Yedikule'nin Katli

[Selim Taner]

Bugün (22.5.2004) Radikal'de yayınlanan bu önemli haber nedense Arkitera haberlerde atlanmış, haberi aynen aktarıyorum:

Tarihten pist yaptılar
Yedikule Zindanları'nı 30 yıllığına kiralayan firma, tarihi yapıyı gelişigüzel inşaatla helikopter pistine çevirdi. Arkeolog ve tarihçiler ateş püskürüyor

HATİCE YAŞAR
İSTANBUL - Kültür ve Turizm Bakanlığı, Türkiye tarihinde eşi benzeri olmayan bir uygulamaya imza attı ve Yedikule Hisarı'nı özel bir şirkete 30 yıllığına kiraladı. Hisar, daha önceleri kısa süreler için konser ve tiyatro gösterilerine ev sahipliği yapmıştı. Ancak, ilk kez bu denli uzun süreliğine kiralandı. Peki bu nasıl oldu?
Yedikule Hisarı, Kültür ve Turizm Bakanlığı Hisarlar Müze Müdürlüğü'ne ait. Swees Turkish International (STI) İç ve Dış Ticaret Şirketi'nin hisarı kiralamak için hazırladı-ğı proje Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu'na (1 No'lu Koruma Kurulu) sunuldu. Kurul, 21 Nisan 2004 tarihli kararında 'özgün dokusuna zarar vermemesi koşuluyla' ve 'kısa süreliğine' hisarın kiralanmasına izin verdi.
Eurovision partisi
Ama sonuçta hisar 30 yıllığına kiralandı ve ilk organizasyon da Eurovision Yarışması'nın ardından yapılan 'After Show Party' oldu. Yedikule Meydanı'na dozer ve greyderlerle girildi. Zemindeki orijinal taşlar yerlerinden söküldü ve üzerlerine mıcır döküldü. Alanı genişletmek amacıyla 80-90 yıllık olduğu belirtilen 60'a yakın sedir ve akasya kesildi.
Niyet ne, akıbet ne?
Arkeolog Nezih Başgelen, Yedikule Hisarı'nın nasıl olup da özelleştirildiğinin bilinmediğini belirterek, "Şu an hisar helikopter pisti görünümünde. Altyapı için kazılan alanlarda çok sayıda arkeolojik kalıntı gün ışığına çıkmıştır. Kurula sunulan projenin uygulanmasında ciddi problem görülmekte" dedi. Arkeologlar Derneği yönetim kurulu üyesi Aksel Tibet ise büyük bir yanlış yapıldığını, hisarın Sur İçi Koruma İmar Planı'na dahil olduğunu, planda Yedikule'nin değiştirilmesinin yer almadığını söyledi. Öte yandan konuya dair sorularımıza Kültür ve Turizm Bakanlığı' ndan yanıt gelmedi.
------------------------------------------------------------------------

'Bu aslında bir prototip'
Şehristanbul Derneği Başkanı, sanat tarihçisi Atilla Tuna, Kültür ve Turizm Bakanı Erkan Mumcu'yu suçladı. Mumcu'nun kısa bir süre önce sarf ettiği, "Müzelerin birçoğu atıl vaziyette ve işe yaramıyor. Hasan almazsa basan alır" sözlerini hatırlatan Tuna, "Sayın Bakan parayı veren düdüğü çalar demek istiyordu ki, ilk örneğini Yedikule'de görüyoruz. Bu, aslında uygulanmak istenen prototipin ilk halkası. Başarılı olunursa diğer tarihi yapılara da aynı muamele yapılacaktır. Kültürel ve turistik faaliyet adı altında hisarın engebeli yapısı düzleştirilmiş, mezarlıklar tahrip edilmiş ve ev kalıntılarının üzeri örtülmüştür. Fatih bunları görse sorumluları falakaya dizerdi" diye konuştu.
------------------------------------------------------------------------

