Belediyesine yapılabilir.

Dün askıya çıktı, tartışma ve itirazda bulunmak için daha 29 günümüz var.

Planı 3059x1824 piksel boyutlarında jpg olarak takip edebiliyoruz.
http://www.ibb.gov.tr/IBB/Images/tr-...zeni_plani.jpg

[Emine Merdim]

İstanbul Metropoliten Planlama ve Kentsel Tasarım Merkezi Koordinatörü Hüseyin Kaptan, NTV’de Mirgün Cabas’ın sunduğu Haber Merkezi ve Murat Birsel’in sunduğu Basın Odası programlarına konuk oldu. Katıldığı programlarda İstanbul Metropoliten Planlama ve Kentsel Tasarım Merkezi olarak hazırlanan planlardan bahsederek, kendisine yöneltilen soruları cevapladı.

Bu televizyon programları kaçıranlar ve yeniden izlemek isteyenler için programlar Youtube’a eklendi. Yine Youtube’da geçtiğimiz aylarda Türkiye’de mimarlık gündemi meşgul eden Kartal ve Küçükçekmece Kentsel Dönüşüm Projeleri ile ilgili çeşitli TV kanallarında yayınlanan haberleri de izlemek mümkün.

Videoların tümüne http://www.arkitera.com/news.php?action=displayNewsItem&ID=12428 adresindeki haberden ulaşabiliriz.

[Zeynep Alpay]

İstanbul Metropoliten Planlama ve Kentsel Tasarım Merkezi'nin hazırlamış olduğu 1/100000 ölçekli İstanbul Çevre Düzeni Planı ve Özet Raporu'na ulaşmak için;

İstanbul Çevre Düzeni Planı ve Özet Raporu

[sarp]

“2 bin 600 kilometre karelik bir kentin Çevre Düzeni Planı'nda bazı eksiklikler ve hatalar olabilir. En kötü plan plansız olmaktan iyidir”
Kemal AKAR, CHP Grup Başkanı

“En kötü plan bile plansızlıktan iyidir”
Ruşen KELEŞ, Prof. Dr. AÜ SBF ve KKTC Doğu Akdeniz Üniversitesi'nde İşletme ve Ekonomi, Hukuk ve Mimarlık Fakülteleri'nde öğretim üyesi


“Kötü bir plan bile plansızlıktan iyidir.”
Mikhail CHIGORIN, Satranç Ustası

…“Bu nedenle şahsım adına, Mimarlar Odası İstanbul Büyükkent Şubesi ÇED Danışma Kurulu Sekreteri ve TMMOB’ye bağlı meslek odalarının İstanbul şube temsilcilerinin, BİMTAŞ’a ihale edilen İstanbul metropoliten alan planlama çalışmaları ve kentsel tasarım projeleri ile ilgili komisyonun çalışmaları içerisinde hasbelkader yer almış olan bir oda üyesi olarak, TMMOB Mimarlar Odası İstanbul Büyükent Şubesi Başkanı Sayın Eyüp Muhcu’nun Mimarlara Mektup’un Haziran 2006 sayısındaki “İstanbul’un Kentsel Dönüşüm Planı” başlıklı yazısının tüm sorumluluğunu paylaşıyorum.
Yazının içinde geçen “En kötü plan plansızlıktan iyidir,” tümcesi ile bazı sorunlarım olsa dahi, bu tümcenin, İstanbul için bir metropoliten alan planlama bürosunun kurulması konusunda atılan ve iyi niyetli olduğunu düşündüğümüz adımların, hepimizde oluşturduğu “umutlanma ve umutsuzluk” halinin bir vurgusu olarak kullanıldığı algısıyla bu tümce ile olan sorunlarımı da “yok” varsayıyorum”…

Mücella YAPICI, Mimarlara Mektup, Mimarlar Odası İstanbul Şubesi, Ağustos 2006

[metuplanner]

Sayın Sarp Bey/Hanım,

Şu halde Siz IMP'nin yaptığı çalışmayı bir plan olarak değerlendiriyor, ve çok basit bir deyişle, bu çalışmanın bir vizyon-misyon çerçevesinde, analiz-sentez-problem tanımı-plan kararı süreçlerini dikkate alarak yapıldığını düşünüyorsunuz.

Saygılarımla.

[Omer Yilmaz]

1/25.000 planlar uzun zamandır beklemede. Neler oluyor acaba?

