"Sur-u Sultani denizle buluşuyor"

[Omer Yilmaz]

Şükrü KÜÇÜKŞAHİN'in bugün (26 Şubat 2007) Hürriyet'te yayınlanan yazısı aşağıda.

Yazı hakkında yorumlarım olacak ama öncelikle yazıyı buraya ekliyorum.

Sur-u Sultani denizle buluşuyor,

HAFTASONU Kültür ve Turizm Bakanlığı Müsteşarı Mustafa İsen’le İstanbul’da, tarihi yarımadada kemik sızlatan rüzgara rağmen keyifli bir gezi yaptık.

Mimar Hilmi Şenalp’in de katıldığı İsen’in, yarımada ile ilgili projeleri büyük bir heyecanla anlattığı tura Ayasofya’dan başladık. Ayasofya’nın girişinin sağ tarafında II. Selim, III. Mehmed, III. Murad, I. Mustafa ve I. Ahmed’in türbelerinin bulunduğu bölüm var.

Burada hızla süren restorasyon çalışmaları altı ay sonra bitiyor.

Ayasofya’dan çıkıp meydana bakıyoruz; karşıda Sultanahmet Camii, solda Hürrem Sultan Hamamı, Alman Çeşmesi, Dikilitaş, Türk İslam Eserleri Müzesi.

Sadece camiyi değil, bütün bu eserleri kapsayan ses ve ışık gösterisi için bir Fransız mimar bir yıldır sürdürdüğü çalışmaları bitirmek üzere.

Bu arada, İstanbul’u iyi bildiğime inanan biri olarak, Yerebatan Sarayı’nın önündeki beyaz taş anıtın, milenyum nedeniyle dikildiğini ve o gün o taşın meridyenlerin başlangıç noktası kabul edildiğini öğreniyorum.

O beyaz milenyum taşı, bundan sonra daha iyi gösterilecek.

TOPKAPI - DENİZ - BAHÇE

Gülhane Parkı’nda ilk durağımız, yaz sonundan itibaren Türk İslam Teknoloji Tarihi Müzesi’ne dönüştürülmüş olacak olan Has Ahırlar.

Gülhane artık Topkapı Sarayı’nın hasbahçesi haline getirilecek ve Sarayburnu’ndan denizle bütünleştirilecek.

Böylece Saray, eskisi gibi arka bahçesine de, denize de kavuşacak.

"Topkapı Sarayı Bütünleştirme ve Sur-u Sultani Kapsamında Düzenleme Projesi" kapsamındaki bu kavuşma ile Sultan Abdülaziz’in, "Demiryolu geçsin de yatak odamdan geçsin" sözü nedeniyle Saray’ın yıkılan deniz kenarındaki bazı köşklerin yeniden inşa edilmesi için harekete geçiliyor.

Bunlar, İncili, Mermer, Yalı köşkleri ve Şevkiye Kasrı olabilir.

Sarayburnu’ndaki İDO atölyeleri, büyük bir kültür merkezine dönüştürülecek olan Sirkeci Garı, vapur iskeleleri proje gereği tarih olurken, demiryolu ve sarayla deniz arasındaki yol yeraltına çekilecek. Sonradan yapılanlar dahil Saray alanında 20’ye yakın kamu kuruluşu arasında bölüşülmüş binaların tamamı yeniden Saray’a bağlanıyor.

Bazı bölümleri yıkılmak üzere olan eski Darphane binasıyla ilgili olarak Türk Tarih Kurumu ile görüşmeler sürdürülüyor.

Elmadağ’daki Mehter Takımı’nın Saray içine taşınıp, tarihteki gibi dış bahçede günlük gösteri yapması için de Genelkurmay’la temas sürüyor.

TARİHE KREDİ KARTI

Yeni bölümleri de yakında restore edilip hizmete sokulacak olan Arkeoloji Müzesi ile Topkapı Sarayı arasındaki kapı yeniden açılacak.

Kombine bilet uygulamasına geçilerek, Arkeloji Müzesi’nin cazibesi artırılacak; çünkü günlük ziyaretçi sayısı Saray ve Ayasofya’da 5 bini aşarken, 2 milyon obje bulunan müzeyi ziyaret edenler 500’de kalıyor.

Topkapı çevresini gezdikten sonra Süleymaniye’ye geçtik.

