Galata’nın kentsel dönüşüm ve canlandırma projesi ile ilgili ne düşünüyorsunuz?

[Emine Merdim]

Konuya "Galata’nın kentsel dönüşüm ve canlandırma projesi ile ilgili ne düşünüyorsunuz?" başlıklı bir anket eklendi.

[egemege]

uçurtma'nın hem katılımcı hem hızlı bir model olma dileğini anlıyor ve paylaşıyorum.
ancak gerçekçi olması için ne yapılabilir diye düşününce insan çok zorlanıyor.
belki gerçekleştirilebilir parçalara ayırarak, pilot bölgeler belirleyerek, daha ufak ölçekte projeler tanımlanabilir ve bunlar için model kurup uygulamaya çalışılabilir...
ancak yine de bir master plan'a / tüm galata için bütüncül bir proje taslağına bağlı olacak şekilde, yani dağınık ve parçacıllık durumuna düşmeden... bu taslak bütüncül proje de olan biten gelişmelerle revize edilecek şekilde.
katılımcılık çabasının işin hızını kesmesini önlemek isteniyorsa illa ki, en azından bilgilendirme ve şeffaflığa dikkat edilir.
çoğu zaman bilgilendirme eksikliğinden doğuyor, çatışmalar.
bu galata projesi'nin sahipleri, herkesin kafasındaki soru işaretlerini en aza indirgeyip hepimize vakit kazandıracak kapsamlı bilgileri bir yerden bize ulaştırabilirler. (bu konuyu çok araştırmadan konuşuyorum maalesef-itiraf ediyorum, belki kolay erişilebilir ve sağlam bir bilgi kaynakları vardı- üni. websitelerinde falan)

[Barış Altan]

Avizeciler ve elektrikcilerin Galata'da varligi ile ilgili bir yanlis bilgilendirme yapildigini dusunuyorum. Galata son 160 yilini onemli seviyede teknoloji ithalatina ev sahipligi yaparak gecirdi. 1850'lerden itibaren yayimlanmaya baslayan Şark Ticaret Yıllıkları'na (Annuaire Oriental) bakilacak olursa, Galata'da her zaman elektrik ile ilgili teknoloji ve malzeme ithal eden şirketlerin varlığı görülmektedir. Bunlardan en bilineni de, ünlü bir kartpostali da vardir, La Compagnie Lux'tur ve Bankalar Caddesi'ndeki İnayet han'da 1900'den itibaren yer almistir. Ayrica Istanbul'a ilk tungsram ampulleri yine Galata'daki Burla Biraderler tarafindan ithal edilmistir. Bu yuzden elektrik ve avizecilere "isgalci" gozuyle bakilmasi biraz tarihsel bilgi eksikligidir. O bolge icin uygun bir fonksiyon mudur, kalmali mi gitmeli, ayri bir tartışmadır ama sonradan gelmedikleri kesindir.

Galata kentinin tum tarihi dusunuldugunde elektrikci ve avizecilerin 150 yillik tarihi kısa gorunebilir ama zaten elektrik de 300 yil once kesfedilmedi. Simdiki avizeciler Galata'da cok uzun zamandir var olan elektrikcilerin gunumuz sartlarina gore donusmus halleridir. Yerlerinden edilmeleri, bir donem Persembe Pazari'ndaki hirdavatcilarin Perpa'ya tasinmasi girisiminde oldugu gibi basarisizlikla sonuclanabilir. Galata'dan tasinmak istenmeleri commercial gentrification denen olgunun bir ornegi olacaktir.

[tyagci]

O elektrikçiler ve hırdavatçılar 100 yoldan beri orada ama o zamanlar şehrin sınırları neresi idi onuda değerlendirmek lazım. Bundan 20 yıl önce bile şehrin sınırları çok gelişmiş değildi. Sultanbeyli ilçesi 200 kişilik bir köydü. Yanlış planlamayla haliç kıyılarının ne hale geldiğini ve nasıl temizlendiğini ve ne kadar bir sürecin geçtiğini unutmamak lazım. Ayrıca hırdavatçılar taşınmamışlar. Zorlayın biraz onları bakın nasıl taşınıyorlar. Aynı hırdavatçıların 200 metre aşağıda kıyıda olanları nasıl taşıdılar acaba. 1 yıldı valilk ve belediye taşınmaları için çalışma yapıyor zaten. Ayrıca çağdaş bir çalışma mekanı varken şehrin ortasında, tarihi binaları hoyratça kullanrak mezbelelik içinde bulunmak, çokmu çağdaş. Ben artık şehrin içinde sanayi ve ticaret gruplarının olmasını çağdaşlığa ve uygar kente aykırı buluyorum, zarar veriyorlar. Oturma grupları olmadan o bölge nasıl korunacak. Şehiri yaşanmaz hale getirp insanları kentiin merkezini terketmeye zorlayan birazda bu ticaret grupları değilmi. Hangi çağdaş kent yönetimi böyle bir uygulamaya izin veriyor?

