Arkitera Mimarlık Merkezi Yazım Klavuzu

[Emine Merdim]

Arkitera Mimarlık Merkezi Yazım Klavuzu'nu aşağıda bulabilirsiniz.

Arkitera Mimarlık Merkezi Yazım Kılavuzu

1. Boşluk noktalama işaretinden önce değil, sonra bırakılır. (Ör: “Mimarları, mühendisleri, şehir planlamacıları ve belediyeyi bu toplantıda bir araya getirmek gerek” değil, “Mimarları, mühendisleri, şehir planlamacıları ve belediyeyi bu toplantıda bir araya getirmek gerek”.)
2. -log eki (sosyolog, psikolog gibi) ile biten kelimeler ek aldığında “g” yumuşar, “ğ” olur.
3. Yabancı kelimeler italik yazılır.
4. Şehir, ülke adlarında Türkçe karşılığı yoksa orijinal şekliyle kullanılır.
Ör: Pekin (Türkçeleşmiş hali) ve Washington (orijinal hali)
5. Şirket, okul gibi kurum adlarında, resmileşmiş isim olduğu gibi kullanılır, gerekirse parantez içinde açıklama yapılır.
6. Ünvanları yazarken; Prof.Dr. İsim Soyisim... biçiminde yazılır. İsimden önce boşluk bırakılır.
7. Yabancı kurum adları, toplantılar, konferans isimleri orijinal dilde italik kullanılıp, gerekirse parantez içinde Türkçe’ye verilir. Orijinali İngilizce değil ise ve kaynak olarak İngilizcesi’nden çevriliyorsa, zaten çeviri olan isim kullanılmaz ve doğrudan Türkçe çevirisi kullanılır.
8. Sert sessizle biten özel isme –de hal eki gelince, okunduğu gibi harf sertleşir: Ahmet’de değil, Ahmet’te...
9. Saatlere gelen ekler okunuşa göre yazılır: 18.00’de değil, 18.00’da....
10. Yabancı dildeki kelimeler orijinal okunduğu gibi ek alır.
11. % işaretinden sonra gelen sayı bitişik yazılır: %100 gibi...
12. Metinde çok kullanılan kısaltmalar ilk olarak açık haliyle ve parantez içinde kısaltmasıyla kullanıldıktan sonra, metin içerisinde kısaltmasıyla kullanılmaya devam eder:
13. Ör: .......Türkiye Cumhuriyeti (TC)....... TC..... TC.... TC.... gibi.
14. Tarih yazarken ay kelime olarak kullanılıyorsa arada nokta olmaz: 12 Temmuz 2003 gibi. (12Temmuz2003, 12.Temmuz.2003 YANLIŞ).
15. Rakamla yazılıyorsa arada nokta olur: 12.07.2003 gibi... (noktalar arasında boşluk olmaz) (12.07.03 YANLIŞ)
16. Metinde çok kullanılan İngilizce kelimelerin Türkçe’de kullanılan şekilleri:
17. İngilizce Türkçe
master plan master plan
landmark nirengi noktası; (anlaşılmayan noktalarda italik olarak orijinali de kullanılır.)
green architecture ekolojik mimarlık
energy-efficient enerji tasarruflu
CEO CEO, genel müdür (?)
Chairman ... Başkanı (Jüri Başkanı, Bölüm Başkanı)
context bağlam
Harvard Uni. GSD Editör İnsiyatifi
18. “workshop” yerine “atölye/atölye çalışması” kullanılır.
19. “10 km” değil, “10km”; bitişik yazılır.
20. Telefon numarası yazımı: 0216 355 07 22
21. Adres yazımı:
Bağdat Cad. Kumbaracılar Sok. No: 12/7 DOĞRU
Bağdat Cad.Kumbaracılar Sok.No:12/7 YANLIŞ
22. Form yazarken ismin hallerinin kullanışı aşağıdaki gibidir:
Adı:
Soyadı:
Adres:
.....