[Zeynep Güney]

İstanbul'un 1/25.000 ölçekli imar planlarının, üzerinde halen çalışılmakta olan taslağı Vatan Gazetesi'nde açıklandı!

"Yeni planlara göre Anadolu Yakası'nda Kartal, Pendik ve Tuzla büyük prim potansiyeli taşıyor. Avrupa Yakası'nda ise Silivri'de 2 milyon nüfuslu bir kent kurulacak. Kent merkezlerinde ise en büyük süpriz Kağıthane'ye... Kağıthane'de 160 bin metrekare alanlı silikon vadisi inşa edilecek. Diğer silikon vadileri ise Kurtköy, Tuzla Silivri'de.

Vatan çalışmaları yaklaşık 2 yıldır devam eden İstanbul'un 1/25 binlik imar planlarının taslağını ele geçirdi. İstanbul Büyükşehir Belediyesi uzmanlarının çalıştığı taslak, İstanbul Metropoliten Planlama Merkezi'ne hazırlatıldı.

Taslak, 2023 yılına kadar İstanbul'un gelişimine yön verecek nitelikte. Önümüzdeki aylarda İBB Meclisi gündemine gelecek taslak, meclis onayının ardından yürürlüğe girecek.

İşte taslakta ilçe ilçe İstanbul..."

Haberin devamı için: İşte İstanbul'un imar planı

[Omer Yilmaz]

http://www.mimarist.org/index.cfm?Sa...tail&RecID=441

İstanbul 2. İdare Mahkemesi, 1/100 000 Ölçekli İstanbul İl Çevre Düzeni Planı İçin “Yürütmeyi Durdurma” Kararı Aldı.

İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin Şirketlerinden Bimtaş A.Ş. Bünyesinde Oluşturulan İmp (İstanbul Metropoliten Planlama Ve Kentsel Tasarım Merkezi) Tarafından Hazırlanan 1/100 000 Ölçekli İstanbul İl Çevre Düzeni Planı, İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisi’nin 14.07.2006 Tarihli Toplantısında Oy Birliği İle Kabul Edilmesinin Ardından, 22.08. 2006 Tarihinde İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Tarafından Da Onaylanarak 28.08.2006 Tarihinde Askıya Çıkarılmıştır. Askı Süresinde Yaptığımız İtirazlar Dikkate Alınmadan Plan Yürürlüğe Sokulmuştur.

Büyükşehir Belediyesi Başkanı Ve İmp Yetkilileri Tarafından, Meslek Odalarının Da Bu Planın Katılımcılarından Olduğu Biçiminde Sürdürülen Yanıltıcı Propaganda Çalışmalarına, Katılım, Bilgilendirme Ve Şeffaflık Konusundaki Reklâm Amaçlı Gerçek Dışı Açıklamalarına Karşın, Planın Hazırlanma Süreci Boyunca Tmmob’ye Bağlı Meslek Odalarının Görüş Ve Katkılarının Alınması Söz Konusu Olmamıştır. Katılımcılık Ve Şeffaflık Maskesiyle Pazarlanmaya Çalışılan 1/100 000 Ölçekli İstanbul İl Çevre Düzeni Planı, Teknik Olarak Yeterli Olmayan, Planlama Ciddiyetiyle Hiç Bağdaşmayan, Ciddi Sakıncalar İçeren, Kente İnsan Öncelikli Değil, Rant Ve Pazarlama Öncelikli Bakan Bir Yaklaşımın Ürünüdür. Uygulandığı Takdirde, İstanbul’un Sorunlarını Çözmek Bir Yana, Gelişimini Bugünkünden De Daha Tehlikeli Boyutlara Sürükleyecek, Kentin Tarihi Ve Doğal Değerlerinde Geri Dönülmez Tahribatlar Yaratacaktır.

Ayrıca, Bu Plan, Plan Yapma Yetkisi Olmayan İmp Tarafından Hazırlanmıştır Ve Bu Nedenle , “Yasal Açıdan Yok Hükmündedir.”