[Barış Altan]

Kentin sınırları ile bu konunun alakasını anlayamamış olmakla birlikte (muhtemelen benim cehaletim ve beceriksizliğimdendir) kentin sınırları hakkında kısaca birşeyler söyleyeyim; Galata bugunkü sınırlarını 1700'lerin başında çoktan almıştı. Hatta daha öncesi de var ama kabaca bu tarihi vermek mümkün. Galata sur dışının iskan ise 1800'lerin başını buluyor. yoğun iskan görmesi ise 1850'lerle birlikte başlıyor.

Hırdavatçılar konusuna gelecek olursak; bal gibi zorlandılar oradan taşınmaya... kıyıdakiler taşınmak zorunda kaldılar zira binalar yıkıldı. eh açık havada da hırdavatçılık pek yapılmıyor. Valilik (esasında konuyla zerre kadar ilgilenmiyor, ilgilenmesi de gerekmiyor) ve belediye bir yıldır değil yaklaşık 10 yıldır bu iş ile uğraşıyor, sonuç ortada...

Bu bölgede bulunmsı gerekli "oturma grupları" nedir acaba? banklar ve tabureler mi, onlar bir şekilde halledilir:-))

Demek istediğim şu ki, kent merkezinde yer alan üretim alanlarının ıslah edilmesinin tek yöntemi taşımak değildir. Haliç kıyılarına aptal yeşil alanlar yapmak veya oralara "oturma grupları" yerleştirmek gibi dahice fikirler zaten genelde bize mahsustur. Kentin tarihsel sürekliğini göz ardı etmekte olduğu gibi. Kentimizin seçkinleri tarihi yarımada manzaralı evlerde otursun veya bir çöküntü bölgesini daha kentlimizin kullanımına sunalım diye yapılacak müdahelerde dikkat olmak gerekli diye düşünüyorum. (Kötü örnek için bakınız Barcelona'daki Poble Nou bölgesi)

[Selim Taner]

Bu başlık altındaki görüşlerimi daha ilk başta kısaca yazmıştım. Daha sonra yazılanları ise büyük bir şaşkınlıkla izledim. Bence çok iyi formatlanmamış anketin sonuçlarını da aynı şaşkınlıkla izliyordum. Ama Barış Altan'ın konuya girmesi "nihayet belirli bir bilgi birikimine ve doğru bir bakışa sahip birisi söze girdi" dedirtti. Belli ki Altan bölge üzerine titiz bir çalışma yürütmüş, son yirmi yılda yaşananları iyi gözlemiş (ve çözümlemiş), dahası bu konuya ilişkin bilimsel bir temele oturan bir vizyon geliştirmiş. Bu birikimi hangi çalışmalar bağlamında elde ettiğini öğrenmek isterdim...

[tyagci]

Oturma bölgeleri olarak taburelerin anlaşılmasını garipsedim. Ama hırsızın hiçmi suçu yok diye insanın sorası geliyor. Kimse haliç kıyısına apartmanların yapılmasını savunmuyor fakat yapılacak en ehven-i şer gelişme yeşil alanlar idi. 1980'lerde şehrin her yerinde yapılan yıkımların hepsinin doğru olduğuna katılmak mümkün değil ama endüstri bölgesinin taşınmasıda bence yanlış değildi. Bu arada hastanelerin büyümesinin ve çevresinde yarattığı ticari merkezin tarihi yarımadada nasıl bir çirkinliğe yol açtığını kabul etmemek imkansız gibi. Benim görüşüm bir bölgede insanların yerleşim yeri olarak orayı benimsemeden ve sahip çıkmadan korunamayacağı ve kültürel hareketin canlandıramayacağı. Ayrıca galata bölgesine insanların tekrar yerleşmeye başladıkları da bilinen gerçek

[egemege]

Genel olarak bilinir ki sanayi ve toptan ticaretin ('ağır', 'kirli' kullanımlar) şehir merkezinden uzağa yerleştirilmesi bir şehir planlama ilkesidir. O yüzden olabilir ki şehrin sınırlarının zamanla genişleyerek bir zamanlar çeper olan yerin artık merkez içinde kalma durumu, daha önce Barış Altan'a elektrikçi-hırdavatçıların taşınması yönünde cevap yazılmasının gerekçesi oldu. Galata'nın sınırlarının gelişimini pek bilmiyorum, ancak merkezde kalan üretim sektörlerinin, eskiden kalma, 'tarihi' nitelikte olması, onların daha 'zanaat' türünde etkinlik olacağını düşündürüyor. (Elektrikçi ve hırdavatçı dükkanları da bu tanıma uygun sayılır.) Böylece merkezdeki daha 'hafif', 'turistik', 'nezih' ortama ters düşmesi şart değil. Özellikle fiziksel çevre ve çehrelerinin düzenlenmesi, belirli sağlıklılık koşullarının sağlanması durumunda. Hatta ilginç bir 'atraksiyon' bile olabilir bu, yapaylaşmadığı ve yabancılaşmadığı sürece.