[Emine Merdim]

23. Sık kullanılan kısaltmalar:
A.Ş. Ltd.Şti. (arada boşluk yok) ve Cad. Sok. No. bkz.
24. Yer ve tarih parantez içinde yazılırken önce şehir, sonra tarih sırası izlenir.
Ör: (İstanbul, 2003)
25. Metin içerisinde “http://arkitera.com” diye değil, “www.arkitera.com” diye kullanılır.
26. “Sayfa”nın kısaltması “say.” ya da “sf.” değil, “s.” dir.
27. Osmanlıca ile Latin harfleri arasındaki uyumsuzluğu gidermek için kullanılan inceltme işareti artık yavaş yavaş terk edilse de, özel isimlerde yer alan inceltme işaretlerini muhafaza etmek gerekir. Ör: Mehmet Âkif Ersoy. İnceltme işareti, AMM’de sadece özel isimlerde kullanılır. Arkitera MM’nin imla kılavuzu listesinde diğer sözcüklerde doğru olarak kullanılan inceltme işaretleri dikkate alınmaz.
28. İsim tamlamaına gelen sıfatlara örnek:
Eski Maliye Bakanı (Maliye Eski Bakanı YANLIŞ),
Kültür Bakanı Sayın Erkan Mumcu (Sayın Kültür Bakanı Erkan Mumcu YANLIŞ)
29. Alt ve ara başlıklarda da her kelimenin ilk harfi büyük yazılır. Başlıklarda sadece “ve, ile” gibi bağlaçlar küçük yazılır.
30. Metin içerisinde “04-05 Temmuz” yanlış, “4-5 Temmuz” doğru kullanım.
Metin içerisinde “4-5 Temmuz tarihleri” yanlış, “4-5 Temmuz günleri” doğru kullanım.
31. “İnternet” cümle içinde küçük harfle başlar. Büyük harfle yazarken ise, Türkçe’ye yerleştiği için “Internet” değil, “İnternet” yazılır.
32. 1980ler’de yanlış, 1980’lerde doğru kullanım.
33. <’90’lı yıllar> da iki kesme işareti kullanmamak için, “doksanlı yıllar” yazılır.
34. “8. Ulusal” yazarken, arada boşluk var.
35. İstanbul’lu yanlış, İstanbullu doğru kullanım. Kent tanıdık değilse, okuma kolaylığı açısından kesme işareti kullanılabilir, inisiyatife bağlı.
36. Çoklu öznelerde isteğe bağlı olmakla birlikte, fiile –ler eki genelde kullanılmaz.
37. Metinde / noktalama işaretinden önce boşluk bırakılmaz. Ör: “Mimarlık / Tasarım” yanlış, “Mimarlık/Tasarım” doğru kullanım.
38. Kaynakça yazımında; “Soyadı, Adı” açık olarak yazılır.
39. Kelime yazımlarında http://www.tdk.org.tr/imla/ esas alınır.
40. Eser isimlerinin yazımı
• Kitap, dergi, resim, heykel, sinema filmi, belgesel, tv yapımları ve diğer sanat ve fikir eserleri italik yazılır.
• Makale, hikâye gibi “kitap içi” eserler tırnak içinde yazılır. (Tek başına bir eser olmadığı için)
• Türkiye’de çevrilmiş yayın, kitap, etkinlik v.b. gibi tüm yabancı isimler çevrildiği adla kullanılır. (Ör: Steven Holl’un “Fikir ve Olgu” sergisi) Eğer Türkçe çevirisi yapılmamışsa, orijinal dilinde yazılıp yanına parantez içinde açıklama yapılır.
41. İkilemeler
• Aynı sözcüğün yinelenmesinden veya yakın ya da karşıt anlamlı sözcükler ile aralarında ses benzerliği olan sözcüklerin yan yana kullanılmasından oluşan ikilemeler ayrı yazılır (art arda, yan yana, bire bir, er geç). İstisna: Kimi kalıplaşmış ikilemeler bitişik yazılır. Ör: Çarçur, iriyarı, dedikodu, irikıyım, kapkaç, karmakarışık, kellifelli... Uyarı: İkilemelerden yapılmış isimler birleşik yazılır. Ör: Fırfır, hırgür, dırdır, gırgır, şakşak, zıpzıp, çıtçıt...
42. Büyük Harf Kullanımı
• Tamlama biçiminde kurulmuş dağ, ova, göl, deniz, akarsu, vaha, meydan, cadde, sokak... adlarının her sözcüğü büyük harfle başlanarak ayrı yazılır: Ör: Marmara Denizi, Sakarya Irmağı, Amik Ovası, Vatan Caddesi, Taksim Meydanı... Uyarı: Uludağ, Acıgöl, Gökova, Büyükada gibi kalıplaşmış yer adları bitişik yazılır.