Bütün Bu Gerekçelerle, Tmmob’ye Bağlı Meslek Odaları Olarak 1/100 000 Ölçekli İstanbul İl Çevre Düzeni Planı’nın İptali İçin Açmış Olduğumuz Davalardan Birinde –İnşaat Mühendisleri Odası İstanbul Şubesi’nin Davasında- Yargı “Yürütmeyi Durdurma” Kararı Aldı.
Plan Hazırlıkları Süresince Görüş Ve Önerilerimizi Dikkate Almayan Yetkililere Bu Aşamada, Daha Fazla Zaman Kaybetmeden Gerçek Anlamda Katılımcı Bir Sürece Bağlı Olarak “Çağdaş Ve Bilimsel Bir İstanbul Planlamasının İvedi Olarak Gerçekleştirilmesi” Çağırımızı Yineliyoruz...

Kamuoyuna Saygı İle Sunulur.
Tmmob Çevre Mühendisleri Odası İstanbul Şubesi
Tmmob Elektrik Mühendisleri Odası İstanbul Şubesi
Tmmob Harita Ve Kadastro Mühendisleri Odası İstanbul Şubesi
Tmmob İnşaat Mühendisleri Odası İstanbul Şubesi
Tmmob Mimarlar Odası İstanbul Büyükkent Şubesi
Tmmob Peyzaj Mimarları Odası İstanbul Şubesi
Tmmob Şehir Plancıları Odası İstanbul Şubesi
Tmmob Ziraat Mühendisleri Odası İstanbul
Ek: Dava Dilekçelerimize Esas Rapor Özeti
İstanbul 2. İdare Mahkemesi Kararı

[Emine Merdim]

İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin web sitesindeki duyuru şu şekilde:

İstanbul Çevre Düzeni Planı Hakkında Belediye'den Açıklama

İstanbul Büyükşehir Belediyesi “1/100 binlik İstanbul Çevre Düzeni Planı hakkında İstanbul 2. İdare Mahkemesi’nin yürütmeyi durdurma kararı” ile ilgili İstanbul Bölge İdare Mahkemesi Başkanlığı’na itiraz etti. Yapılan açıklama şöyle:

"- İstanbul Büyükşehir Belediyesi Hukuk Müşavirliği 10.12.2007 tarihinde İstanbul Bölge İdare Mahkemesi Başkanlığı’na gönderilmek üzere İstanbul 2.İdare Mahkemesi’ne bir dilekçe vererek İstanbul 2.İdare Mahkemesi’nin “yürütmeyi durdurma kararına” itiraz etmiş ve “yürütmenin durdurulması kararı”nın kaldırılarak yürütmenin durdurulması talebinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.

- İstanbul İl Çevre Düzeni Planının iptali ve yürütmenin durdurulması” talebi ile, İstanbul İdare Mahkemelerinde açılan 49 davanın 48’inde yürütmenin durdurulması talebi reddedilmiştir. Ret kararlarına karşı davacıların İstanbul Bölge İdare Mahkemesi’ne yaptıkları itirazlardan sonuçlananlar da reddedilmiştir.

- İstanbul İl Çevre Düzeni Planı’nın hazırlık ve onay aşamaları yasal düzenlemelere uygun olarak yürütülmüştür.

- 22.02.2005 tarih ve 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu ve 03.07.2005 tarih ve 5393 sayılı Belediye Kanunu, İl Çevre Düzeni Planı yapma yetkisini Valinin koordinasyonunda İl Özel İdareleri ve Belediyelere vermiştir.

- Ancak 01.07.2006 tarih ve 5538 sayılı Kanunla ise, Belediye sınırları il sınırı olan Büyükşehir Belediyelerinde İl Çevre Düzeni Planı yapma yetkisinin sadece Büyükşehir Belediyeleri tarafından kullanılacağı hükmü getirilmiştir.

- Bu yasal çerçeve içinde İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisi 1/100.000’lik Çevre Düzeni Planı’nı 14.07.2006 tarihli kararı ile kabul etmiş ve plan 22.08.2006 tarihinde İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanınca onaylanmıştır."

[Omer Yilmaz]

İstanbul Büyükşehir Belediyesi Başkan Danışmanı ve İstanbul Metropoliten Planlama ve Kentsel Tasarım Merkezi Koordinatörü Hüseyin Kaptan görevinden istifa etti.

İMP Koordinatörlüğünü Prof.Dr. İbrahim Baz üstlendi.

[Omer Yilmaz]

Kadir Muratoğlu'nun konu ile ilgili görüşleri aşağıda. (Email yolu ile yaptığı genel dağıtımla bize de ulaşan.)

