[Omer Yilmaz]

Mevcut siyasi otoriteninvizyon ve deneyim eksikliği nedeniyle Deprem kaçınılmaz kader olarak kabullenilmiştir. Ülkemizin tamamına yakın bölümü deprem kuşağında ve yapılarımız genelde depreme dayanıksızdır. 20.000 can ve 25 milyar dolar para kaybettiren depremlerden 7 yıl sonra ‘laf çok aksiyon yok’ tur. Deprem meselemiz sadece yıldönümlerinde ve ciddi bir deprem yaşandığında hatırlanmaktadır.DYP (YDP) ciddi bir depremin Ülkemizi derinden yaralayacak ve egemeliğimizi riske sokacak bir tehlike olduğunu benimsemiş, halihazırda olduğu gibi sorunu hasıraltı etmek yerine onunla etkin biçimde yüzleşmeyi ve savaşmayı hedeflemiştir:

.Mevcut yapıların ‘Zorunlu Deprem Sigortası’ yaygınlaştırılacaktır:
.Pilot iller kapsamında çıkartılan, uygulamada beklenen neticeyi veremeyen ‘Yapı Denetim Yasası’ ihya edilerek etkin hale getirilecek ve Ülke genelinde uygulanacaktır. Bu bağlamda yapıların inşaat safhasından itibaren sigortalanması sağlanacaktır.
.Mevcut yapı stoğunun deprem karşısında davranışının tahmini için başlatılan ancak gereğince yürütülemeyen zemin ve yapı tespit çalışmaları sistematik bir süreç ve hızla tamamlanacaktır.
.Teknik ve mevzuat açılarından ihyası mümkün olan kamu yapıları süratle güçlendirilecektir.
.Ruhsata aykırı yapıldığı veya tescilli eski eser olduğu için güçlendirme izni verilemeyen yapılara ilişkin yasal düzenleme yapılacaktır.
.Deprem ile ilgili bilimsel araştırmalar desteklenecektir. ’Önceden Tahmin’ ve ‘Erken Uyarı’ çalışmaları desteklenecektir.
.Imar planlarının yapımında deprem faktörü öncelikli olarak ele alınacaktır.
.Pilot apartman bölgelerinde imar hakları düşeyde %10-30 artırılarak eski binaların yap-sat düzeni içerisinde müteahhitler tarafından kendiliğinden yenilenmesi sağlanacaktır. Çok malikli yapıların yenilenebilmesine yönelik hukuki engellerin yumuşatılması için Kat Mülkiyeti Yasası’ nda düzenlemeler neticelendirilecektir.
.Gecekondu ve çarpık yapılaşma bölgelerinde mümkün olduğunca sakinlerin rızasına dayalı yıkım yapılarak depreme dayanıklı yeni konutların inşaası hızlandırılacaktır. Dönüşümler tercihen kendi yerinde, olamıyorsa başka bölgelerde uygulanacaktır.
.’Çekirdek Konut’, Tam Prefabrikasyon’, ‘Endüstrileşmiş Yapım’, ‘Mödüler Yapım’ gibi hızlandırılmışinşa teknikleri ülkemize kazandırılarak süratli ve ekonomik konut yapımına öncelikverilecek, depreme dayanıklı bina strüktür ve malzemeleri öne çıkarılacaktır.
.’Deprem Izolatörleri’, ‘Deprem Söndürücüler’ gibi mevcut ve yeni yapıları depremden koruyan yurt dışında yaygın gelişmiş sistemler teşvik edilecektir. (Atatürk Hava Limanı ve TEM Bolu Viadüklerinde kullanılmıştır)
.Deprem konusunda eğitim yaygın vezorunlu hale getirilecektir.
.Istenen projeler üretilemediğinden büyük bir bölümü kullanılamayan uluslararası kurumların sunduğu fon ve destekler alanında eksiğimiz telafi edilecektir.
.Bayındırlık ve Iskan Bakanlığı Afet Işleri Genel Müdürlüğünce takip edilen deprem işleri için Başbakanlığa bağlı TOKI ye benzer müstakil bir teşkilat tesis edilecektir.
.Deprem dönüşüm çalışmaları fırsat olarak değerlendirilerek gecekondu ve düzeysiz/kaçak yapılaşma alanları temizlenirken yeni oluşumlarda çağdaş şehircilik anlayışı egemen olacaktır. Kişi başına 10 m2 yeşil kriterinden taviz verilmeyecektir.

Ahmet Vefik Alp
DYP Gnl Başkan Danışmanı ve GIK Üyesi