43. Latin alfabesi kullanan dillere ait özel adlar, değiştirilmeden yazılır. Okunduğu gibi yazılan birkaç istisna dışında: Napolyon, Cenevre, Londra...
44. Latin alfabesi kullanmayan dillere ait özel adlar, okundukları gibi yazılır: Puşkin, Çehov, Konfüçyüs...
45. Latince ve Yunanca’da transkipsiyon kurallarına uyulur. Ör: Thukidides, Thales, Phaselis. Türkçe’de yerleşmiş bazı isimler istisnadır (ki bu istisnalar çok sayıdadır). Ör: Pisagor, Likya, Öklid, İyonya, Kapadokya, Pamfilya, Karya vb.
46. Kurum adları(nı oluşturan her sözcük) ve tamlama halindeki unvanlar(ı oluşturan her sözcük) büyük harfle yazılır. Ör: Devlet Demiryolları, Başbakanlık Özel Kalemi, Arkitera Editörü. Özel adlara bağlı unvanların, takma adların ilk harfleri büyük yazılır. Müstakil kullanımında ise küçük yazılır. Ör: Başbakan Nihat Tuna konuta geldi. Dün başbakan konuta geldi.
47. Belirli bir tarihi gösteren gün ve ay adları büyük yazılır. Ör: 14 Haziran’da izinden dönüyorum. Her nisan âşık olurum. 21 Mayıs Cuma günü maça gitmiştim. Bu cuma maç yok.
48. Türkçe, İngilizce gibi dil adları özel isimdir, ilk harfleri büyük yazılır.
49. Euro, Lira gibi para birimlerinin ilk harfi büyük yazılır.
50. Metin başlıklarında ilk harfler büyük yazılır, sadece bağlaçlar (ile, ve, gibi...) küçük hafle başlar. Aynı kural İngilizce başlıklar için de geçerlidir.
51. Sayıların yazımı
• Sayılar yazı ile yazılıyorsa, her sözcük ayrı yazılır. Ör: Otuz beş
• Yüzyıl isimleri rakamla yazılır. Ör: On dokuzuncu yüzyıl değil, 19. yüzyıl.
• Askerî terimlerde rakam kullanılır. 3. Ordu, 4. Tümen.
• Hükümdar isimlerindeki sıra sıfatlarında Romen rakamı kullanılır: Ör: II. Mahmut.
• Sayı adet belirtiyorsa, rakam ile yazılır. Ör: 1.000 tane
• Sayının kolay okunur olması için üç hanede bir nokta kullanılır (10.000.000 gibi)
• Sıralama sayılarına gelen ekler kesme işareti ile ayrılır. Ör: 5.’nin
• Para yazımında: “90 milyon Lira” doğru kullanımdır.
• Temel olarak sayı metinde, teknik data olarak geçiyorsa rakam ile, edebi metindeyse sayı ile yer alır.
52. Kısaltmalar
• Sayfanın kısaltması “s.”dır. Birden fazla sayfaya referans verildiğinde zinhar “ss.” yazılmaz. Ör: s. 21-23.
• Uluslararası birimler sisteminde yer alan birimlerin kısaltmalarında nokta kullanılmaz. Bu kısaltmalar ek aldığında kesme işareti kullanılır. Ör: km, cm, kg; km’de, kg’lik.
• Ekler kısaltmalara temel olan kelimenin değil, kısaltmadaki son harfin okunuşuna uyar. Ör: İTÜ’ye, vb.ye.
• NOT: Yabancı isimlerin kısaltmalarında, Türkçe’deki yerleşik okunuş esas alınır. Ör: CNN’ne, UEFA’nın, CIA’in
• Noktalı kullanılan kısaltmalarda her noktadan sonra boşluk verilmelidir. Ör: M. K. Atatürk (M.K. Atatürk değil), s. 68 s.68 değil
• Kurum adları kısaltılırken nokta kullanılmaz. Ör: KKK (K.K.K. değil), AŞ (A.Ş. değil), AB, ABD (A.B.D. değil), TBMM, UNESCO (Yerleşik olmalarından dolayı)
53. Nokta Kullanımı
• Sayı basamaklarının arasına nokta konur. Ör: 345.000
• Ondalık kesirleri ayırırken virgül kullanılır. Ör: 2, 75
• Cümle tırnak işareti ile bitiyorsa, nokta tırnağın içinde kalmalıdır. Ör: Marx’ın dediği gibi “aslolan değiştirmektir.”