1 No'lu Kurul kararı
"Yedikule Hisarı'nın STI Uluslararası İç ve Dış Ticaret Limited Şirketi'nden 25 Mart ve 19 Nisan 2004 tarihli başvuruları incelenerek şu karara varıldı: Koruma amaçlı öneri imar planlarının hayata geçirilmesine ve yapılacak bilimsel çalışmalara ('Altın Kapı', 'Kral Yolu' ve 'Fatih Camii) imkân sağlamak için uzun süreli olarak kiralama ve irtifak hakkı tesis edilmesinin uygun olmadığı, önerinin 660 sayılı ilke kararında belirtilen anlatım tekniklerine uygun olmadığı, bunun yanı sıra sadece plan düzleminde anlatım getirilmesi, mevcut yapının rölövesi ve yapılmak istenen müdahaleler hakkında teknik bir anlatım taşımaması nedeniyle uygun bulunmadığına, ancak ülkemizin kültürel mirasının tanıtımına katkıda bulunarak 25 Mart tarihli başvuruda talep edilen Eurovision etkinliklerine dönük, sökülebilir, hafif malzemeyle, sınırlı bir alanda ve sınırlı bir sürede, mevcut özgün zemin dokusuna kalıcı hiçbir müdahalede bulunulmadan Arkeoloji Müzesi'nin denetiminde kullanılmasına karar verilmiştir."
------------------------------------------------------------------------

Türkiye'nin Bastille'i
Arkeolog Nezih Başgelen, İngiltere için Londra Kulesi, Fransa için Bastille neyse Yedikule Hisarı'nın da Türkiye için o olduğunu söyledi. Hisar, 1457-58 kışında ana sur bedeni üzerine eklemelerle Fatih Sultan Mehmet tarafından yaptırıldı. Ana surda Bizans'ın ünlü 'Altın Kapı'sı yer alır. Hisar'da bir dönem devlet hazinesi ve silahlar saklandı, daha sonraları tutsak alınan yabancı elçiler burada tutuldu.

[Selim Taner]

Bu da Yedikule'nin katliam sonrası görüntüsü:

[Beliz Özgür]

Sayın Selim Taner'in uyarısı üzerine haber Arkitera haberlere de eklenmiştir.

http://www.arkitera.com/haberler/200...2/yedikule.htm

[Selim Taner]

Ve katliam öncesinden bir görüntü:

[Selim Taner]

Yedikule'den yaşananlardan sonra Türkiye'nin tüm kültür varlıklarının Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın denetim ve sorumluluğu altında olduğunu düşününce insanın tüyleri ürperiyor. Aslında Kültür Bakanlığı ile Turizm Bakanlığı'nın birleşmesi bu gidişatı önceden haber veriyordu. Sonuçta kültür varlıklarının "turizm" için araçsallaştırılması ve bunun da yağmacı bir zihniyete teslim edilmesi beklenebilecek bir durumdu ve ilk sonucunu da Yedikule'de gösterdi. Şimdi tüm arkeolojik sitlerde, antik kentlerde ve öteki tarihsel eserlerde neler yapılacağını izleyeceğiz. İşin acı tarafı şu: Tarihi bu yağmacı zihniyete teslim eden kurumla, bu yapıları korumakla görevli kurumun aynı kurum olması. Şimdi kimi kime şikayet edeceksiniz...

Bir not: Bu forumun başka bölümlerinde bazı meslektaşlarımızın Eurovision methiyelerini izledik. Haberden de anlaşıldığı gibi Yedikule'nin katli Eurovision partisi için gerçekleştirilmiş. İşte "Eurovision" kültürünün dolaylı da olsa bir uygulaması. Satıhtan bakınca ilgisiz gibi gözüküyor, ama popüler kültürün önceliklerine teslim olmuş bir dünyada "tarih" de ancak bir dekor işlevi görebilir. Bu kültürün bir parçası olan "turizm kültürü" için de tarih sonuçta yalnızca bir dekordur ve bu anlayış restorasyonlara kadar varan bütün uygulamalarda kendini gösterir. Eurovision'u alelacele sahiplenmeden önce, bize parçalara ayrılmış gibi görünen dünyanın aslında o elemanlardan oluşmuş bir "puzzle" olduğunu farketmek çok mu zor?

[Metin Karadağ]

Ve yıkım masrafları suçlu bulunandan tahsil edilirse; bu tür kasıtlı cehalet davranışları son bulabilir.

Park Otel tamamen yıkılmadığı için Gökkafes konusunda bu kadar arsız cesaret hala ortalarda elini kolunu sallayarak dolaşabildi.

