Tombeki,
Antalya'daki yarisma projesi ile diger projedeki kuck detaylarina kadar inen benzerlik hakikaten uzucu.
Ancak, objectif olarak yaklasirsam, Hakan Kiran'in dizayni ile Arkham hastanesinin yerlesim plani arasindaki baglantiyi ve kopyalama sucu mantigini anlamiyorum. Sali Pazari icin calisilan yerlesim plani, mimarin olarak sectigi dairesel yerlesim alanina gore en uygun bir form. Yoksa, baska nasil bir yerlesim yapilabilir kubbe seklindeki bir cadirin icine - ortogonal mi?! Ayrica, dunyada yuzlerce cadir kubbe yok mu, ama bunlarin kac tanesi boyle bir kullanima uygulanmis - onu arastirma yapip, karsilastirmak lazim? Elestiri yapmak ile haksiz yere suclama yapmak arasinda buyuk bir fark oldugunu hatirlatmak isterim... nitekim bazilari boyle yersiz elestirileri 'cekememezlik' olarak algilayabilir.
Ayrica, cok sIk olarak Turk mimarlarinin kopyalama yaptigindan bahsediliyor, ve bana kalirsa genelde haksizlik ediliyor. "Esinlenmek" ile "copy/paste" arasinda buyuk fark vardir. Emre Arolat ile diger proje arasindaki acik farklari da gormek cok zor degil. Bu mantikla hareket edersek, FSM koprusunun tasarimcisinin kopru formu fikrini Bogazici koprusunden caldigini soyleyebiliriz... Kim bilir, belki SOM (Mustafa Abadan) ile Calatrava da birbirlerinden kopya cekmistir. Biri Turning Torso, digeri de Infinity Tower (oncesinde, Dubai Tower Istanbul)...ne de olsa ikisi de burkulan bir form. Yoksa kisaca, "great minds think alike" mi demeliyiz?
Mimarideki etik cok onemli bir olgu. Ama boyle hassas konulari tartisirken genc mimarlarin veya mimarlik okuyan ogrencilerin "aman ha kopya olmasin" diye sevkini kirmak da cok yanlis. Ornegin, ucgensel formlardan hoslanan bir genc mimar, "aman bana I.M.Pei'den kopya cekiyor demesinler" diye dusunerek, kendi begendigi tarzdan uzaklastirmanin veya kendisini haksizca elestirmenin de mantigi yok... kaynak gostermenin de!
Alıntı:
Orijinal metin tömbeki tarafından gönderilmiş
Merhabalar,
Mimarlıkta etik kavramı her zaman tartışılmıştır.
Proje tasarımlarımızdaki tavırlarımız da bunu kaçınılmaz kılıyor maalesef.
Daha önce bu forumda yine yurtdışındaki projelerin ülkemiz mimarları
tarafdından özgün gibi sunulması konuşulmuştu.
Şimdi ekte iki resim gönderiyorum. Biri konu başlığımız olan Hakan Kıran'ın
Kadıköy Salı Pazarı projesiyle ilgili.
Diğeri ise konuyla ilgili olarak gönderilen Antalya'daki bir yarışma projesi ile ilgili.
Esinlenmek, stilize etmek, ilham almak kavramları ile amiyane tabirle
" kopi-peyst" yapmak arasında ciddi farklar var. Ve ortaya çıkan ürünü kendi
" yaratı"nız diye pazarlarsanız etik açıdan sıkıntılar doğar.
Mimarlıkta da acaba makalelerdeki gibi kaynak belirtme yoluna mı gitsek..  |