• Cümlenin tamamı parantez içindeyse, nokta parantezin içinde kalır. Ör: Kerem gelmez. (Huysuzdur da ondan gelmez.)
54. Üç Nokta Kullanımı
• Herhangi bir alıntıda atlanan bölümler köşeli parantez içinde üç noktayla belirtilir: [...]“...” cümle tamamlanmamışsa kullanılır;
• soru ve ünlemle beraber kullanılacak üç noktalarda, toplam üç noktalama işaretine tamamlanır: “?...” değil, “?..” gibi.
55. Kısa Çizgi
• Cümle içinde ara açıklamalar için kısa çizgi kullanılır. Ara açıklama cümle sonuna geldiğinde, cümle kısa çizgiyle bitmez.
• Ara açıklama cümle içinde yer alıyorsa, kısa çizgiden sonra boşluk bırakılmaz. Ör: Aynı yıl içinde okulda -genellikle eşleri tarafından desteklenen- dört erkek ABCFM misyoneri görev yapıyordu.
• Ancak açıklama cümle sonundaysa, kısa çizgiden sonra boşluk bırakılır. Ör: Bu satırları annesine yazdığı mektuptan alıntılanan Vischer, ilk etapta Ermenice değil Türkçe öğrenmişti – bu da misyon hareketinin pragmatik yapısının bir yansımasıdır. (Cümle sonunda özerk bir cümle olarak değerlendirilir.)
56. Tırnak İşareti
• Alıntı ayrı bir paragrafta, küçük punto ve içeriden ise, ayrıca tırnak kullanılmaz.
• Çift tırnak içinde tırnak kullanılması gerektiğinde tek tırnak kullanılır.
• Hem tırnak hem italik aynı zamanda kullanılmaz.
• Tırnaktan sonra gelen eki ayırmak için kesme işareti kullanılmaz. Ör: “Arkitera”da
• Tırnak içindeki cümlenin sonuna virgül kullanılarak temel cmleye devam edilir. Ör: “Ben bu akşam geliyorum, ” diyerek çıktı.
57. Parantez
• Cümle sonuna gelen parantez içindeki referanslarda, nokta parantezden sonra yer alır. Ör: Toplumsal sınıfların oluşmasında, üretim ilişkileri esastır (Marx, 1867).
• Çeviri eserlerde kavramın orijinal karşılığını koymak gerektiğinde, köşeli parantez kullanılır. Ör: Toplulaştırma [aggregation]. Sadece çevirilerde olması gerekmez bu ikinci bir dildeki anlam açıklamasının.
• Çevirmenin ya da editörün eklediği ifadeler köşeli parantez içinde kullanılır. Ör: The History of Modern Turkey [Türkçesi: Modernleşen Türkiye’nin Tarihi]
• Çevirisi Türk diline oturduysa ( ), eğer editör yorumlayarak o şekilde çeviriyorsa [ ] kullanılır.
• Metinlerde köşeli parantez [ ], editörün eklediği ifadeler için kullanılır.
• Parantez içinde, parantezden sonra ve önce boşluk bırakılmaz. Ör: ( Arkitera ) değil, (Arkitera)
58. Kesme İşareti
• Satır sonuna gelen kesme işaretinden sonra hece bölme çizgisi kullanılmaz. Ör: T. Bora’ nın futbol yazıları, spor yazarlığında İslam Çupi’nin mirasının…
• İtalik yazılmış bir kelimeden sonra kesme işareti kullanılır.
• Kesme işaretinden sonraki ek, kelimeyle bitişik yazılır; parantez ancak ekten sonra yazılır. Örek: “Gürcistan (İngilizce Georgia)’nın batısı...” değil, “Gürcistan’ın (İngilizce Georgia) batısı...”
• Kesme işaretinden sonra boşluk bırakılmaz. Ör: Arkitera’da
• Özel isimlerde çoğul eki kesme işaretiyle ayrılmaz. (Ör: Ahmetler) Ancak kelimenin çoğul haline çekim eki gelirse, bu, kesme işaretiyle ayrılır. (Ör: Ahmetler’e)
59. Şapka• İnceltme işareti, AMM’de sadece özel isimlerde kullanılır. Arkitera MM’nin imla kılavuzu listesinde diğer sözcüklerde doğru olarak kullanılan inceltme işaretleri dikkate alınmaz.