Gökkafes'in "örtülü gerçekleri" konusunda gazeteci Yalçın Bayer İTÜ Rektörü Gülsün Sağlamer'in adını verdi ancak bu konuda bir açıklama hala Sayın Rektör'den gelmedi...

Yeniden rektörlüğe aday olurken bu konuda bir açıklama yapar dilerim.

İmar hukuku alanında bir "Susurluk Anıtı" olan Gökkafes yıkılıp yeryüzünden silinmediği takdirde, Yedikule gibi daha nice katliamlara, karanlık ilişkilere yol açan ve gösteren "fener" işlevi görecek.

Evet, Korhan Gümüş'ün dediği gibi...

"Ya Gökkafes, ya İstanbul!"

[Selim Taner]

Aşağıdaki fotoğrafın bir arkeolojik kazıyı yansıttığı sanılmasın. İstanbul'un birinci derecede önemli bir arkeolojik alanında alelacele Eurovision partisine yetiştirilen tarihi sitteki inşaat çalışmasını gösteriyor. İşte size suçüstünde yakalanan yağmanın "canlı" kanıtı, hem de ilk kez Arkitera'da... Kültür ve Turizm Bakanlığı'ndan birilerinin yüzü kızarıyor mudur dersiniz?

[Selim Taner]

Yedikule'nin önemi yalnızca bir Osmanlı hisarı olmasından kaynaklanmıyor. Hisarın bitişik olduğu Theodosius surları üzerinde yer alan ve hisarı kent dışına bağlayan "Altın Kapı" Bizans döneminde İstanbul'un en önemli kapısıydı. Ayasofya'nın önünde Mese ile (bugünkü Divanyolu) ile başlayan anayol Yedikule'de Altın Kapı'da sonlanıyordu. İmparatorların kente giriş çıkışlarında kullandığı kapı da yine Altın Kapı idi ve bu kapıyı yalnızca İmparator kullanabiliyordu.

[Selim Taner]

Ayrıntı:

[Selim Taner]

Ve Arkitera'dan bir istek: Yedikule katliamı çok geç olmadan Arkitera'da Gündem maddesi olmalı. Yoksa (zaten pek kimsenin ilgi göstermediği bu konu) kısa süre içinde unutulup gidecek... Ayrıca Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın bu "özelleştirme" çalışmaları da yine Gündem maddesi olacak önemde...

Sevgiyle...

[Beliz Özgür]

Radikal(25.05.2004):
Yedikule Meclis'te
CHP İstanbul Milletvekili Bihlun Tamaylıgil, Yedikule Hisarı'nın 30 yıllığına STI adlı şirkete kiralanmasını, Radikal'de çıkan haber üzerine Meclis'e taşıdı. Kültür ve Turizm Bakanı Erkan Mumcu'nun yanıtlaması istemiyle TBMM Başkanlığı'na soru önergesi veren Tamaylıgil, Yedikule Hisarı'nın Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu'nun 'özgün dokusuna zarar verilmemesi koşuluyla ve kısa süreliğine' kiraya verilmesi iznine karşın, tarihi zemindeki orijinal taşların söküldüğünü, üzerlerine mıcır döküldüğünü ve 90 yıllık ağaçların kesildiğini belirtti. Tamaylıgil, değişikliklerin yasal olup olmadığını, kurul kararlarını aşan uygulamalara karşı ne yapılacağını sordu.

[phin]

Uygulama korkunç,

Ama sadece denetim mekanizması mı suçlu?

Orada çalışmış teknik ekipten kimse çıkıp ta 'burada bu iş yapılamaz' dememiş mi?

[Beliz Özgür]

90 yıllık güneşin, yağmurun, toprağın ürünleri sedir ağaçları kesilmiş, caanım taşlar yerinden sökülmüş bizim bakanların şimdi aklına geliyor durumu tartışmak....

Yedikule Zindanları’nın 30 yıllığına kiraya verilmesi Maliye Bakanlığı ile Kültür Bakanlığı’nı karşı karşıya getirdi. Kültür ve Turizm Bakanı Erkan Mumcu, "Yasa kapsamındaki materyallere ekonomik girdi sağlayacak materyaller olarak bakılması Bakanlığımız koruma politikalarına aykırıdır" açıklaması yaptı.

Haberin devamı...