[phin]

Barış Altan'ın mesajında yeralan Galata'nın son 160 yılı ile ilgili bölümde

onemli seviyede teknoloji ithalatina ev sahipligi yaparak

ifadesi geçiyor. Ben de biraz kaynak araştırması yaptım ve burada önemli olan sözcüğün ithalat yani ticaret olduğunu gördüm. Galata da sadece avize ya da elektrik ekipmanı ithaları yapılmıyormuş, hertürlü ithalat yapılıyormuş. Ve bu işlev oradaki lamba imalatçıların işlevi ile örtüşmüyor.

Bir önceki mesajdaki fikirlere ben de katılıyorum.

Oturma grupları ile ifade edilen de anladığım kadarıyla konut işlevi.

Selim Taner'in mesajlar üzerine yorum yapması yerine konuyla ilgili yeni bir yorum yapmasını ya da bir öneri getirmesini dilerdim.

[Barış Altan]

Elektrikçiler ve avizeciler bu tartışmanın orta yerine oturmuş duruma gibi görünüyor. Forumdaki mesajlara tekrar bakınca bunun sebebinin, mesajlarda Galata bölgesindeki ticari faaliyet kolları arasında genelde örnek verilen bir faaliyet kolu olmasıdır herhalde. Bu da tabi ki gayet anlaşılır çünkü şu sıralar orada en yoğun faaliyet gösteren ticari faaliyet kolu bu. Aynı zamanda Arkitera'da projeyi anlatan haberde de avizecilerin Galata'nin kimliği ile uyuşmadığı vurgulanmış. Herkes için avizeciler/elektrikçiler orada çok dikkat çeken durumda.

Phin'in mesajında yazmış olduğu gibi Galata'da tabi ki başka onlarca alanda ithalat ve ticaret yapılmaktaydı, çünkü orası İstanbul'un ticaret limanı aynı zamanda finans merkezi idi. Peynir, salamura balık, rulman ve kumaş gibi alakalı alakasız herşeyin ithalatının yapıldığı görmek mümkün (bakınız Ticaret Yıllıkları). Fakat bunların arasından elektrik alanıyla alakalı her türlü sektöre ait ticari faaliyetin en büyük hacmi kapladığı görülmektedir. Daha önceki bir mesajımda yazdığım gibi, bugünkü avizeciler o zaman elektrik ile ilgili konularda faaliyet yapan kuruluşların günümüz şartlarına dönüşmüş halleri olduğunu düşünüyorum. Hala bu dönüşümden etkilenmemiş veya çok az etkilenmiş bir iki kuruluşa rastlamak mümkün Galata'da. (Dimitri Yuvanidi Mağazası, Radyofon Mağazası gibi).

Tartışmanın, avizeciler gitsin mi kalsın konusuna sıkışmış olması çok verimli olmuyor tabi ki. Özünde söylemek istediğim, böyle bir kentsel dönüşüm projesinde "gidecek" ve "kalacakların" kararı verilirken bazı tarihsel süreklilikleri göz ardı etmemek gerektiğidir. Ayrıca, Galata'nın büyük kısmına hakim ticaret faaliyetini oradan kaldırdığınız zaman boşalan yerlerin nasıl doldurulacağı konusunda da biraz fikir yürütmek lazım. Belediye'nin önerdiği gibi butik oteller yapılacak, kafeler açılacak, hediyelik eşyalar satan dükkanlar açılacak demek kolay ama kim yapacak bu kadar yatırımı? Galata'da orta büyüklükteki bir yapıyı otele dönüştürme işi yüz milyarlarcaya mal olmaktadır. Şu anda kaç tane butik otel biliyorsunuz Galata'da? Projenin gerçekleştirilebilirliği soru işaretleri ile dolu...

[Mourner]

Önceki gün insan yerlesimleri derneğinde yapıan bir toplantıya katıldım, korhan gümüş ve itü'den cem beygo vardı, oncelikli konu b.hendek sokakta mağdur olan insanlar su an için sanırım..kentsel projenin başlangıcı secimler sonrası gibi gorunuyor..

Ama bence insanlar İstanbul'u bırakıp abuk sabuk sacak-kentlerde oturması cok yanlıs bu nedenle galata otellerin degil insanların olmalıdır, yeniden tarlabası, galata ve cihangir e dogru kaymalı konut bölgesi..