[Emine Merdim]

Bir yanlış anlamayı düzeltmek istiyoruz. Yukarıdaki yazım klavuzu herhangi bir yaptırım ya da buranın kuralları budur demek için eklenmemiştir. Forumun kuralları mevcut ve onlar da http://forum.arkitera.com/showthread.php?t=8890 adresinde. Amacımız Arkitera Forum'da Türkçe'nin daha düzgün kullanılmasını sağlamak ve bir rehber oluşturmak.

Ayasofya da durumu Ayasofyaya selamlarımla burada özetliyor.

[Emine Merdim]

Hafta sonu Radikal 2'de yayınlanan bir haber ve yaşanmış olay dolayısıyla şapkalı harf kullanımı...

Radikal-çevrimiçi / Radikal2 / Enteresan bir 'şapka' hikâyesi...

Enteresan bir 'şapka' hikâyesi...

Nüfus İdaresi, Türkçe'nin doğru kullanımı konusunda yasaklar yaratmak ve karşı çıkanları dava açmaya zorlamak yerine, çalışanlarına Türkçe eğitimi vermeli


CEM ALTIPARMAK
"Bu çocuğun anne babası burada mı? Konuşmak istiyorum onlarla, vazgeçsinler bu davadan. Biz daha bu harfin bilgisayarda nasıl yazılacağını bilmiyoruz. İleride hep sorun yaşayacaksınız, valla çocuğun başınıza iş açıyorsunuz"...
Savcının bu sözleriyle başladı isim değişikliği davamız. Yargının bürokratik geleneği içinde yıllarını tüketmiş savcı, iyiniyetli uyarısında pek de haksız değildi. Hele duruşma esnasında (^) işaretini duruşma zaptına nasıl yazacağını gerçekten de bilemeyen kâtibe Shift+3 tuşlarına basılması gerektiğini bizzat göstermek zorunda kalmamız, bizi de endişelendirmedi dersek yalan olur. Hele hele, kendi kurumunun verdiği, herhangi bir yasaklılık halinin bulunmadığına dair cevaplardan bîhaber nüfus temsilcisinin, duruşmada kendisine her söz düştüğünde -yasak bu, yasak yasaak!.. diye söylenip durması, gerçekten de trajikomik bir durumdu...
Bir özel ismin nasıl yazılması gerektiğine yönelik olan bu davanın detaylarına geçmeden önce, bir soruyla başlayalım isterseniz: Çoğumuzun 'şapka' diye bildiği, (a, ı, u) ünlülerinin üstüne koyduğumuz ve bu sayede hem anlam hem de ses farklılığı yaratmamıza yarayan (^) düzeltme işaretini yazılarında kullanan var mı içinizde? Mektuplarında? Dilekçelerinde? Resmî makamlarca yazılan belgelerde hiç denk geliyor musunuz bu işarete? Eminim birçoğunuz bu işaretlerin yazışmalarda kullanımının yasaklandığını bir yerlerden duymuşsunuzdur. Gerçekten de uzun yıllardan bu yana, bu işaretin kullanımının yasaklandığına toplumca inandırıldık. Gerçekten yasak mıydı peki? Bir bileniniz, bu yasağın yer aldığı bir kanun maddesi, bir yönetmelik, bir genelge gören var mı?
Ne yazık ki ben de bu işaretin yazı dilindeki kullanımı konusunda genel bilgisizlik halinden daha farklı bir duruşa sahip değildim. Ta ki sevgili arkadaşlarım Çağatay ve Mine Durukan'ın, yeni doğan kızlarına "Lâl" -dikkat ediniz 'şapkalı' yazılmıştır- ismini koymaya karar vermelerine kadar:
Arkadaşlarım, yeni doğan kızlarının adının Lâl olmasını isterler ve bu amaçla nüfus Müdürlüğüne bildirimde bulunurlar. Görevli Nüfus memuru çocuğun ismini nüfus kaydına Lal olarak yazar. Arkadaşlarım itiraz eder, "Lal, dilsiz dili tutulmuş anlamına gelir, biz ise kırmızı renkli değerli bir taş ismi olan Lâl adını koyuyoruz, lütfen (a) harfini doğru yazın, üzerine şapka koyun", der. Görevli anlamsız gözlerle bunlara bakar ve "yasak kardeşim" der. "Nüfus işlemlerinde bu tür işaretlerin kullanılması yasak"!... Devletin deneyimli memuru yalan söyleyecek değil ya, herhalde bir bildiği vardır diye düşünüp durumu kabullenirler ve pek içlerine sinmese de çocuklarının ismini "Lal" olarak kaydettirip evlerinin yolunu tutarlar.
Dedim ya, içlerine pek sinmez bu durum. Ne diye çocuklarına istedikleri ismi koymaları yasak olsun ki? Türkçe dilbilgisi ve yazım kuralları üzerinde biraz araştırma yaparlar ve Türk Dil Kurumu (TDK) web sitesinde, 'Yazım Kılavuzu' kısmında bizim yıllarca ortadan kalktı diye bildiğimiz (^) düzeltme işaretinin kullanımının hâlâ geçerli olduğuna dair açıklamalar bulurlar ve bu bilgilerle birlikte, büyük bir sevinçle, tanıdıkları bir avukat arkadaşlarının (O ben oluyorum) yanına giderler ve dertlerini anlatırlar. Bu avukat arkadaşın hayatının uzunca bir kısmı, özellikle kişiliğinin oluştuğu çocukluk yılları, ebeveynlerinin memur olmasının kaçınılmaz bir sonucu olarak, tayinlerde, memuriyet hayatının yalıtılmış ortamlarında, dairelerde, lojman bahçelerinde heder olduğundan, memuriyet denilen o mücessem iradeye karşı, ister istemez bir zaafı, o iradenin karşısında bir ezikliği vardır.-"Arkadaşlarım, bence de o memur doğru biliyordur. Bir kanun, ne bileyim en azından bir bakanlık genelgesi olmasa, bu kadar emin konuşur mu bu insan, bir tarafından uyduracak değil ya devletin memuru"! der, der ama, arkadaşlarının ısrarlarına da dayanamayarak, ret gerekçesinin yasal dayanağını öğrenmek amacıyla, Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü'ne (NVİGM) başvuruda bulunur. Başvuru talebi açıktır: "Lâl isminde yer alan düzeltme işaretinin kullanılması talebinin reddine gerekçe olan yasal dayanağın açıklanması, böyle bir dayanak yok ise, çocuğun isminin 'Lâl' olarak düzeltilmesi".
Başvuru, Bilgi Edinme Kanunu usullerine göre yapılır. İdarenin bu başvuruya cevap verme süresi 15 (en çok 30) iş günü ile sınırlıdır. Aradan 57 iş günü geçer, cevap gelmez. Bir kez daha başvuruda bulunulur. "Yasal süre içinde cevap vermediniz, şayet bu başvuruya da cevap vermez iseniz hakkınızda suç duyurusunda bulunacağız" diye. Bu esnada İl Nüfus Müdürlüğü'nden bir görevli ile telefon görüşmemiz olur, "Valla" der, "bu sizin başvurunuz bizim genel müdürlüğe dert oldu, bütün hukuk işleri bu yasağın kanuni gerekçesini arıyor, bulamıyor."
TDK'nın görüşü
