[Emine Merdim]

Ahmet Vefik Alp'ten bize ulaşan bir basın bülteni ve "Oto-Ray Körfez Geçişi" önerisi.

‘Expo Izmir’e Can Damarı....’

Acd. Prof. Dr. Ahmet Vefik Alp
Mimar Kentbilimci
Başbakan Başdanışmanı (1999-2002)

Izmir Expo 2015 ye aday oldu. Milano ile yarışacak.
Expo alanı olarak uzun yıllardır Izmir’i meşgul eden Balçova, Inciraltı Bağlararası mevkii öne çıkıyor. Bence bu bölge Expo için uygun.
Ancak Izmir’in ve Izmir Expo’nun ulaşım altyapısını şimdiden çözemezseniz adaylık kağıt üstünde kalacaktır. Aynen Istanbul’un Olimpiyatları ulaşım sıkıntısı yüzünden bir türlü alamaması gibi.
Esasen Izmir de ulaşım tıkanıklığı da şimdiden hissedilmeye başladı. Expo olsun olmasın Çeşme Yarımadasındaki gelişmelere paralel soluklu projeler gündeme getirilmediği takdirde Izmir de Istanbul’un kaderini paylaşacak, ulaşım kitlenecektir.
Bu bağlamda geliştirdiğim Balçova, Üçkuyular-Karşıyaka, Mavişehir arası 5 km lik Izmir ‘Oto-Ray Körfez Geçişi’ Projesi Izmir ulaşımını uzun yıllar sorunsuz kılabilecek ve Expo 2015 Izmir’in ulaşım sorununu baştan çözecektir.
Güneyde Çeşme ve Aydın, batıda Ankara ve Istanbul yollarını toplayarak Izmir’i dolaşan Çevreyolu kuzeyde Çanakkale yoluna bağlanmakta, Kent merkezini Karşıyaka ya bağlayan Altınyol’un yükünü hafifletmektedir. Bu girişim faydalı ancak yeterli değildir. Çevreyolu’nun güney kuzey iki ucu Körfez üzerinden deniz geçişiyle bağlanarak Kenti çevreleyen bir ‘Kuşakyol’ oluşturmalıdır. Aksi halde, hizmete açılaçak çevreyolu kısa bir süre sonra aynen Istanbul TEM otoyolu gibi tampon tampona bir cadde haline dönüşebilecektir.
Çeşme ve Aydın Otoyol uzantılarının Balçova, Üçkuyular mevkiinde, Güzelyalı kornişiyle birleştiği kesimden başlayan Körfez Geçişi Karşıyaka ya Mavişehir den içeri girmekte, Çanakkale Karayolu ve Izmir Çevre Otoyolunun birleştiği Çiğli veya Kipa-Atakent kavşagı ile buluşarak çemberi tamamlamaktadır.
Proje çok amaçlıdır. Halen yapım halindeki Izmir Metrosu nun güney Üçkuyular istasyonu ve kuzeydeki Çiğli hattından alınan çıkışlar Körfez Geçişi’nden geçirilmekte ve raylı Toplu Taşıma Sistemininde ‘ring’ sefer hedeflenmektedir. Böylece, Izmir ulaşımı lastik tekerlekli araçlar ve raylı sistem için iki ayrı kuşak sisteme kavuşacaktır. Geçiş 5-6 dakika sürmektedir. Proje, hareketlenmesi beklenen Çiğli Havalimanı ve Organize Sanayi bölgelerine de hizmet etmektedir.
Körfez de deniz altından giden Tüpçgeçiş sistemi ise birçok açıdan tercih edilmemelidir. Pahalı ve zor bir proje olan tüpgeçiş 5 km boyunca Izmir in güzelliklerini temaşa etmek yerine insanları karanlıkta seyahate mecbur etmektedir. Havalandırma ciddi maliyet getirmekte, kaza ve yangın durumları felaketlere yol açabilmektedir. Zemin zayıf olduğundan, tüpgeçiş maliyet ve yapımda süre artışları bir yana, deprem koşullarında risk taşıyabilecektir. Istanbul’a 1 milyar dolara malolan 1 km lik tüpgeçiş tarihi ve doğal çevrenin getirdiği zorunluluklar nedeniyele tercih edilmiştir.

Biraz ileri görüşlü olursak Izmir’in Istanbul gibi çökmesine engel olabiliriz.
Izmir Oto-Ray Körfez Geçişi ile kentiçi ve transit ulaşım rahatlayacak, raylı toplu ulaşım kenti saracak, Proje Izmir’in Expo adaylığında önemli bir veri olacaktır.
Ayrıca, Gerdanlık gece ve gündüz Izmir’e estetik katacaktır..