[Haluk OZKAN]

Orjinal mesajı gönderen: Barış Altan


Tartışmanın, avizeciler gitsin mi kalsın konusuna sıkışmış olması çok verimli olmuyor tabi ki. Özünde söylemek istediğim, böyle bir kentsel dönüşüm projesinde "gidecek" ve "kalacakların" kararı verilirken bazı tarihsel süreklilikleri göz ardı etmemek gerektiğidir. Ayrıca, Galata'nın büyük kısmına hakim ticaret faaliyetini oradan kaldırdığınız zaman boşalan yerlerin nasıl doldurulacağı konusunda da biraz fikir yürütmek lazım. Belediye'nin önerdiği gibi butik oteller yapılacak, kafeler açılacak, hediyelik eşyalar satan dükkanlar açılacak demek kolay ama kim yapacak bu kadar yatırımı? Galata'da orta büyüklükteki bir yapıyı otele dönüştürme işi yüz milyarlarcaya mal olmaktadır. Şu anda kaç tane butik otel biliyorsunuz Galata'da? Projenin gerçekleştirilebilirliği soru işaretleri ile dolu...

Tartismayi "avizeciler ve elektrikciler gitsin mi kalsin mi" konusuna indirgemek yerine

1. Nasil Galata nufusu ve donusumu arasinda uzlasma saglanabilir?

2. Nasil donusum sonrasi spekulasyonlar engellenebilir?

3. Gentrification sonucunda, kiracilarin konutlarindan dislanmamalari icin garantiler neler olabilir?

vs, vs,

gibi sorulari kendimize sormamiz gerekmiyor mu?

Galata'nin ketsel donusumunun finansmani konusuna gelince; acaba Ingiltere, Fransa, Ispanya gibi ulkelerde tartisilan ve deneylenen kamu ve ozel sektor ortakliklari (Public-Private Partnerships) Turkiyeye uyarlanamaz mi?

[phin]

galata dediğimiz bölge oldukça büyük aslında. Çözüm önerilerini neredeyse sokak bazında geliştirmek gerekiyor.

Galatada butik oteller var.

Galata aslında rantın çok yüksek olduğu bir bölge. Bir apartman hatta bir daire alıp konut olarak kullanmanızın maddi açıdan mümkün olduğunu sanmıyorum. Alabileceğiniz yerler imalathanelerin yoğunlaştığı yerler olabilir, o bölgenin de sosyal açıdan mümkün olacağını sanmıyorum.

Aslında rantın bu kadar yüksek olduğu bir bölgede kentsel temizlik ve düzenleme yapıldığı anda rant açığa çıkacaktır.

Bu avizeciler gitsin mi tartışması değil. Kimse bunu savvunmadı yazılara bakarsanız. Herkes imalathanelerin kaldırılmasını savundu. Hangi sektöre ait olursa olsun.

Dönüşüm sonrası spekülasyonlar engellenemez. Burası İstanbul; taşı toprağı altın.

Hangi kiracılar konutlarından dışlanacak. Bir de onları tanımlamanız gerekli....

Son olarak benim görüşüm yurtdışında yapılan kentsel anlamada hiç bir işlem Türkiyeye u-yar-la-na-maz. Bizim kendi ülkemize göre çözümler bulmamız gerekli.

[epicureo]

Galata bence avizecileri, kucuk tamircileri, pis sokaklari ile oylece kalmali. Turkiye'de surayi su hale getirecegiz diye neye el atilsa olay trejedi ile sonuclanmistir, dokunulmamali dolayisiyla...

[doris rivera]

avizeciler konusunda ben de gitmeleri gerektigini düsünüyorum, kaç yildir orada durduklarinin pek bir önemi yok bence, önemli olan orda olmalarinin dogru olup olmadigi. turistik bir merkez olmasina gelince, neden sadece kendimiz için yapmiyoruz ki? orasi iyilestirildigi taktirde bence istanbulun herhangi biryerinin çekmesi gereken kadar turist çekmeli. oranin illa da diger herhangi biryerden daha fazla turist çekmesi gerekmiyor. ama sunu da söylemeden gecemeyecem. istanbula ilk geldigimden beri beni en çok heyecanlandiran yapi galata kulesi olmustur. bunun asil nedenini ise unutulmus bircok sokagin arasindan kaybolmus gibi gecerek, sanki cok önemsiz bir yerdeymissiniz gibi bos bos yürürken birden karsiniza cikmasi ve insani hayrete düsürmesi olarak görmüsümdür. belki saçma bir örnek olacak ama bir kuyumcuda yüzlerce pirlanta ve elmasin arasinda yüzüklerden bir tanesi dikkatinizi cekmeyebilir, ama onu bir cöplükte bulsaniz?
istanbulda kentsel dönüsüme oradan daha çok ihtiyac duyan bunca yer varken bence biraksinlar da biz biraz daha sasirmaya devam edelim...