Onlarca akademisyen (!) ve 500 teknik personalle, yasal olmayan bir tabanda üretilen İstanbul'un 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planı iptal edildikten sonra Başkanın açıkladığı "B Planı" gereği yeni bir planın Mecliste görüşülmeye başlandığını öğrenmiş bulunmaktayız.

Bu yeni planın eskisinin "usul" yönünden eksikliklerini kapatacağı aşikar. Ancak içerik açısından incelendiğinde, eski planın telafisi mümkün olmayan yanlışlıklarının bu planda da tekrarlandığı, hatta bazı noktalarda planlama tarihinin değişmez doğruları olarak nitelendirilen kırmızı çizgilerinin bile hiçe sayılarak aşıldığı örülmektedir. Nedir bu yanlışlıklar görelim:

1. Ülkedeki bölgeler arası dengesizliklerin ve doğudan batıya göçün temel etmeni olan sanayininmutlaka programlar dahilinde İstanbul dışına desantralizasyonu sağlanmalı ve kent bütününde yeni sanayi alanı açılmamalıdır. Oysa yeni Çevre Düzeni Planı raporunda desantralizasyondan bahsetse bile plan paftalarında ve uygulama hükümlerinde yeni sanayi alanlarına yer vererek ülke düzeyindeki çarpık gelişmeyi körüklemektedir. Planda ileri teknoloji alanları adı altında sanayi teşvik edilmekte; Başta Hadımköy olmak üzere Silivri’de Kınalı Kavşağı batısında, Tuzla’da Orhanlı bölgesinde önerilen yeni sanayi bölgelerinin, yapı ve nüfus yoğunluğu açısından İstanbul’a getireceği yeni yüklerinin hesaplara bile alınmadığı görülmektedir.
2. Tarım alanları sadece tarımsal üretim için değil, stratejik açıdan da çok önemlidir. Bu nedenle kesinlikle korunmalı, üzerindeki tarım dışı yapılardan arındırılmalıdır. Oysa plan bırakın tarım topraklarındaki tarım dışı yapıları temizlemeyi, kanunları da hiçe sayarak mutlak tarım arazilerini bile tarım dışı fonksiyonlara açmaktadır. Bu da, oluşumu binlerce yıl alan tarım topraklarının siyasi rant için bir çırpıda yok edilmesi anlamı taşımaktadır.
3. Yaklaşık 20 yıldır geleceğin savaşlarının su üzerine olacağı söylenip dururdu da o geleceğin çok uzaklarda olduğunu düşünürdük. Evet, o gelecek geldi de kapıya dayandı. Ne yazık ki İstanbul Çevre Düzeni Planı suyla ilgili “havadan sudan” bir karar bile üretmemiştir. Oysa yapılan tüm bilimsel çalışmalar içmesuyu havzalarının kesinlikle yapılaşmadan arındırılmasını bas bas bağırırken planda içmesuyu havzalarında kalan yapıların neredeyse tümü korunmuş boş alanlar da yeni yapılaşmalar önerilmiştir. Bu da yetmezmiş gibi havza içersinde yer alan 2B alanları ile tarım alanları, doğal ve kırsal karakterli konut alanlarına çevrilerek içmesuyu havzalarının zaten çok kıt olan beslenme alanları iyice daraltılmıştır..
4. İstanbul coğrafyası ve ekolojik özellikleriyle doğudan batıya doğru uzanan lineer bir yerleşime olanak tanır. Eğer kuzeye doğru gelişen bir yerleşim şeması ortaya çıkarsa çok kısa sürede kenti besleyen tüm hayat damarları yok oluş sürecine girecektir. Bu hayat damarlarının başında orman alanları, tarım alanları, içmesuyu havzaları, rüzgar koridorları, dere yatakları, vadi tabanları, ekolojik ve biyolojik değerler vb. gelir. Bu yüzlerce yıldır böyledir ve kuzeye gelişmeyi teşvik edecek kararlar alınmadığı taktirde de böyle kalmaya devam edecektir. Çevre Düzeni Planı tam da bu bilimsel gerçeklerin dışında kuzeye gelişmeyi teşvik edici kararlarıyla İstanbulun sürdürülebilirliğine öyle bir darbe indirmektedir ki yakın tarihlerde İstanbul’dan bahsetmek bile mümkün olamayacaktır. Bu sadece bir kenti değil bir ülkenin geleceğini de yok etmek anlamı taşır. Hadımköy’de önerilen sanayi, üniversite, konut vb tüm alanlar İstanbul’un karadenize kadar yerleşime aşmqak anlamı taşır. Keza Silivrinin kuzeyindeki tarım alanlarına önerilen havaalanı, doğal kırsal karakterli konut alanları, eğitim bilişim teknoloji alanları, sağlık parkları vb. fonksiyonlar ile Kayabaşı, İkitelli, Küçükçekmece bölgelerine önerilen konut alanları da kuzeye gelişmeyi teşvik edici kararlardandır.