İsen, cami ekleri olan Doğumevi ile Darüşiffa binalarını Kitap Hastanesi ve sergisi yapılmak üzere devraldıklarını büyük bir keyifle ifade ediyor. Türkiye’deki 300 bin el yazması eserin kısa sürede dijital ortamda kredi kartından bedel ödenerek okunabilir hale geleceğini anlatıyor.

Külliyedeki medreselerden birinin Türkiye Bilimler Akademisi’ne tahsis edileceğini de söyleyen İsen, tüm bu projelerin 2009 yılı sonunda tamamlanacağı iddiasında.

[orange]

...yıkılan deniz kenarındaki bazı köşklerin yeniden inşa edilmesi için harekete geçiliyor....

bu köşkler hakkında yeterli bir bilgim yok ama yıkılan herhangi bir köşkün yüz yıl sonra yeniden inşa edilmesi fikri bana çok garip geliyor...

[Omer Yilmaz]

İlk olarak yine projelerden bir gazete haberi ile bilgi sahibi olmamızı konuşmalıyız herhalde. Zaten herşeye karar verilmiş, belki projeler de yapılmış. İş bir haftasonu gezisinde olan bitenden gazetecileri haberdar etme aşamasına gelmiş...

Gazete de yazanlar ne kadarı doğru acaba? Alışkın olduğumuz her türlü değer tahrip olduğu için haberin doğruluğu ile ilgili bir tahminde bulunamıyorum açıkçası. Hele de İstanbul'u iyi bildiğine inanan yazarın milyon taşı yorumlarını okuduktan sonra. Yine de yazılanların doğru olduğu üzerinden değerlendirmekten başka bir seçenek de yok.

Bakanlığın Topkapı Sarayı ile ilgili bazı iyi niyetli girişimleri olduğunu zaten izliyorduk. Birinci Avlu'nun trafiğe kapatılması, Gülhane Akademisi restorasyonunun tamamlanması Gülhane Parkı ile Saray arasındaki ilişkinin yeniden kurulması gibi. Ancak bu haberde sıralananlar bu iyi niyetin biraz kontrol dışına çıktığını gösteriyor.

• Bakanlık böyle büyük çaplı bir operasyonu yaparken hangi mimarlar ile çalışmıştır?
• Mimarlık kurumlarının bu projeler hakkında bilgisi var mı?
• Tarihi Yarımada'nın en önemli noktasında trafiği yer altına almak bile başlı başına bir tasarım sorunu olmalı. Bu konuda hangi tasarımcılar ile çalışılıyor?
• Eğer ortada bu denli büyük bir proje varsa bu konuda İstanbul Büyükşehir Belediyesi ve Eminönü Belediyesi'nin bilgisi var mı?
• Neden bu denli önemli bir proje tüm paydaşların katılımıyla bir basın toplantısı ile, tüm basın ile aynı anda paylaşılmamıştır.
• Bakanlık müsteşarı neden bu gezide yanında bir mimar ile birliktedir?
• Mimarın bu projelerle ilgisi var mıdır?

Sorular elbette çoğaltılabilir...

[gün]

Sorular önemli ama bu bölgeye gereken değerin verilmesini can-ı gönülden istiyorum ve bu konuda oldukça geç kalındığı düşünüyorum. Çok az millete nasip olacak bir toprak parçası, hazine ve miras var elimizde ve dönüp bakmıyoruz...

[Metin Karadağ]

"Tazelenmiş tahnit pamuğunun," tarihi tarifte tahrif olduğunu bilmeyen var mıdır?

Yoktur?

Var olmaması gerekir.

Ancak ziyadesiyle bu kadar rağbet görmesinin de bir anlamı olması gerekir...

Pek iyi de o nedir?

Düşünmek, aklı selim ile düşünmek gerekir...

"Neye gerek, neye gerek bunca kıyl-ü kaal
Ben bana zulm eyledim ettim günah
Ya yeyip göynünü muhtaç mı kodum
Neyledim nettim sana ey padişah..."
...

İyi düşünmek gerek...



...

[Omer Yilmaz]

Orijinal metin Metin Karadağ tarafından gönderilmiş

"Tazelenmiş tahnit pamuğunun," tarihi tarifte tahrif olduğunu bilmeyen var mıdır?

Yoktur?

Var olmaması gerekir.

Ancak ziyadesiyle bu kadar rağbet görmesinin de bir anlamı olması gerekir...