Çok geçmeden başvurumuza ilk cevap gelir: "Konu hakkında Türk Dil Kurumu'na görüş sorduk, yazı cevabı geldiğinde başvurunuz cevaplandırılacaktır". Bu cevapla umutlanırız biraz, yoksa istediğimiz oluyor mu ne? Şayet TDK'ya görüş sormuşlarsa zaten TDK bu görüşe olumlu cevap verecektir. Değil mi ki kendi sitelerinde düzeltme işaretlerinin kullanımının geçerli olduğunu söylüyorlar.
Beklenen nihai yanıt, başvurunun üzerinden 4 ay 12 gün geçtikten sonra gelir. Cevapta özetle, özel ad olarak kullanılan "Lâl" isminin yazılışında düzeltme işaretinin kullanılmasının mümkün olduğunun TDK'ca bakanlıklarına bildirildiği, ne var ki, talep ettiğimiz düzeltmeyi kendiliğinden yerine getiremeyecekleri, ismin düzeltilmesi için mahkemeye başvurmamız gerektiği söylenir.
Bu cevap, şüphesiz ki düzeltme işaretinin kullanımı konusunda Nüfus İşleri Genel Müdürlüğü'nde yer etmiş hatalı bir uygulamanın hiçbir yasal dayanağının bulunmadığının ortaya çıkması açısından olumlu bir gelişmedir. Bununla birlikte Nüfus İdaresi'nin bu cevabı, kendi kusurlu davranışını kendiliğinden telefi etmek yerine (kaldı ki bu imkân, 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu'nun 38. maddesi ile idareye tanındı), başvurucuları dava açmak ve yargılama gideri yapmak zorunda bırakması açısından hatalı bir cevap. Çünkü ismin yanlış yazımındaki kusur bizzat Nüfus İdaresi'ne ait olmasına rağmen, dava açmak zorunda bırakılan başvurucuların yapacağı mahkeme giderleri, ne yazık ki, aynı kanunda yer alan ve nüfus davalarında mahkeme giderlerinin davalı idareye yükletilemeyeceğine dair yasal düzenleme nedeniyle, Nüfus İdaresi'ne yansıtılamıyor.
Oysa, vatandaşlarının uymasını beklediği sistemin düzgün işlemesinden sorumlu olan, devlettir. Nüfus İdaresi, Türkçe'nin doğru kullanımı konusunda hukuki dayanağı olmayan yasaklar yaratmak ve bu yasaklara karşı çıkanları dava açmaya zorlamak yerine, gerekirse çalışanlarına Türkçe dil ve yazı eğitimi vermek zorundadır. İdarenin bu yükümlülüklerini yerine getirmesini -haklı olarak- talep etmek varken, ne diye bizler kendi isimlerimizin doğru şekilde yazılması hakkından feragat edelim?

Lal'in şapkası
Davayı kazandık. Talebimiz kabul edildi. İdarenin kusurunu düzeltmek için yargılama gideri yapmaya mecbur bırakan ve bu giderleri de kusurlu olan Nüfus İdaresi'nden istememizi engelleyen kanuni düzenlemeyi, bir başka davanın konusu yapmaya karar vererek, ilâmı kesinleştirdik (İzmir 9. Asliye Hukuk Mahkemesi 2007/297 E.-270 K.). Küçük Lâl "şapkasına" kavuştu. Dilsizlikten kurutulup, kırmızı bir mücevhere dönüştü. 'Devlet baba' bundan böyle küçük kızının ismini yazmak için, en azından iki tuşa daha fazladan basmak zorunda kalacak.
Sizce çok zor mu?..

CEM ALTIPARMAK: Avukat, İzmir Barosu

[Omer Yilmaz]

TDK Yazım Kuralları