5. İstanbul Çevre Düzeni Planının ülke kalkınma planlarıyla uzaktan yakından bir ilişkisi bulunmaz. Ülke kalkınma planları bölgeler arası dengesizlikleri gidermek ve göçü önlemek adına geri kalmış bölgelere çeşitli teşviklerle sanayi, ticaret, üniversite, sağlık gibi foknsiyonlar önerirken ne yazık ki, İstanbul Çevre Düzeni Planında tüm bu fonksiyonlar İstanbul için kurgulanmıştır. Örneğin tüm yurtta en fazla üniversiteye sahip İstanbulda yeni üniversite alanı önermek şöyle dursun mevcutları kent dışına çıkarmak gerekirken plan bir çok yeni üniversite alanı önermiştir. Hatta bu üniversite alanlarına havzalarda ve ormanların etrafında yer verilerek kentin akciğerleri ve içmesularının en kısa süreçte yok olmasına katkı sağlanmıştır. Üniversite alanları yeni cazibe merkezleri oluşturarak hesaplara girmeyen yeni göç dalgalarını da çekecektir.
6. Küresel ısınma, kuraklık, deprem ve diğer doğal afetler planda yer almamaktadır. Oysa bu felaketlerin çözüm önerilerinin yansıması gereken temel ve yegane plan çevre düzeni planı olmalıdır. İstanbul sanki dünya dışında ve hiç bitmeyen kaynaklara sahip bir coğrafyadaymışsacına uluslararası, ulusal, bölgesel ve yerel potansiyellerden uzak olarak planlanmıştır. Çevre Düzeni Planı, adında “çevre” kelimesine aldırmadan önerdiği cazibelerle ve doğal hayatı talan eden kararlarıyla küresel ısınma ve kuraklığı arttırıcı rol oynar. Aynı zamanda depreme karşı eylem plan ve programlarının bulunmamasıyla da yapılan onlarca bilimsel çalışmanın aksine konuya “kader” olarak bakmaya devam eder. Oysa bu doğal afetler için çok küçük önlemler alınabilirdi: Tarım alanları, 2b alanları, havzalar yerleşime açılmayarak; dere yatakları, vadi tabanları rüzgar koridorları yerleşimden arındırılarak; büyük kent parkları oluşturularak (dempem için toplanma ve dağılma yerleri) vb.
7. Bilimsel çalışmalar ve şehirlerin tarihsel gelişimi -bol doğal kaynaklı bir coğrafyaya sahip değilse- metropollerin 10 milyondan fazla nüfusu barındırmaması gerektiğinde hem fikirdirler. İstanbul coğrafyası da hem kaynak kıtlığı hem de doğal afetleri nedeniyle kapasitesini çoktan aşmıştır. Çevre Düzeni Planı bu artı nüfusu olması gereken seviyeye indirmek amacı taşımalı ve etaplar ve programlar dahilinde bunu gerçekleştirmeliyken tersine plan nüfusunu 16 milyona çıkartarak İstanbul’a yeni yükler getirmektedir. Üstelik önerdiği tüm cazibe getiren fonksiyonlarının çekeceği nüfus da belli değildir. Jica raporu, Zemin Etüt Raporları, Deprem Master Planı ve Kuzey Anadolu Fay Hattı Araştırmaları Bakırköy, Avcılar, Bahçelievler, Bağcılar, Güngören, Zeytinburnu, Esenler, Büyükçekmece, Beylikdüzü, Maltepe, Kartal, Pendik, Tuzla bölgelerinin depremde birinci derece etkileneceğini bu yüzden nüfus ve yapı seyreltmesine öncelikli olarak buralarda ihtiyaç duyulduğunu belirtmesine rağmen plan yine bilimsel çalışmaların tersine buralarda nüfus arttırımı yapmaktadır.