Pek iyi de o nedir?

Düşünmek, aklı selim ile düşünmek gerekir...

"Neye gerek, neye gerek bunca kıyl-ü kaal
Ben bana zulm eyledim ettim günah
Ya yeyip göynünü muhtaç mı kodum
Neyledim nettim sana ey padişah..."
...

İyi düşünmek gerek...



...

Burası bir edebiyat forumu olmadığı gibi kişisel çekişme platformu da değil. Forumdaki pek çok kişinin Mimarlar Odası İstanbul Şube yönetiminin bir üyesi olduğuna inandığı sizden konu hakkında daha ciddi, mimarlar ve mimarlık kültürü ile ilgili yazmanızı bekliyoruz.

Yukarıdaki soruları bizlerden önce sizlerin, ilgili mercilere sormuş olmanız gerekirdi. Ve bize burada açıklama yapmanız.

[Metin Karadağ]

Sayın Ömer Yılmaz

1) Nerede olduğumu çok iyi biliyorum.

2) Kişisel çekişme aklıma bile gelmezdi, siz sözetmeseydiniz.

3) Sözkonusu kurumun yöneticisi değilim.Özelinize de yazarak bilgisini verdim.

4) Çok ciddiyim. Çünkü hem yaşam, hem de mimarlık kültürü benim için içiçedir.

5) Burada gördüm. Teşekkür ederim.


///////////7

Orijinal metin Omer Yilmaz tarafından gönderilmiş

Burası bir edebiyat forumu olmadığı gibi kişisel çekişme platformu da dahil. Forumdaki pek çok kişinin Mimarlar Odası İstanbul Şube yönetiminin bir üyesi olduğuna inandığı sizden konu hakkında daha ciddi, mimarlar ve mimarlık kültürü ile ilgili yazmanızı bekliyoruz.

Yukarıdaki soruları bizlerden önce sizlerin, ilgili mercilere sormuş olmanız gerekirdi. Ve bize burada açıklama yapmanız.

[Simla Sunay Ozdemir]

Kültür Bakanlığı ortaya birdenbire "Topkapı Sarayı Bütünleştirme ve Sur-ı Sultani Kapsamında Düzenleme" isimli bir proje çıkardı. Konuyla şimdi hem başbakanın, hem de bakanın yakınında bulunan bir mimar, Hilmi Şenalp alâkadar oluyor!

Murat Bardakçı'nın yazısı tartışmaya değer.

http://www.arkitera.com/news.php?act...sItem&ID=14806

[mimar mahmut]

Türkiyedeki kamu projelerinin çoğu böyle zaten.Oldu bittiye getirilir, kamuoyunun fikri hiç sorulmaz .eş dost mimarlara çizdirilir.ve herşey bittikten sonra herkesin haberi olur.

[Simla Sunay Ozdemir]

http://www.arkitera.com/news.php?act...sItem&ID=14806

Murat Bardakçı'nın yazısı tartışmaya değer...

[Omer Yilmaz]

Bardakçı'dan alıntı:

Mimarlar Odası nerede?
Ben, hemen her konuda görüş bildirmesine artık alışık olduğumuz Mimarlar Odası'nın sadece İstanbul'da değil, tarihimizin yüzlerce senelik diliminde de son derece önemli bir yer işgal eden Topkapı Sarayı ile çevresi ile ilgili hükm-i karakuşi misali bu proje hakkında bugüne kadar neden tek bir söz bile etmediğini merak ediyorum. Türkiye'nin "kuş alanları" ile ilgilenen, İller Bankası'nın tasfiyesi hakkında bildiri yayınlayan, "küresel sermaye grupları" ve "işgal" gibi kavramlarla yakından alâkadar olan ve Maltepe Başıbüyük'teki imar plânını değiştirmek için bile dava açan Mimarlar Odası'ndan Sur-ı Sultani konusunda her nedense çıt bile çıkmıyor!

Demekki sadece aile fertleri değil bu durumdan rahatsız olan...

[phin]

2000 yılında, 700. yıl kutlamaları kapsamında, Kaybolan Kültürel Değerlerimizin İhyası Projesi adı altında bu köşklerin projesi yaptırıldı. Proje Müellifi, Orhan Çakmakçı idi.

En son bu kadar yetersiz belge ile bu köşklerin (projeye Bab-ı Humayun'un üstkatı da dahildi) yapılamayacağına karar verilmişti. Demek konu yine gündeme gelmiş.

