|
?
Bu topraklardaki mezarlıklardan sözediyorsak eğer,
1- Mezar kıbleyi esas alır ama mezarlık değil.
2- Mezarlıklarda (geçmişten günümüze değin) hiyerarşi işler, sosyal statü(!) okunur. Bunu Eyüp'te de herhangi bir köy mezarlığında da görebilirsiniz.
3- Mezar ölen, mezarlık yaşayanlar içindir.
4- Yapılagelen mezarlık uygulamalarına baktığımızda, tasarımdan çok ''planlama''yı okuruz. Hadi biraz daha abartalım, parselasyon diyelim. Daha da ileri gidersek (kötü bir benzetme sanılabilir) geniş bir salondaki (restoran, balo salonu vs. vs.) masa yerleşim düzenidir. Kolay bulunabilirlik (ki olmalıdır da) ve zorunlu mezarlık donanımı dışında (cami, çeşme, çiçekçi yada fidanlık vs.) tasarlanmışlığa ilişkin hiçbir şey bulunmaz.
Bu liste daha uzayıp gidebilir ancak;
Mezar ve mezarlığa İslam kaynaklık etse de Kitap mezar ile mezarlığa farklı not düşer (yanılıyorsam uyarın lütfen , çünkü derin bilgiye sahip olduğum söylenemez). Mezarlık tanımlı, mezar da tanımlı ama kimlik tanımlı olmamalıdır. Gerekçelerini açıklayabilmem için ''yerim dar''dır!
Anlaşılacağı üzre; kaynağa göre, planlama veya parselasyon yeterlidir. Zaten mimarın kaynakta adı yoktur.
Oysa ritüel ''ortam'' talep eder ve mimarın da sureti bu noktada belirir. Ortam ''yaşayış''a ilişkin. Ölüme, dirime... Ritüel, ilişkilenme çabası ise mimar da ilişkilendirecek ortamın tasarlayıcısı.
uzattım! Umarım anlatabildim.
Sevgiler...
|