Ben bu proje kapsamında çalıştım, kabul edilebilir hiç bir tarafı yok bu işin.

Dayanak en başta Sedad Hakkı Eldem'in araştırmaları olmuştur.

Ancak SHE kitabında, bu çalışmanın amacının Türk Yapılarına yönelik bir araştırma olduğu, yapıların yeniden inşasının doğru olmadığını açıkça yazmıştır.

[Omer Yilmaz]

Hürriyet, 2 Mart 2007

Kültür ve Turizm Bakanı Koç, Topkapı Sarayı’nın etrafındaki tüm binaların aslına uygun hale getirileceğini söyledi. Koç, "Helikopterden bakıldığında oranın bir ’Emperyal Palas, Emperyal Court’ olduğu görülecek" dedi.

Kültür ve Turizm Bakanı Atilla Koç, Topkapı Sarayı’nın denizle bütünleşmesi projesini mutlaka gerçekleştireceklerini belirterek, "Yukarıdan helikopterden bakıldığında, oranın bir ’Emperyal Palas, Emperyal Court’ olduğu görülecek" dedi.

Koç, Bakanlık Müsteşarı Mustafa İsen’in Hürriyet’e açıkladığı projeyle ilgili olarak şunları söyledi:

"Etraftaki tüm binalar aslına uygun hale getirilecek veya yıkılacak. Aya İrini’nin hemen arkasında lojmanlar var. Hangi mantıkla oraya o binalar yapılmış anlamak mümkün değil. Hepsi yıkılacak. Deniz kenarındaki saraylarla kasırları da asıllarına uygun halde yaptıracağız. Şu anda 100 milyon YTL harcama yapıyoruz. Buna ilave olarak her yıl 20-50 milyon YTL daha harcama yapmak gerekebilir. Her yıl 50 milyon YTL de veririz. Bugün orada eserlerin yüzde 75’i hálá sergilenemiyor, bunu sağlayacağız. Sarayın temelleri güçlü değil. Allah göstermesin, bir su yükselmesi olsa, ne yaparız bilemem. Bu konuyu bir an önce halledeceğiz."

Koç, eski Darphane binası için Tarih Vakfı ile hukuki sürecin devam ettiğini de belirterek, "Bu binanın bize döneceğine inanıyorum. Tarih Vakfı burayı 15 yıl önce almış ve manzara şimdi ortada. Yapılamadığına göre, yapamayan gider, yapan gelir" dedi.

[Zeynep Alpay]

Tüm politikacıların gösteriş yeri nedense İstanbul'un meydanları, ana yolları ve Tarihi Yarimada oluyor. Sürekli korku içinde "acaba akıllarına ne geldi? Şimdi ne yapıyorlar kimselere duyurmadan? Şimdi ne oldu bittiye gelecek?" demekten yorulduk.

Bütün bu sonuç ve süreçlerin çözüm yasaların yeniden düzenlenmesi. İşlerin sadece atama ile gelenlere bırakılmamasıdır. Çarkların kanunlarla şeffaflaştırlması gerekmektedir.

Şimdi elimizde nasıl bir yasa var?; Benim bildiğim bu Kültür Bakanlığı sitesindeki Koruma Kanunu

http://www.kultur.gov.tr/teftis/Belg...D69CF44AAF79CF

ve oradan bir alıntı;


"Yetki ve yöntem:
Madde 10 – Her kimin mülkiyetinde veya idaresinde olursa olsun, taşınmaz kültür ve tabiat varlıklarının korunmasını sağlamak için gerekli tedbirleri almak, aldırmak ve bunların her türlü denetimini yapmak veya kamu kurum ve kuruluşları ile belediyeler ve valiliklere yaptırmak, Kültür ve Turizm Bakanlığına aittir. (1)"


Yapılan çalışmalar butun bu yasaya uygun -gibi- süslenebilir. Hep yapılıyor. Başka yaslanacağımız yasa var mı? Paylaşır mısınız?

Eğer yoksa, bugünkünden daha güçlü bir sivil tepki gerekmektedir? Nasıl yapılmalı? Ne yapabiliriz? Anlatmak istediklerimizi, kendi konuşma balonlarından başkasını duymayan yetkililere nasıl ulaşırtırabiliriz? Biraz bunu düşünmeli ve tartışmalıyız.